باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - کشت شالی از آب‌برترین فعالیت‌های کشاورزی است و در اقلیم گرم و نیمه‌خشک خوزستان، مصرف آب آن چند برابر مناطق شمالی کشور می‌شود. توسعه این کشت، به‌ویژه در سال‌های کم‌آبی، باعث کاهش ورودی سد‌ها و افت تراز مخازن می‌شود؛ موضوعی که مستقیماً ظرفیت تولید برق‌آبی را کاهش می‌دهد.

سد‌های خوزستان نقش کلیدی در تأمین برق پایدار، به‌ویژه در پیک مصرف تابستان، دارند. برق‌آبی علاوه بر پاک بودن، امکان تنظیم شبکه و جبران نوسانات تولید را فراهم می‌کند. کاهش آب پشت سدها، وابستگی به نیروگاه‌های حرارتی و مصرف سوخت‌های فسیلی را افزایش می‌دهد.

حال خوب سد‌های خوزستان برای افزایش برق‌آبی با مدیریت کشت شالی؛ بیش از ۱۰ هزار مگاوات برق وارد مدار می‌شود 

سخنگوی صنعت آب کشور به وضعیت تولید برق‌آبی اشاره کرد و گفت: با برنامه‌ریزی‌های انجام شده، سد‌های حوضه کارون امسال شرایط مناسبی دارند و در صورت مدیریت منابع آب، امکان افزایش حدود ۴۰ درصدی تولید برق‌آبی وجود دارد و حتی می‌توان در زمان اوج مصرف تابستان بیش از ۱۰ هزار مگاوات برق وارد مدار کرد. 

وی تأکید کرد: تحقق این ظرفیت به مدیریت کشت شالی در خوزستان وابسته است و گفت: اگر کشت شالی طبق قوانین محدود شود، امکان حفظ ذخایر آب و استفاده از آن برای تولید برق در تابستان و حتی زمستان فراهم خواهد شد؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد کشت شالی در برخی مناطق خوزستان با سرعت و در سطح گسترده در حال انجام است.   

تعارض میان منافع کوتاه‌مدت کشاورزی و منافع بلندمدت انرژی و محیط‌زیست، اگر مدیریت نشود، پیامدهایی، چون تشدید خشکسالی، فرونشست زمین، کاهش تولید برق و نارضایتی اجتماعی را به‌دنبال دارد. این تعارض بیشتر ناشی از نبود الگوی کشت متناسب با توان اکولوژیک منطقه است. 

اصلاح الگوی کشت، محدودسازی کشت شالی به مناطق پرآب، استفاده از روش‌های نوین آبیاری، و جبران اقتصادی برای کشاورزان می‌تواند فشار بر منابع آب را کاهش دهد. هماهنگی میان بخش آب، کشاورزی و انرژی شرط اصلی حفظ هم‌زمان امنیت غذایی و انرژی است.

آینده خوزستان در گرو مدیریت هوشمند آب است. تداوم کشت‌های آب‌بر بدون توجه به ظرفیت طبیعی منطقه، هم تولید برق‌آبی و هم پایداری زیست‌محیطی را تهدید می‌کند. انتخاب میان کشاورزی و انرژی نیست؛ بلکه انتخاب میان مدیریت علمی و تداوم بحران است.