باشگاه خبرنگاران جوان - از قدیم گفته‌اند خرافات، همزاد جهل و ترس انسان دارد. بشر، اولین بار وقتی با پدیده‌های مختلفی روبه‌رو شد که منشأ و دلیل آنها را نمی‌دانست، ترسید و به مرور دست به دامن خرافه‌ها شد.

شاید توقع داشتید با رسیدن به عصر علم و فناوری که برخی‌ها آن را عصر دانایی بشر می‌دانند، خرافه و خرافه‌پرستی از سکه بیفتد، اما عجیب است که خرافه، قرن‌های متمادی، پابه‌پای انسان دویده و تا امروز رسیده و در هر عصری لباسی تازه به تن کرده و با رنگ و لعاب جدید در کنار ما زندگی می‌کند!

نئو فالگیر‌ها

زنده ماندن خرافات در دوران هوش مصنوعی، یک تناقض علمی نیست؛ بلکه یک سازوکار روانی برای فرار از وحشت «غیرقابل پیش‌بینی بودن جهان» است.

صفحه اینستاگرامی «چرتکه» درباره شکل و شمایل امروزی خرافه‌پرستی می‌نویسد: «مغز انسان برای بقا در طبیعت طوری تکامل پیدا کرده که حتی در میان پارازیت‌های تصادفی به دنبال الگوریتم و معنا بگردد.

واقعیت عریان این است که جهان یک آشوب کور خشن و بدون فیلم‌نامه است؛ اما مغز ما وقتی با بحران‌های اقتصادی، روابط متزلزل و ناتوانی در کنترل سرنوشت روبه‌رو می‌شود برای تسکین اضطراب خود به سمت کهن‌ترین مسکّن تاریخ پناه می‌برد، یعنی واگذار کردن کنترل زندگی به نیرو‌های ماورایی کائنات یا زاویه گردش سیارات»!

خرافات در دنیای امروز دیگر با مهره مار در پستوی خانه‌های تاریک فروخته نمی‌شود؛ کت و شلوار پوشیده، اصطلاحات پرطمطراق پیدا کرده و در شبکه‌های اجتماعی و جهان مجازی میلیون‌ها دنبال‌کننده دارد. مثلاً مفسران «چارت تولد» - بخوانید فالگیر‌های عصر هوش مصنوعی- با

خط کشی خانه‌های دوازده‌گانه، تمام تروماها، ناتوانی در حل تعارض و بی‌اخلاقی‌های فردی را به پای زاویه ماه و حرکت برگشتی عطارد می‌نویسند!

از آن تاریک‌تر، کارتل تاروت‌های آنلاین (کارت‌های مخصوص پیشگویی) با سناریو‌های تکراری «آیا برمی‌گرده؟» و «حس قلبی‌اش چیه؟» است؛ تجارتی چند میلیاردی که مستقیماً روی لاشه ناامنی عاطفی، ترس از تنهایی و ناتوانی روانی افراد در پذیرش پایان یک رابطه، سرمایه‌گذاری کرده است.

کد‌های کیهانی

این شبکه فریب برای معتبر نشان دادن ادعاهایش واژگان فیزیک کوانتوم را هم گروگان گرفته است. باز هم فراتر برویم، این روز‌ها نوشتن یک توالی عددی روی مچ دست به عنوان کد کیهانی ثروت و ادعای دستکاری ماتریکس جهان مضحک‌ترین نماد جهل در عصر دیجیتال است. فروش تکه سنگ‌های بی‌ارزش و رزین‌های رنگی تحت عنوان «تنظیم هاله و چاکرا یا دفع چشم زخم» فقط یک کارکرد تضمین شده دارد؛ آن هم خالی کردن جیب مخاطبی است که می‌خواهد با یک فرمول ماورایی میانبر زده و واقعیت‌های اقتصادی را دور بزند. اما بدانید در دنیای دودوتا چهارتا، هیچ سنگی حساب بانکی شما را پر نمی‌کند و هیچ رمزی تورم را متوقف نمی‌کند.

خطرناک‌ترین بخش این بازی معنویت سمی (Toxic Spirituality) «نسخه‌های زرد قانون جذب» است؛ ایدئولوژی مسمومی که ادعا می‌کند فقر، بیماری، حوادث تلخ و بدبیاری‌ها صرفاً نتیجه ارتعاشات ذهنی و فرکانس‌های نامناسب خودتان است.

فرمول کثیف

این فرمول کثیف‌ترین ابزار برای سرپوش گذاشتن روی نابرابری‌های عریان و ضعف‌های ساختاری اقتصاد است.

اینها به جای کالبدشکافی ریشه‌های واقعی ناکامی، قربانی را متهم و سرزنش می‌کنند تا خشم او خاموش شود، در حس گناه دست و پا بزند و مشتری پروپاقرص بسته‌های بعدی کائنات فروشان بماند. حقیقت تلخ است کائنات هیچ نقشه خاصی از این نوع برای زندگی شما ندارد، هیچ رمزی در خطوط کف دست پنهان نشده و ستاره‌های دوردست در فضا مسیرشان را برای تغییر سرنوشت شما کج نمی‌کنند. پناه بردن به این اوهام فقط شجاعت پذیرش اشتباهات، حل عقلانی بحران‌ها و مسئولیت‌پذیری ۱۰۰درصدی را از شما می‌دزدد. جهان تصادفی و غیرقابل پیش‌بینی است، اما قدرت واقعی در این نهفته است که به جای چشم دوختن به تاروت و انرژی‌های موهوم، روی توانایی ذهنی مهارت‌های سخت و محاسبات کف واقعیت شرط بندی کنید؛ این تنها راه بازی نخوردن است!

منبع: روزنامه قدس