عزالدین الحداد؛ روایت فرماندهی که ۳۹ سال مبارزه کرد و شهید شد
عزالدین الحداد، از عالیترین فرماندهان «کتائب شهید عزالدین القسام»، سرانجام در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به محله الرمال شهر غزه به شهادت رسید.
باشگاه خبرنگاران جوان - عزالدین الحداد، معروف به «ابوصهیب» از عالیترین فرماندهان «کتائب شهید عزالدین القسام»، پس از دههها حضور در قلب نبردهای غزه، سرانجام در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به محله الرمال شهر غزه به شهادت رسید؛ فرماندهای متولد ۱۹۷۰ که از انتفاضه اول فلسطین تا «طوفان الاقصی»، یکی از چهرههای محوری مقاومت فلسطین به شمار میرفت و دستکم از ۳ عملیات ترور اسرائیل جان سالم به در برده بود.
در تاریخ مقاومت فلسطین، برخی فرماندهان نه با حضور رسانهای، بلکه با سالها فعالیت پنهانی، سازماندهی میدانی و نبرد مستمر شناخته میشوند. عزالدین الحداد یکی از همین چهرهها بود؛ مردی که نزدیک به چهار دهه در ساختار نظامی حماس حضور داشت و نامش بهعنوان یکی از پیچیدهترین و مخفیترین فرماندهان گردانهای عزالدین القسام، شاخه نظامی حماس شناخته میشد. او که در محله «التفاح» شهر غزه و در سال ۱۹۷۰ متولد شد، همزمان با آغاز انتفاضه اول فلسطین در سال ۱۹۸۷ به جنبش حماس پیوست؛ نسلی که مقاومت مسلحانه را در دل خیابانهای اشغالشده و اردوگاههای محاصرهشده آغاز کرد. الحداد از همان سالها وارد شاخه امنیتی «المجد» شد؛ بخشی که مسئول شناسایی نفوذیها و مقابله با همکاری امنیتی با رژیم صهیونیستی بود.
سالها بعد، همین رزمنده ساده، گمنام و کمحرف، به یکی از مهمترین فرماندهان «کتائب القسام» تبدیل شد؛ فرماندهای که رسانههای عبری لقب «شبح» را به وی داده بودند.
از فرماندهی گردانها تا هدایت تیپ غزه
الحـداد مسیر مبارزاتی خود در مقاومت فلسطینی را از واحدهای کوچک رزمی آغاز کرد و بهمرور در ساختار القسام ارتقا یافت. او ابتدا فرماندهی گروههای عملیاتی را برعهده داشت و سپس به فرمانده گردان تبدیل شد.
بر اساس گزارشها، او در سالهای بعد مسئولیت فرماندهی چندین گردان القسام در شهر غزه را برعهده داشت و در نهایت پس از شهادت «باسم عیسی» در جنگ سال ۲۰۲۱، به فرمانده تیپ غزه منصوب شد. او همچنین از نوامبر ۲۰۲۳ فرماندهی محور شمال غزه را در اختیار گرفت و عملاً هدایت دستکم ۶ گردان رزمی و یک واحد ویژه نظامی را برعهده داشت؛ ساختاری که مهمترین بخش نظامی حماس در شمال نوار غزه محسوب میشد.
در داخل ساختار مقاومت، الحداد بهعنوان یکی از اعضای «شورای نظامی حماس» شناخته میشد و پس از شهادت «محمد السنوار»، برادر «یحیی السنوار» در سال ۲۰۲۵، بسیاری او را فرمانده اصلی «کتائب القسام» میدانستند.
فرماندهای که دستکم ۳ بار از ترور گریخت
رژیم صهیونیستی دستکم سه بار در سالهای ۲۰۰۹، ۲۰۱۲ و ۲۰۲۱ تلاش کرده بود، عزالدین الحداد را ترور کند، اما هر بار با شکست مواجه شده بود. برخی رسانههای اسرائیلی حتی شمار این سوءقصدها را ۶ بار هم اعلام کردهاند؛ مسئلهای که باعث شد نام او در دستگاه امنیتی اسرائیل به یکی از «اهداف استراتژیک» تبدیل شود.
خانه او چندین بار در جریان جنگهای غزه هدف بمباران قرار گرفت و اعضایی از خانوادهاش نیز در حملات اسرائیل به شهادت رسیدند. در ژانویه ۲۰۲۵، پسر بزرگش «صهیب» و نوهاش در حملهای هوایی در شهر غزه شهید شدند و چند ماه بعد، یکی دیگر از فرزندانش نیز در حملهای جداگانه به شهادت رسید. با وجود این، الحداد سالها از حلقه ترور گریخت و بهدلیل پنهانکاری شدید، جابهجایی مداوم و محدودکردن ارتباطات، به «شبح القسام» مشهور شد.
