بومگردی لاکچری قهوه تلخی که شیرینش کردهاند!
روز ملی بومگردی در حالی گرامی داشته میشود که کارشناسان میراث فرهنگی از «تحجر لاکچری» در این صنعت نوپا به شدت نگرانند.
باشگاه خبرنگاران جوان - روز ملی بومگردی در حالی گرامی داشته میشود که کارشناسان میراث فرهنگی از «تحجر لاکچری» در این صنعت نوپا به شدت نگرانند. ساخت ویلاهای آنتیک با استخر و جکوزی در دل روستاها و فروش شباقامتیهای میلیونی نه تنها کمکی به اقتصاد محلی نمیکند، بلکه هویت اصلی بومگردی یعنی «سادگی و همنشینی با سبک زندگی بومی» را به انحراف کشیده است. «روز ملی بومگردی» فرصتی است برای تأمل در مسیری که این صنعت نوظهور طی کرده است.
بومگردی که باید به معنای سفر مسئولانه به روستاها، اقامت در خانههای گلی و خشتی، و صرف غذای ساده محلی باشد، در بسیاری از مناطق به ویلاگردی لوکس تبدیل شده است.
لاکچریسازی؛ انحراف از مسیر اصلی
«متأسفانه سم سفیدی به نام لاکچریسازی به جان بومگردی افتاده است.» این جملات را سید محمد حسینی کارشناس میراث فرهنگی بیان کرد. وی میگوید که بومگردی واقعی یعنی تجربه زندگی ساده روستایی، یعنی نشستن پای صحبت پیرزنی که با دستان پینهبسته نان محلی میپزد، یعنی خوابیدن روی تشک ساده و شنیدن صدای باد در کویر. اما امروز برخی سودجویان با گرفتن مجوز بومگردی، در دل روستاها ویلاهای آنتیک با استخر، جکوزی و سوئیتهای چندصد متری میسازند و شباقامتی را با قیمتهای نجومی به فروش میرسانند.
این کارشناس با اشاره به نمونههای عینی تأکید کرد: در برخی روستاها اقامتگاههایی میبینیم که هیچ سنخیتی با معماری بومی ندارند. کاشیهای خارجی، سرویسهای بهداشتی فرنگی آن هم از نوع لوکس، و پذیرایی با غذاهای فرانسوی! این دیگر بومگردی نیست؛ این یک هتل پنج ستاره است که تخلفاً اسم بومگردی روی آن گذاشته شده.
چرا لاکچریسازی خطرناک است؟
حسینی سه آسیب اصلی لاکچریسازی را برای صنعت بومگردی برشمرد: اول حذف مردم محلی از چرخه درآمد؛ وقتی یک سرمایهدار در روستا ویلا میسازد و اقامتگاه لوکس راه میاندازد، دیگر خبری از آن مادربزرگی نیست که آش محلی بپزد یا آن جوان روستایی که بلد است گلیم ببافد. درآمد این اقامتگاهها به جیب صاحب سرمایهدار میرود، نه به سفره مردم روستا. این یعنی خروج کامل از فلسفه بومگردی که همان «اقتصاد مقاومتی و توانمندسازی جوامع محلی» است. دوم افزایش قیمتها و از دست رفتن قشر متوسط گردشگر، بومگردی قرار بود سفری ارزان و در دسترس برای قشر متوسط جامعه باشد. اما وقتی یک شب اقامت در یک بومگردی لوکس به چندین میلیون تومان میرسد، دیگر کارگر، معلم یا کارمند عادی توان سفر به روستا را ندارد. این یعنی بومگردی در حال تبدیل شدن به کالایی لوکس برای دهکهای بالای جامعه است.
این کارشناس از تخریب بافت روستایی و فرهنگی به عنوان سومین آسیب یاد کرده و بیان میکند: متأسفانه برخی از این اقامتگاههای لاکچری، برای ساخت استخر یا محوطهسازی تجملی، درختان کهنسال را قطع میکنند، بافت قدیمی روستا را تخریب میکنند و الگوی مصرف آب و برق را چندین برابر میبرند. این در حالی است که اصل بومگردی بر پایداری و حفاظت از محیط زیست استوار است.
حسینی با اشاره به اینکه ۳۴ روستای بومگردی در استان مرکزی ایجاد و بسترسازی شده است، از تاسیس بوم گردی غیرمجاز به عنوان یک افت برای محیط طبیعی، محیط زیست و بافت روستا یاد کرده و میگوید: صدور مجوزهای خارج از توان و ظرفیت روستا و یا ساخت و سازهای غیرمجاز به شدت به این صنعت آسیب میزند. بخشی از تقصیر متوجه خود وزارت میراث فرهنگی است. برخی از مجوزها بدون نظارت کافی صادر شده است. یک اقامتگاه بومگردی باید توسط خود اهالی روستا اداره شود، حداکثر ظرفیت مشخصی داشته باشد، و معماریاش با بافت منطقه هماهنگ باشد. متأسفانه این نظارتها در بسیاری از موارد وجود ندارد.
چاره کار چیست؟
این کارشناس میراث فرهنگی برای نجات بومگردی از این آفت سه راهکار پیشنهاد کرد اینکه هر اقامتگاه بومگردی باید ثابت کند که حداقل ۵۰ درصد پرسنل و مدیرانش از همان روستا یا روستاهای همجوار هستند، برای جلوگیری از نجومی شدن قیمتها، سازمان میراث فرهنگی باید بر سقف تعرفهگذاری برای اقامتگاههای بومگردی نظارت کند و با متخلفان برخورد جدی کند و خود گردشگران هم باید بدانند اگر هتل پنج ستاره میخواهند، بروند هتل ثبتشده. بومگردی یعنی تجربه سادگی. مردم با انتخاب خودشان میتوانند به بومگردیهای واقعی رونق بدهند و واحدهای لاکچری را تحریم کنند.
حرف آخر: بومگردی لاکچری، تناقضی آشکار
در پایان این گزارش، این جمله را یادگار داشته باشیم که: بومگردی لاکچری یعنی قهوه تلخی که شیرینش کردهاند؛ نه تلخی دارد نه طعم واقعی قهوه. اگر دنبال تجمل هستیم به هتلهای شهر برویم، اما روستاها را برای همان سادگی و صمیمت حفظ کنیم. روز ملی بومگردی فرصت خوبی است که هم مسئولان و هم مردم به این باور برسند که بومگردی واقعی، نه در تجملات غربی، که در سادگی شرقی و ایرانی معنا پیدا میکند. بومگردی یعنی خانه مادربزرگ روستایی، نه ویلاهای آنتیک با استخر و جکوزی.
بومگردی اگر از مسیر اصلی خود منحرف شود، نه تنها به اقتصاد روستاها کمکی نمیکند، بلکه به تدریج بافت فرهنگی و اجتماعی روستاهای ایران را برای همیشه دگرگون خواهد کرد. هوشیار باشیم.
منبع: فارس
