باشگاه خبرنگاران جوان - دیدن توانمندی بچه‌ها در میدان، گاهی حسرتِ کم‌رنگ بودن این مشارکت در خانه را برای والدین پررنگ می‌کند. اما کدام ترفند مربیانه، شتابِ این مسئولیت‌پذیری نوجوانان را از دلِ خیابان به کانون خانواده امتداد می‌دهد؟

در این صد و اندی شب که خیابان‌های شهر به صحنه لبیک به فرمان رهبری و دفاع از وطن تبدیل شده‌اند، تماشای عملکرد نسل جدید به‌شدت غرورانگیز است. برخلاف برخی تصورات، نوجوانانِ ما در این اجتماعات نه‌تنها منفعل نیستند، بلکه اتفاقاً در خط مقدمِ میدان، پرچم‌دارِ کار‌های جمعی و داوطلبانه شده‌اند؛ از مدیریتِ ایستگاه‌های صلواتی گرفته تا نظم‌دهی به جمعیت و خدمت‌رسانی. ما در اینجا با گنجینه‌ای از تعهد روبه‌رو هستیم و پاسخ به دغدغه امتداد این مسئولیت‌پذیری در خانه، نیازمندِ کشفِ همین موقعیتِ خاص است. نوجوانِ ما ظرفیتِ عظیمی از مسئولیت‌پذیری را در خیابان شکوفا کرده است و حالا هنرِ پدر و مادر این است که این چشمهٔ جوشانِ توانمندی را به رسمیت بشناسند و جریانِ آن را باظرافت، از دلِ تجمعات به سمتِ پذیرشِ نقش‌های کلیدی در داخلِ خانه هدایت کنند.

عبور از خیابان؛ هدایت مسئولیت‌پذیری نوجوانان به سمت خانه

وقتی فرزند ما ساعت‌ها در سرمای شبانه می‌ایستد تا سهمی در دفاع از آرمان‌های کشورش داشته باشد، یعنی او بلوغِ لازم برای پذیرش کار‌های بزرگ را پیدا کرده است. نوجوان، تشنه دیده‌شدنِ این بلوغ است. اولین گام برای‌آنکه این نیرویِ پیشران را به داخل خانه بیاوریم، «بهادادن» به عملکردِ بیرونیِ اوست. وقتی او ببیند که ما تلاشِ میدانی‌اش را به‌عنوان یک کنشگرِ دغدغه‌مند پذیرفته‌ایم و او را در قدوقواره یک فردِ مؤثر می‌بینیم، گاردِ دفاعی‌اش در خانه نیز باز می‌شود و آماده است تا همان نقشِ حامی و نظم‌دهنده را در چاردیواریِ امنِ خانواده نیز ایفا کند.

پیوندزدن تعهد ملی با مشارکتِ خانگی

برای اینکه پلی نامرئی میانِ کنشگریِ خیابان و مشارکتِ درونِ خانه بسازیم، می‌توانیم از راهکار‌های عملی و هوشمندانهٔ زیر استفاده کنیم:

تحسینِ هدفمندِ ظرفیت‌ها: در مسیر یا در زمان استراحت، مستقیماً به توانمندیِ او در میدان اشاره کنید. مثلاً بگویید: «امشب چقدر عالی توزیعِ سربند‌ها را مدیریت کردی، معلوم است قدرتِ سازماندهی بالایی داری.» این تأییدِ صریح، پایه و فونداسیونِ سپردنِ کار‌های مهم‌تر در خانه را می‌سازد.

تعریفِ نقش‌های موازی و هم‌سنگ: کاری که در خانه به او می‌سپرید، باید هم‌وزنِ تواناییِ اثبات‌شده‌اش در میدان باشد. به‌جای کار‌های جزئی، مدیریتِ یک بخشِ کامل را به او بسپارید. مثلاً به او بگویید: «باتوجه‌به مدیریتِ خوبت در مراسم دیشب، برنامه‌ریزیِ خرید و آماده‌سازیِ صبحانه روز جمعهِ خانواده کاملاً با توست.»

توسعه مفهوم «دفاع از وطن» به «آبادیِ خانه»: در گفت‌و‌گو‌های صمیمانه، این مفهوم را جا بیندازید که سنگرِ اولِ ساختنِ یک ایرانِ قوی، داشتنِ یک خانهِ منظم، همدل و پویاست. وقتی نوجوان درک کند که کمک به نظمِ خانه، شستنِ ظرف‌ها یا رسیدگی به امورِ خانواده، دقیقاً امتدادِ همان خدمت‌رسانی و دفاعی است که در میدان انجام می‌دهد، با همان انگیزه واردِ میدانِ خانه می‌شود.

وقتی به ظرفیت‌های اثبات‌شدهٔ فرزندانمان در این شب‌های حماسی بها می‌دهیم، اتفاقِ شگرفی رخ می‌دهد. نوجوانی که با افتخار در پیشانیِ میدان سینه سپر می‌کرد، حالا درمی‌یابد که شکل‌گیریِ یک کشورِ مقتدر، از استحکام و مشارکتِ درونِ خانه آغاز می‌شود. ما با این پل‌زدنِ مربیانه، مسئولیت‌پذیری نوجوانان را از یک کنشِ ارزشمندِ اجتماعی، به یک رویهٔ پایدارِ شخصیتی در تمامِ ابعادِ زندگی‌شان تبدیل کرده‌ایم؛ دستاوردی که از او، انسانِ ترازِ انقلاب و تکیه‌گاهی قابل‌اعتماد برای فردایِ ایران و خانواده می‌سازد.

منبع: فارس