یک سال پیش؛ ساعت سه و نیم صبح
امروز ۳۶۶ روز از آغاز جنگی میگذرد که در حافظه تاریخی ملت ایران بهعنوان «دومین جنگ تحمیلی» ثبت شده است.
باشگاه خبرنگاران جوان - ساعت ۳ و نیم بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ بود که با اصابت موشکهای اسرائیل به ایران جنگ شروع شد. هنوز دقایقی نگذشته بود که خبرها یکی پس از دیگری منتشر شدند؛ حمله رژیم صهیونیستی به خاک ایران، شهادت فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، ترور دانشمندان هستهای و هدف قرارگرفتن مناطق مسکونی.
امروز، ۳۶۶ روز از آن بامداد گذشته است. در این مدت، روایتهای مختلفی از عملیات نظامی، خسارتها و نتایج جنگ منتشر شده، اما شاید مهمترین سؤال این باشد که دشمن در آن ۱۲ روز دقیقاً چه چیزی را هدف گرفته بود؟
مرور فهرست شهدا پاسخ روشنی به این پرسش میدهد. از یک سو فرماندهان ارشد نظامی؛ از شهیدان محمدحسین باقری، حسین سلامی، غلامعلی رشید و امیرعلی حاجیزاده گرفته تا دهها فرمانده عملیاتی و اطلاعاتی. از سوی دیگر دانشمندانی که سالها در حوزههای هستهای، دفاعی و فناوری فعالیت کرده بودند؛ چهرههایی مانند فریدون عباسی، محمدمهدی طهرانچی و جمعی دیگر از نخبگان علمی کشور.
بهعبارتدیگر، در جنگ ۱۲ روزه دو هدف به طور همزمان مورد حمله قرار گرفت؛ «فرماندهی» و «دانش». بااینحال، اتفاقات روزهای بعد نشان داد ساختاری که طی سالها شکلگرفته بود، وابسته به یک یا چند فرد نیست.
یکی از مهمترین اتفاقات جنگ ۱۲ روزه، نحوه تداوم فرماندهی کشور پس از شهادت فرماندهان ارشد بود. رژیم صهیونیستی در نخستین ساعات جنگ، فرماندهانی را هدف قرار داد که سالها در شکلگیری توان دفاعی و بازدارندگی ایران نقشآفرین بودند. تصور طراحان این حملات آن بود که با حذف همزمان چند فرمانده ارشد، روند تصمیمگیری و فرماندهی در کشور با اختلال مواجه شود. اما در همان ساعات نخست، رهبر انقلاب، آیتالله خامنهای، با انتصاب فرماندهان جدید اجازه ندادند خللی در ساختار فرماندهی ایجاد شود. بهاینترتیب، روند مدیریت میدان و تصمیمگیریهای عملیاتی بدون وقفه ادامه پیدا کرد و نیروهای مسلح در همان روزهای نخست جنگ، انسجام خود را حفظ کردند.
امروز و یک سال پس از آن روزها، میتوان این موضوع را یکی از مهمترین میراثهای بهجامانده از تدابیر رهبر شهید انقلاب دانست؛ بهطوری که با شروع جنگ رمضان باوجوداینکه در همان ساعات اولیه جنگ، رهبر عزیز انقلاب به شهادت رسیدند، فقط نیم ساعت بعد نیروهای مسلح ما به طرز موزائیکی وارد عمل شده و پاسخ کوبندهای به اسرائیل و کشورهایی که پایگاههای نظامی آمریکا در آن قرار داشت، دادند.
شاید بتوان گفت یکی از مهمترین دستاوردهای جنگ ۱۲ روزه این بود که نشان داد سالها تجربه، آموزش و جانشینپروری، ساختاری را پدید آورده که فراتر از افراد عمل میکند؛ ساختاری که بخش مهمی از آن با تدابیر و نگاه آیندهنگر رهبر شهید انقلاب شکلگرفته بود.
در جنگ ۱۲ روزه، یک قاعده برای همیشه روشن شد؛ با رفتن افراد، میدان خالی نمیشود. هرجا فرماندهای به شهادت رسید، جانشینش بیدرنگ وارد میدان شد. با شهادت سردار سلامی، سردار پاکپور جانشینش شد و در جنگ رمضان به شهادت رسید؛ شهید بعد شهید. هرجا حلقهای هدف قرار گرفت، حلقه بعدی بدون توقف ادامه میدان را در دست گرفت. از شهیدان محمدحسین باقری، حسین سلامی، غلامعلی رشید و امیرعلی حاجیزاده تا دیگر فرماندهان ارشد، هدف دشمن روشن بود؛ قطع زنجیره فرماندهی. اما آنچه در عمل رخ داد، استمرار بیوقفه همان زنجیره بود.
جنگ ۱۲ روزه فقط فرماندهان و دانشمندان هستهای را از ایران نگرفت. مهندس ذاکریان، نخبه دهه هفتادی کشور که همراه همسر و دو فرزندش به شهادت رسید، یکی از چهرههایی بود که افکار عمومی را تحتتأثیر قرارداد. مجید تجنجاری، برنامهنویس، مدرس هوش مصنوعی، دارنده مدال طلای المپیاد مهارت و بنیانگذار چندین شرکت دانشبنیان نیز در میان شهدای این جنگ قرار داشت. اینها فقط نام چند نفر نیست؛ بخشی از سرمایه انسانی کشوری هستند که دشمن تلاش کرد آن را هدف قرار دهد.
در میان ۱۰۶۴ شهید جنگ ۱۲ روزه، نام ۱۲۶ زن و ۴۷ کودک و نوجوان نیز دیده میشود. در میان شهدا، پزشکان و استادان دانشگاه نیز حضور داشتند؛ دکتر محمدحسین عزیزی، زهره رسولی و نوزاد دو ماههاش رایان، مرضیه عسگری، مریم حجاری و دکتر داوود شیروانی بروجنی تنها بخشی از این فهرست هستند.
همچنین ۱۴ دانشجو و نخبه دانشگاهی از جمله سارا جودت، مهدی اکبری نسب، جواد افشاری، حمید موسوی، سینا سهامی، کیوان پیری، عزیز سیفی آوار سین، علیرضا زینلی، یاسمین باکویی، فرشته باقری و نجمه شمس در این جنگ به شهادت رسیدند.
جنگ ۱۲ روزه تمام شد، اما ایران به نقطه قبل برنگشت. مردم منسجمتر شدند و جوانان ما یکشبه رشد کردند و بزرگ شدند. جوانان دهه هشتاد و نودی که هیچ تصویر واقعی از جنگ نداشتند، در همان ۱۲ روز با واقعیتی روبهرو شدند که مسیر نگاهشان را عوض کرد؛ نسلی که همیشه فقط خاطرات جنگ را شنیده بودند حالا خودشان وارد میدان شدند. این میدان ادامه پیدا کرد تا «جنگ رمضان»؛ جایی که بیش از ۱۱۰ شب، مردم به خصوص جوانها به صورت مستمر در خیابان حضور پیدا کردند و توطئه دشمن را نقشبرآب کردند. و امروز، ۳۶۶ روز بعد، تصویر روشن است؛ این جنگ تمام نشده، فقط شکلش عوض شده… و مردم میداندار این جنگ هستند.
منبع: فارس
که اینگونه پای آرمان های انقلاب اسلامی ایستادگی می کنند.