باشگاه خبرنگاران جوان- وقتی دمای هوا در مادرید، پاریس، رم یا برلین از مرز ۴۰درجه سانتی‌گراد همراه با تلفات جانی عبور می‌کند، این پرسش برای بسیاری از مردم جهان مطرح می‌شود که چرا برخلاف کشور‌های گرمسیر، هنوز در بخش بزرگی از اروپا کولر گازی به اندازه سایر نقاط دنیا رایج نیست؟ پاسخ را باید در تاریخ اقلیم، شیوه ساخت‌وساز و سیاست‌های انرژی این قاره جست‌و‌جو کرد؛ عواملی که اکنون زیر فشار گرمایش جهانی در حال تغییرند و اروپا را وادار کرده‌اند در شیوه مقابله با تابستان‌های داغ بازنگری کند.

چرا در اروپا کولر رایج نیست؟

درحالی‌که در بسیاری از کشور‌های خاورمیانه، ازجمله ایران، کولر یکی از ضروری‌ترین وسایل هر خانه محسوب می‌شود، در بخش بزرگی از اروپا تا همین چند سال پیش داشتن سیستم تهویه مطبوع یک کالای لوکس به شمار می‌رفت. اما موج‌های گرمای شدید و رکوردشکن در سال‌های اخیر این نگاه را تغییر داده است.

آب‌وهوای معتدل

بیشتر کشور‌های اروپای شمالی و مرکزی دهه‌ها تابستان‌های ملایمی با دمای ۲۰ تا ۳۰درجه سانتی‌گراد داشتند، بنابراین نیازی به سرمایه‌گذاری گسترده برای نصب کولر احساس نمی‌شد.

معماری مناسب برای خنکی

ساختمان‌های قدیمی اروپا با دیوار‌های ضخیم سنگی یا آجری، سقف‌های بلند، پنجره‌های کوچک و سایه‌بان‌ها طراحی شده‌اند تا گرما را به داخل منتقل نکنند. بسیاری از خانه‌ها حتی بدون کولر در گذشته دمای قابل‌قبولی داشتند.

هزینه انرژی و نگرانی‌های زیست‌محیطی

کشور‌های اروپایی سال‌ها سیاست کاهش مصرف انرژی و انتشار گاز‌های گلخانه‌ای را دنبال کرده‌اند. کولر‌های گازی مصرف برق بالایی دارند و استفاده گسترده از آنها با اهداف اقلیمی اروپا در تضاد بوده است.

زیرساخت برق

بخش زیادی از ساختمان‌های قدیمی برای نصب همزمان میلیون‌ها دستگاه تهویه مطبوع طراحی نشده‌اند و ارتقای شبکه برق نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین است.

اما حالا چه اتفاقی افتاده است؟

فروش کولر‌های گازی در بسیاری از کشور‌های اروپایی رشد چشمگیری داشته است.

ساختمان‌های جدید به سیستم تهویه مجهز می‌شوند.

دولت‌ها مراکز عمومی خنک برای سالمندان و افراد آسیب‌پذیر ایجاد می‌کنند.

یک سامانه پرفشار روی غرب اروپا گیر کرده است. این وضعیت مثل درپوش عمل می‌کند: باد کم می‌شود، ابر کمتر تشکیل می‌شود، آسمان صاف می‌ماند و هوا روز‌ها روی همان منطقه داغ‌تر می‌شود. در این الگو جریان هوای گرم از شمال آفریقا نیز به سمت فرانسه، اسپانیا، بریتانیا و بخش‌هایی از اروپا کشیده شده است.

گرمایی سریع‌تر از میانگین جهان

کوپرنیک می‌گوید اروپا سریع‌ترین قاره در سرعت گرم‌شدن است: از میانه دهه۱۹۹۰ حدود ۰.۵۶درجه در هر دهه گرم‌تر شده، یعنی بیش از دوبرابر میانگین جهانی، و نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۲.۵درجه گرم‌تر شده است. دلایل این امر خشکی، تغییر الگو‌های جوی، کاهش پوشش برف، کاهش آلودگی‌های بازتاب‌دهنده نور خورشید و نزدیکی بخشی از اروپا به قطب شمال است.

آماده‌نبودن شهر‌ها و ساختمان‌های اروپایی

جزیره گرمایی شهری، آسفالت، کمبود سایه، خانه‌های عایق‌شده برای حفظ گرما و نبود گسترده کولر باعث می‌شود دمای واقعی تجربه‌شده در شهر‌ها بالاتر باشد. خطر گرما در شهر‌ها با ساختمان‌های قدیمی، نابرابری اجتماعی و اثر جزیره گرمایی تشدید می‌شود.

منبع: همشهری آنلاین