باشگاه خبرنگاران جوان - کشمکش شبانهٔ بچه‌ها بر سر وسایل، تتمهٔ انرژیِ روزانهٔ ما را در کسری از ثانیه می‌بلعد. اما با خروج از مقام قضاوت، می‌توانید دعوای خواهر و برادر را بدون ذره‌ای فریاد مدیریت کنید!

ساعات پایانی شب است؛ خستگیِ یک روزِ پرکار روی شانه‌ها سنگینی می‌کند که ناگهان صدای جیغ‌وداد و کشمکش بر سرِ یک اسباب‌بازی یا کنترل تلویزیون، آرامش خانه را به هم می‌ریزد. غریزهٔ اولیهٔ بسیاری از ما در این لحظات، ورودِ سریع به صحنه، فریادزدن و پرسیدنِ سؤال بی‌جایِ «کی اول شروع کرد؟» است. وقتی خسته هستیم، ناخودآگاه در مقام قاضی می‌نشینیم؛ غافل از اینکه طرف‌داری از یکی و سرزنشِ دیگری، نه‌تنها آتشِ کینه را میان بچه‌ها تندتر می‌کند، بلکه اعصابِ خودمان را نیز فرسوده می‌سازد. والدِ خردمند و بااصالت، می‌داند که شأن و ظرفیتِ او بسیار بالاتر از ورود به یک مجادلهٔ کودکانهٔ طاقت‌فرساست. یک مهارتِ ظریفِ تربیتی وجود دارد که مدیریت دعوای خواهر و برادر را به دستِ خودِ آنها می‌سپارد و آرامشِ ازدست‌رفته را فوراً به خانه برمی‌گرداند.

عبور از تلهٔ صدورِ حُکم با نقشِ «تسهیلگر بی‌طرف»

تلاش برای کشفِ مقصر در درگیری‌های خانگی، یک بازیِ فرسایشی است. «ادل فابر» و «الین مزلیش»، روان‌شناسانِ برجسته و نویسندگانِ کتابِ مشهور و جهانیِ «خواهر و برادر‌های سازگار» (Siblings Without Rivalry) در بررسی‌های خود به این نتیجهٔ درخشان رسیده‌اند که: بزرگ‌ترین اشتباه والدین، نشستن بر کرسی قضاوت است. انسانی که به وسعتِ روح و جایگاهِ هدایتگریِ خودآگاه است، اجازه نمی‌دهد فضای خانه تبدیل به دادگاه و محلِ انتقام‌جویی شود. وقتی ما با خروج از مقام قضاوت در نقشِ یک «تسهیلگر بی‌طرف» ظاهر می‌شویم، در واقع به‌جای تنبیه، فرصتی برای رشد و بلوغِ بچه‌ها فراهم کرده‌ایم. ما با این رفتارِ متین، به طور غیرمستقیم به آنها یاد می‌دهیم که به‌جای مظلوم‌نمایی، باید مسئولیت‌پذیر باشند و تعارضاتشان را باتکیه‌بر عدالت و گفت‌و‌گو حل کنند.

۳ گام برای خلع سلاح در دعوای خواهر و برادر

دفعهٔ بعد که صدای گریهٔ بچه‌ها بلند شد، پیش از آنکه هورمونِ استرس کنترلِ شما را به دست بگیرد، این تکنیکِ رهایی‌بخش و توصیه شده در روان‌شناسیِ مدرن را اجرا کنید:

سکوتِ فعال و جداسازیِ فیزیکی: بدونِ اخم‌کردن یا فریادکشیدن وارد اتاق شوید. به‌هیچ‌وجه نپرسید چه کسی مقصر است! اگر درگیری فیزیکی دارند، فقط با آرامش و دستانی مهربان، اما قاطع، آنها را یکی دو قدم از هم دور کنید. سکوتِ باوقارِ شما در این لحظه، بُرنده‌تر و شوکه‌کننده‌تر از هر فریادی است.

توقیفِ بی‌طرفانهٔ سوژه دعوا: کنترلِ تلویزیون، تبلت یا اسباب‌بازی‌ای که بر سر آن می‌جنگند را با خونسردی از دستشان بگیرید و در ارتفاعی خارج از دسترسشان قرار دهید. دقت کنید که این کار باید کاملاً بدونِ خشم و شبیه به یک قانونِ طبیعیِ فیزیک انجام شود، نه از روی لجبازی!

شلیکِ جملهٔ جادویی و خروج: حالا مستقیم به چشم‌های هر دو نگاه کنید و با صدایی آرام و محکم بگویید: «این وسیله پیشِ من می‌ماند؛ تا زمانی که خودتان دو نفر با هم صحبت کنید و به یک توافقِ کاملاً عادلانه برسید که هر دو راضی باشید!» سپس بلافاصله اتاق را ترک کنید.

شب‌هایِ روشنِ خانه‌ای در صلح

کشفِ این استقلال و اقتدار در تربیت، یکی از شیرین‌ترین تجربه‌های پدر و مادر بودن است. انداختنِ توپ به زمینِ بچه‌ها، معجزه می‌کند. در عرض چند دقیقه می‌بینید دو کودکی که تا پیش‌ازاین می‌جنگیدند، حالا تبدیل به یک تیمِ متحد شده‌اند تا با مذاکره، وسیله‌شان را پس بگیرند! وقتی در طوفانِ دعوای خواهر و برادر، مهارتمندانه و با خروج از مقام قضاوت رفتار می‌کنیم، نه‌تنها شب‌هایمان را با قلبی آرام به پایان می‌رسانیم، بلکه در حالِ پی‌ریزیِ شخصیتِ دو انسانِ بالغ، عادل و اهلِ گفت‌و‌گو برای فردای این جهان هستیم؛ و این رسالتی است که تنها از یک انسانِ وسیع و خردمند برمی‌آید.

منبع: فارس