نقش محوری در «طوفان الاقصی»
نام عزالدین الحداد پس از عملیات «طوفان الاقصی» در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ بیش از هر زمان دیگری مطرح شد؛ عملیاتی که از سوی ناظران، بزرگترین شکست امنیتی رژیم صهیونیستی طی دهههای اخیر توصیف شد. رژیم صهیونیستی، الحداد را یکی از طراحان اصلی این عملیات میدانست و مدعی بود او در هماهنگی عملیات نفوذ به پایگاهها و شهرکهای اطراف غزه نقش مستقیم داشته است.
برخی گزارشها حاکی است او بر حمله به پایگاه نظامی «ناحال عوز» نظارت داشته؛ عملیاتی که طی آن دهها نظامی صهونیست به هلاکت رسیدند. رسانههای عبری پس از شهادت فرماندهانی، چون محمد الضیف، مروان عیسی و محمد السنوار، از الحداد بهعنوان «آخرین فرمانده نسل هفتم اکتبر» یاد میکردند.
بازسازی قسام زیر شدیدترین جنگ تاریخ غزه
پس از آغاز جنگ گسترده غزه و موج ترور فرماندهان مقاومت، الحداد مسئولیتی پیچیده و سنگین برعهده گرفت؛ بازسازی ساختار نظامی القسام در شرایطی که برای دو سال متوالی در برابر شدیدترین و وحشیانهترین حملات صهیونیستی مقاومت کرده بود. گزارشها نشان میدهد او بر سازماندهی دوباره شبکههای میدانی القسام و توسعه برخی تسلیحات بومی از جمله راکتهای «یاسین ۱۰۵» نظارت داشته است. همچنین گفته میشود الحداد برای مقابله با فناوریهای شنود و ردیابی اسرائیل، استفاده از شیوههای ارتباطی سنتی و غیرالکترونیک را در دستور کار قرار داده بود.
تحلیلگران فلسطینی معتقدند ادامه عملیاتهای القسام در شمال غزه، باوجود ماهها بمباران و محاصره، تا حد زیادی نتیجه ساختاری بود که الحداد و دیگر فرماندهان مقاومت برای جنگ فرسایشی طراحی کرده بودند.
ترور در محله الرمال
سرانجام در بامداد ۱۶ مه ۲۰۲۶، جنگندههای رژیم صهیونیستی ساختمانی مسکونی در محله «الرمال» شهر غزه را هدف قرار دادند؛ حملهای که اسرائیل ساعاتی بعد اعلام کرد هدف اصلی آن عزالدین الحداد بوده است. در این حمله، همسر و دختر ۱۹ ساله او نیز به شهادت رسیدند. منابع محلی اعلام کردند که پس از بمباران ساختمان، نیروهای امدادی و مردم ساعتها در میان آوار به جستوجوی پیکر شهدا مشغول بودند. تصاویر منتشرشده از مراسم تشییع او در غزه، حضور گسترده نیروهای مقاومت و مردم فلسطین را نشان میدهد.
فرماندهای که در سایه ماند
برخلاف بسیاری از چهرههای سیاسی و نظامی مقاومت فلسطینی از جمله جنبش حماس و شاخه نظامی آن، عزالدین الحداد تقریباً هیچ حضور رسانهای نداشت. او بهندرت در تصاویر یا ویدئوها ظاهر میشد و حتی طی سالهای جنگ نیز اطلاعات اندکی درباره محل زندگی و رفتوآمدش وجود داشت. اما همین چهره کمظهور، به یکی از مهمترین فرماندهان نسل جدید مقاومت تبدیل شد؛ فرماندهای که از انتفاضه اول ۱۹۸۷ تا جنگ غزه در ۲۰۲۶، نزدیک به ۳۹ سال در ساختار مقاومت حضور داشت و بخش مهمی از عمر خود را در جنگ، محاصره و تعقیب امنیتی گذراند.
برای رژیم صهیونیستی، او یکی از خطرناکترین فرماندهان القسام بود؛ اما برای بخش بزرگی از فلسطینیها، «ابوصهیب» نماد نسلی بود که در سختترین سالهای محاصره و جنگ، میدان را ترک نکرد و سرانجام نیز در همان مسیری که سالها در آن جنگیده بود، به شهادت رسید.
منبع: فارس
