باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - همزمان با غروب دهم محرم، آسمان شهر شیراز در شام غریبان بازماندگان کربلا با چشمان اشکبار هزاران عزادار همدل شد و شهر در سوگ خاموش‌ترین لحظه تاریخ فرو رفت.

شام غریبان، شب تنهایی بازماندگان کربلا، شبی برای سوگواری زینب (س) و ناله‌های رقیه (س) و شبی که سومین حرم اهل بیت شاهچراغ (ع) با نور شمع‌ها و صدای بغض خادمان و زائران این بارگاه منو رنورانی، هم‌آوا با کاروان اسیران شام گشت.

با فرارسیدن شام غریبان، مردم در سوگ غربت اهل‌بیت (ع) با در دست داشتن لاله‌های روشن و شمع، در رثای شهادت حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران با وفایش و اهل بیت امام حسین (ع) و اسیران و کودکان بازمانده از واقعه کربلا، به مرثیه سرایی و سوگواری پرداختند.

همچنین مردم سایر نقاط استان فارس هم با برپایی آیین‌های عزاداری در شام غریبان سوگواری کردند.

این آیین که به شکل خودجوش و مردمی در تمامی شهرستان‌ها برگزار شد، یادآور تاریکی شب یازدهم محرم و مظلومیت خاندان پیامبر (ص) پس از فاجعه عاشورا بود؛ شبی که آتش، خیمه‌های اهل‌بیت را فرا گرفت و زنان و کودکان داغ‌دار، بی‌پناه به صحرا پناه بردند.

خانواده‌ها، پیر و جوان، زن و مرد، کودک و نوجوان، با چشمانی اشکبار در حالی که شمع روشن در دست داشتند، با زمزمه «یا حسین»، «یا زینب» و نوحه‌های غم‌انگیز و مداحی، یاد شهدای کربلا را زنده نگه داشتند.

در حرم مطهر حضرت احمدابن موسی الکاظم شاهچراغ (ع)، شام غریبان امسال با شکوه خاصی برگزار شد؛ از ساعاتی پیش از اذان مغرب، زائران و عزاداران به‌صورت خانوادگی در صحن‌ و سرای این حرم گرد هم آمدند و پس از اقامه نماز جماعت، با روشن کردن شمع، به یاد غربت دختران امام حسین (ع) و حضرت زینب کبری (س)، اشک ماتم ریختند.

در گوشه‌گوشه خیابان‌های اطراف حرم مطهر، هیات‌های عزاداری با نوای مرثیه‌خوانی، ندای «یا حسین» و «یا عباس» سر دادند؛ شماری از هیات‌ها با برپایی خیمه‌های نمادین و اجرای نمایش‌های آیینی، وقایع شب شام غریبان را برای کودکان و نوجوانان بازسازی کردند تا این روایت تاریخی در جان نسل‌های آینده نیز نهادینه شود.

یکی از جلوه‌های ویژه مراسم امسال، حضور گسترده کودکان در دسته‌های عزاداری بود؛ دخترکان خردسال با لباس سیاه، پیشانی‌بند‌هایی با نام‌های «یا رقیه»، «یا زینب» و «یا سکینه» و شمع در دست، در کنار مادرانشان حضور داشتند؛ بسیاری از خانواده‌ها تلاش کرده بودند با روایت داستان شام غریبان به زبان ساده، فرزندان خود را با مظلومیت اسرا آشنا کنند.

در شام غریبان، شمع تنها یک وسیله نیست؛ بلکه نمادی از امید و پایداری است. در محلات شیراز و شهرستان‌های فارس صد‌ها شمع با دستان مردم روشن شد و نورشان، دل‌های سوگوار را گرم کرد. مردمی که در سکوت، تنها با ناله‌های زیر لب، فریاد «کل یوم عاشورا» را در دل تکرار می‌کردند.

در کنار روشن‌کردن شمع، قرائت زیارت عاشورا، دعای توسل و مرثیه‌خوانی نیز در نقاط مختلف شهر به‌ویژه در مساجد، حسینیه‌ها و خانه‌های عزاداران انجام شد؛ گروه‌هایی از جوانان با پخش شربت و چای به عزاداران خدمت‌رسانی کردند و برخی هیات‌ها نیز در این شب معنوی، نذورات خود را میان مردم توزیع کردند.

در بخشی از مراسم شام غریبان، برخی مداحان با اشاره به نقش حضرت زینب کبری (س) به سخنرانی پرداختند؛ آنها با ذکر مصائب شب یازدهم محرم، به استقامت بانویی اشاره کردند که در حالی‌که عزیزانش را از دست داده بود، وظیفه سنگین حفظ پیام کربلا را بر عهده گرفت.

در نوحه‌های شام غریبان، بیشتر به حال و هوای آتش‌سوزی خیمه‌ها، تنهایی کودکان، بی‌پناهی زنان، و نگاه‌های ترسیده کاروان اسرا اشاره می‌شد؛ این سروده‌ها، فضای حزن‌انگیز مراسم را دوچندان می‌کرد و بر احساس عاطفی و معنوی عزاداران می‌افزود.