باشگاه خبرنگاران جوان؛ ساسان ناصری زاده - خوزستان، به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید گندم در ایران، بار دیگر در کانون توجه سیاست‌گذاران بخش کشاورزی قرار گرفته است؛ استانی که بنا بر اعلام مقام‌های محلی، امسال با تحویل حدود یک میلیون تن گندم به وزارت جهاد کشاورزی، رتبه نخست کشور در خرید گندم را به خود اختصاص داده است.

با این حال، در کنار افزایش تولید و نقش کلیدی این استان در امنیت غذایی کشور، موضوع قیمت خرید تضمینی و تاخیر در پرداخت مطالبات گندم‌کاران همچنان از مهم‌ترین نگرانی‌های کشاورزان خوزستانی به شمار می‌رود.

مجتبی یوسفی، نماینده مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون عضو کمیسیون عمران و تلفیق مجلس شورای اسلامی، می‌گوید «در لایحه پیشنهادی بودجه دولت، رقمی در حدود ۲۹۰ هزار میلیارد تومان برای این بخش پیش‌بینی شده بود»؛ رقمی که به گفته او می‌توانست «قیمت خرید تضمینی گندم را در محدوده ۲۵ تا ۲۷ هزار تومان» نگه دارد.

به گفته آقای یوسفی، این رقم در جریان بررسی‌ها در کمیسیون تلفیق مجلس با هدف حمایت از کشاورزان و گندم‌کاران به ۵۰۷ هزار میلیارد تومان افزایش یافت تا زمینه برای رشد قیمت خرید تضمینی گندم به بیش از ۴۹ هزار تومان فراهم شود.

عضو کمیسیون عمران مجلس همچنین با اشاره به حجم بالای تحویل گندم از سوی کشاورزان خوزستانی گفت که با توجه به نگرانی‌ها درباره تاخیر در پرداخت مطالبات، جلساتی با سازمان برنامه و بودجه و همچنین سازمان هدفمندی یارانه‌ها برگزار شده است.

به گفته او، این نهادها قول داده‌اند که ۴۰ تا ۴۵ درصد مبلغ گندم خریداری‌شده در هفته آینده به گندم‌کاران پرداخت شود.

اهمیت خوزستان در معادله گندم ایران

خوزستان به دلیل شرایط اقلیمی، اراضی وسیع کشاورزی، دسترسی به منابع آبی و تجربه تاریخی در تولید محصولات استراتژیک، یکی از مهم‌ترین استان‌های تولیدکننده گندم در ایران است.

جایگاه این استان در زنجیره تامین نان و آرد کشور، باعث شده هرگونه تغییر در میزان تولید، قیمت‌گذاری یا پرداخت مطالبات کشاورزان، نه فقط بر معیشت تولیدکنندگان محلی بلکه بر بازار ملی غلات نیز اثرگذار باشد.

کارشناسان بخش کشاورزی می‌گویند پایداری تولید گندم در خوزستان، ارتباط مستقیمی با سیاست‌های حمایتی دولت دارد.

از نگاه آنان، اگر قیمت خرید تضمینی با هزینه‌های واقعی تولید از جمله بذر، کود، سوخت، ماشین‌آلات، دستمزد کارگری و هزینه‌های حمل‌ونقل متناسب نباشد، انگیزه کشاورزان برای ادامه کشت در سال‌های آینده کاهش خواهد یافت.

دغدغه اصلی: فاصله میان تولید و دریافت مطالبات

گرچه افزایش قیمت خرید تضمینی می‌تواند تا حدی فشار هزینه‌ها را جبران کند، اما گندم‌کاران معمولاً تاکید دارند که سرعت پرداخت مطالبات به اندازه خود قیمت اهمیت دارد.

تاخیر در تسویه پول گندم، توان مالی کشاورزان را برای بازپرداخت بدهی‌ها، تامین نهاده‌های فصل بعد و مدیریت هزینه‌های خانوار تضعیف می‌کند.

در خوزستان، که بسیاری از کشاورزان در مقیاس متوسط یا خرد فعالیت می‌کنند، تعویق در پرداخت‌ها می‌تواند به افزایش وابستگی آنان به وام‌های کوتاه‌مدت یا فروش دارایی‌های تولیدی منجر شود.

به همین دلیل، وعده پرداخت ۴۰ تا ۴۵ درصد از مطالبات در هفته آینده، اگر عملی شود، می‌تواند بخشی از نگرانی‌های موجود را کاهش دهد، هرچند کشاورزان همچنان چشم‌انتظار زمان‌بندی دقیق برای تسویه کامل مطالبات خود خواهند بود.