باشگاه خبرنگاران جوان - ارزیابی تهدید جهانی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۵ هشدار داد که فناوری‌های کوانتومی به اهمیت یافتن در میدان جنگ نزدیک می‌شوند و تأکید کرد که حسگرهای کوانتومی نسبت به محاسبات کوانتومی، به تأثیر در دنیای واقعی نزدیک‌تر هستند.

با وجود این، موانع فنی قابل توجهی وجود دارند که پیش از تبدیل شدن این فناوری‌های متحول‌کننده به یک مسئله نظامی استاندارد باید برطرف شوند.

۱.عملی بودن. برخی از امیدوارکننده‌ترین فناوری‌ها همچنان محدود به محیط‌های کنترل‌شده هستند. مغناطیس‌سنج‌های بسیار حساس تاکنون محدود به آزمایشگاه بوده‌اند زیرا حساسیت فوق‌العاده آنها، کار با آنها را در میدان جنگ دشوار می‌کند.

۲.اندازه و توان. حسگرهای کوانتومی کنونی معمولا برای بیشتر کاربردهای نظامی، حجیم و پرمصرف هستند. کوچک‌سازی این حسگرها برای کاربردی بودن در کشتی‌ها، هواپیماها یا توسط سربازان، یک چالش بزرگ مهندسی است.

۳.امکان‌سنجی. اگرچه مفهوم رادار کوانتومی جالب است، اما پژوهشگران، پرسش‌هایی را درباره امکان‌سنجی نسخه‌های مایکروویو زمینی مطرح کرده‌اند. با وجود این، ایده تشخیص و فاصله‌یابی نوری با قابلیت کوانتومی فضایی در آینده نزدیک امیدوارکننده‌تر به نظر می‌رسد.

از آنجا که محاسبات کوانتومی یک تهدید تهاجمی برای امنیت محسوب می‌شود، تلاشی موازی برای توسعه دفاع در برابر آن در حال انجام شدن است. عملیات نظامی مدرن به تبادل امن داده‌ها وابسته است؛ از هماهنگی در میدان جنگ و انتشار اطلاعات گرفته تا فرماندهی و کنترل هسته‌ای. 

ملت‌ها دو استراتژی مکمل را برای ایمن‌سازی ارتباطات در دوران پساکوانتومی دنبال می‌کنند که به شرح زیر هستند.

۱.امنیت مبتنی بر فیزیک. استفاده از مکانیک کوانتومی برای ایمن‌سازی ارتباطات. فناوری اصلی در اینجا توزیع کلید کوانتومی است. هدف آنها پردازش سریع‌تر اطلاعات نیست، بلکه حفظ امنیت ارتباطات، فرماندهی و کنترل در جهانی است که در آن دیگر نمی‌توان به رمزگذاری سنتی اعتماد کرد.

۲.ریاضیات مقاوم در برابر کوانتوم. توسعه الگوریتم‌های کلاسیک جدید که در برابر حمله‌های کوانتومی مصون هستند.

کوانتوم و نفوذ سایبری

به نقل از مدرن پالیسی، ظهور محاسبات کوانتومی چیزی بیش از یک پیشرفت در حوزه فناوری است. این امر نشان‌دهنده‌ یک تغییر عمیق در دنیای امنیت سایبری است؛ به ویژه با در نظر گرفتن اقدامات بازیگران سایبری تحت حمایت دولت‌ها.

ظهور محاسبات کوانتومی نشان‌دهنده‌ یک تغییر عمیق در دنیای امنیت سایبری است.

فناوری کوانتومی این قدرت را دارد که پایه‌های امنیت دیجیتال را زیر و رو کند و از بین بردن استانداردهای کنونی رمزگذاری، افزایش قابلیت‌های تهاجمی و تنظیم مجدد تعادل قدرت سایبری در سطح جهان را نوید می‌دهد. 

هم‌زمان با افزایش سرمایه‌گذاری کشورهای پیشرو در تحقیقات کوانتومی، پیامدهای بالقوه آن برای امنیت سایبری و روابط بین‌الملل به طرز نگران‌کننده‌ای آشکار می‌شوند. جهانی را تصور کنید که در آن ارتباطات رمزگذاری‌شده که مدت‌ها تصور می‌شد امن هستند، می‌توانند تنها در عرض چند ثانیه شکسته شوند.

