باشگاه خبرنگاران جوان - تحقیر ترامپ در چین بخشی از زنجیره‌ای است که رابرت پیپ، استاد شیکاگو، آن را «دومینوی تحقیر» می‌نامد؛ دومینویی که در آن مذاکره‌کنندگان ایرانی نمایندگان ارشد ترامپ را تحقیر کردند، صدراعظم آلمان علنا اعتراف کرد یک ملت کامل دارد تحقیر می‌شود و عربستان برای طراحی نظم امنیتی جدید بدون حضور ایالات متحده، چراغ سبز نشان داده است.

«آیا تا به حال دیده‌اید در تاریخ آمریکا، رئیس‌جمهور یک کشور رسماً اعلام کند "ضدحمله متوقف شده و ما اکنون امن هستیم"؟». سوال رابرت پیپ در مقاله «فارین افرز» درباره جنگ ایران، تصویری دقیق از سرگردانی راهبردی واشنگتن ترسیم کرده است. ایران با بکارگیری استراتژی «تشدید افقی» موسوم، که در آن به جای تشدید محوریِ درگیری، عرصه نبرد را به سراسر منطقه گسترش داده است، موفق شد متحدان و شرکای تجاری آمریکا (امارات، عربستان، کشور‌های اروپایی) را درگیر جنگ فرسایشی کند و به تدریج آنها را از حمایت‌هایشان پشیمان سازد. این همان تاکتیکی است که ویت‌کنگ در برابر آمریکا به کار برد.

متحدان چه میگویند؟

فریدریش مرتس صدراعظم آلمان در سخنرانی‌اش در مارسبورگ گفت: «ایرانی‌ها به طور مشخص در مذاکره کردن– یا به عبارت دقیق‌تر، در مذاکره نکردن– بسیار ماهر هستند. یک ملت کامل توسط رهبری ایران، به ویژه توسط این به اصطلاح سپاه پاسداران، در حال تحقیر شدن است.» این اولین بار نبود یک متحد کلیدی ناتو با این صراحت از درماندگی آمریکا حرف می‌زد. در نظرسنجی مؤسسه ایپسوس، ۸۸ درصد آلمانی‌ها، ۸۲ درصد فرانسوی‌ها و ۸۳ درصد بریتانیایی‌ها مخالف هرگونه دخالت در جنگ علیه ایران بودند. اعتماد اروپایی‌ها به آمریکا به ۱۵ درصد سقوط کرده و نزدیک به ۸۵ درصد معتقدند که سیاست جهانی زیر سلطه «زور بر حق» رفته است.

متحدان عربی در چه وضعند؟

فراتر از اروپا، در غرب آسیا نیز ورق برگشته است. فایننشال تایمز در گزارشی فاش کرد عربستان سعودی طرح پیمان عدم تعرض با ایران را با الهام از پیمان هلسینکی (۱۹۷۵) برای کاهش تنش میان بلوک شرق و غرب، طراحی کرده است. یک دیپلمات عرب در گفت‌و‌گو با این روزنامه فاش کرد که «اکثر کشور‌های عربی و مسلمان منطقه از این طرح استقبال خواهند کرد» و «ایران قرار نیست به جایی برود و به همین دلیل سعودی‌ها آن را دنبال می‌کنند». در اقدامی بی‌سابقه، ریاض حتی میانجی‌گری پاکستان بین ایران و آمریکا را بدون هماهنگی واشنگتن حمایت کرد.

چه کسی بازنده است؟

بازنده واقعی، اما فراتر از سیاستمداران، اعتبار از دست رفته آمریکاست. در تحلیلی که گاردین منتشر کرد، ریچارد هاس رئیس اسبق شورای روابط خارجی اعتراف کرد که «آمریکا و اسرائیل در سطح راهبردی، جنگ را باخته‌اند». هاس در گفت‌و‌گو با یورواینتگریشن صریحاً اذعان کرد که «ایران اکنون بیش از پیش از جنگ، قدرت و اهرم به دست آورده و بزرگترین برندگان جنگ روسیه و چین هستند.»

دیوید لی تحلیلگر رسانه‌ای آمریکایی در این زمینه تامل برانگیز گفته است: «ترامپ می‌توانست دهانش را بسته نگه دارد و هیچ‌کس متوجه نمی‌شد که شی جین پینگ گفته آمریکا یک ملت رو به زوال است. حالا، همه می‌دانند». شاید بزرگ‌ترین دستاورد راهبردی ایران در این تقابل، فروپاشی باور «هژمونی مطلق» آمریکا در میان نزدیکترین متحدانش است. از مونیخ گرفته تا ریاض و از لندن تا آنکارا، این روایت در حال تثبیت است که دیگر خبری از آن «نظم آمریکایی» پیشین نیست. دیپلمات‌های سعودی به درستی به اروپایی‌ها گفته‌اند که زمان آن رسیده منطقه خود را مدیریت کند.

ویتنام دیگری در راه است؟

ترامپ در باتلاقی گرفتار شده که نه راهبرد خروجی روشنی دارد و نه متحدی حاضر به همراهی در آن است. جملات تکراری «ما داریم کار را تمام می‌کنیم» و اعلام آتش‌بس‌های زودهنگام، چیزی جز بازنمایی همان رویکرد متناقض دولت‌های پیشین آمریکا در جنگ‌های فرسایشی نیست. آنچه امروز رقم خورده، دیگر یک اشتباه تاکتیکی معمولی نیست، بلکه «پایان یک دوره تاریخی» از سیطره یکجانبه‌گرایی آمریکاست. از خیابان‌های اروپا تا کاخ‌های ریاض، بوی پایان این هژمونی به مشام می‌رسد.

منبع: فارس