قابلیت فناوری‌های کوانتومی می‌تواند به بازیگران دولتی امکان دهد تا ارتباطات را رمزگشایی کنند، به داده‌های حساس دولتی دسترسی یابند، سیستم‌های امن را در لحظه نقض کنند و جاسوسی سایبری را متحول سازند. به جای ماه‌ها زمان صرف کردن برای نفوذ به شبکه‌ها و نظارت بر جریان داده‌ها، محاسبات کوانتومی می‌توانند دسترسی فوری به اطلاعات حیاتی را فراهم آورند و به طور کامل از سد دفاعی سنتی عبور کنند.

پتانسیل فناوری کوانتومی فراتر از شکستن رمزگذاری است.

فناوری کوانتومی، درهای جدیدی را در حملات سایبری باز می‌کند که احتمالاً بازیگران دولتی از آنها سوءاستفاده خواهند کرد. الگوریتم‌های کوانتومی می‌توانند حجم زیادی از داده‌ها را بسیار سریع‌تر از رایانه‌های کلاسیک پردازش کنند و به آنها امکان دهند تا آسیب‌پذیری‌ها را در سیستم‌های پیچیده شناسایی کنند یا پاسخ‌های دفاعی را با دقت بی‌نظیری پیش‌بینی کنند.

این سطح از بینش می‌تواند عملیات سایبری تحت رهبری دولت‌ها را متحول کند و امکان حملات استراتژیک‌تر و تطبیقی‌تر را فراهم آورد.

با هوش مصنوعی کوانتومی، بازیگران دولتی می‌توانند حملات سایبری را که در لحظه تکامل می‌یابند، پیاده‌سازی کنند و هم‌زمان با وقوع، اقدامات دفاعی را تحلیل کنند و به آنها پاسخ دهند. نتیجه این فرآیند، شکل‌گیری نسل جدیدی از تهدیدهای سایبری هوشمند خواهد بود که قادر به یافتن و غلبه بر پیچیده‌ترین پروتکل‌های امنیتی هستند.

زیرساخت‌های حیاتی شامل شبکه‌های انرژی، مخابرات، سیستم‌های حمل‌ونقل به عنوان یک هدف آسیب‌پذیر در این چشم‌انداز کوانتومی نوظهور قرار دارند. بازیگران دولتی قبلاً علاقه خود را به نفوذ به چنین سیستم‌هایی هم برای جمع‌آوری اطلاعات و هم به عنوان یک اقدام احتمالی برای درگیری‌های احتمالی آینده نشان داده‌اند. با قابلیت‌های کوانتومی، دامنه این تهدیدها می‌تواند به طرز چشمگیری گسترش یابد.

زیرساخت‌های حیاتی شامل شبکه‌های انرژی، مخابرات، سیستم‌های حمل‌ونقل به عنوان یک هدف آسیب‌پذیر در این چشم‌انداز کوانتومی نوظهور قرار دارند.

یک حمله‌ی کوانتومی می‌تواند منابع برق را مختل کند، ارتباطات را قطع کند یا شبکه‌های حمل‌ونقل را در کل مناطق متوقف کند و به هرج‌ومرج و بی‌ثباتی اقتصادی منجر شود. پتانسیل ایجاد چنین حملاتی می‌تواند به کشورهای مجهز به فناوری کوانتومی، اهرم قدرتمندی را در مذاکرات دیپلماتیک بدهد و شکل جدیدی از بازدارندگی یا اجبار را در روابط بین‌الملل ایجاد کند.

برای کشورهایی که فاقد قابلیت‌های کوانتومی هستند، این تغییر یک واقعیت دلهره‌آور را نشان می‌دهد. فناوری کوانتومی پیچیده و پرهزینه است و در حال حاضر تنها چند ابرقدرت جهانی به آن دسترسی دارند. این نابرابری می‌تواند شکاف فناوری را بین ملت‌ها گسترش دهد و بسیاری از آنها را در هر دو زمینه تهاجمی و دفاعی در وضعیت نامساعد قابل توجهی قرار دهد.

کشورهای پیشرفته‌تر که به قابلیت‌های کوانتومی دست می‌یابند، ممکن است از این مزیت نه تنها برای دفاع، بلکه به عنوان ابزاری برای نفوذ استفاده کنند.

همچنان که کشورهای پیشرفته‌تر از نظر فناوری به قابلیت‌های کوانتومی دست می‌یابند، ممکن است از این مزیت نه تنها برای دفاع، بلکه به عنوان ابزاری برای نفوذ استفاده کنند و کشورهای کمتر مجهز را به اتحاد یا امتیازدهی وادارند. توازن قدرت جهانی ممکن است شاهد یک طبقه‌بندی مجدد براساس قابلیت‌های کوانتومی باشد که مشابه رقابت تسلیحات هسته‌ای قرن بیستم است، اما در جبهه دیجیتال صورت می‌گیرد.

منبع: ایسنا