آتش خودساخته دامن دشمنان را گرفته؛ پایان آنها نزدیک است
آیات ۶۳ تا ۷۳ سوره احزاب، از حقیقتی روشن پرده برمیدارد، اینکه دشمن با دست خود آتشی افروخته که امروز دامنش را گرفته و پایانش نزدیک است.
باشگاه خبرنگاران جوان - آیات ۶۳ تا ۷۳ سوره احزاب، از حقیقتی روشن پرده برمیدارد، اینکه دشمن با دست خود آتشی افروخته که امروز دامنش را گرفته و پایانش نزدیک است، در مقابل، مؤمنان با تکیه بر وعدههای الهی، به پیروزی نهایی امید دارند. در فضای پرالتهاب سوره احزاب، جایی که مؤمنان زیر فشار جنگ روانی و نظامی دشمن قرار دارند، آیه ۶۳ با پرسشی آغاز میشود که همواره ابزار تمسخر و تردید بوده است، قیامت چه زمانی فرا میرسد؟ این پرسش، به تعبیر علامه طباطبایی در المیزان، نه از سر حقیقتجویی، بلکه برای به چالش کشیدن وعدههای الهی و تضعیف روحیه مؤمنان مطرح میشود.پاسخ قرآن اما روشن و قاطع است، علم آن تنها نزد خداست. همین پاسخ، در دل خود پیامی امیدبخش دارد، اینکه تدبیر عالم از دسترس دشمن خارج است و آنها هرگز بر سرنوشت نهایی مسلط نیستند. این نگاه، مؤمن را در سختترین شرایط، از اضطراب و تزلزل نجات میدهد.
آتشی که دشمن خودش افروخته و گرفتارش شده
در ادامه، آیات ۶۴ تا ۶۸ تصویری هولناک از سرنوشت دشمنان ترسیم میکند. کسانی که در دنیا با لجاجت و دشمنی در برابر حق ایستادند، در آخرت گرفتار عذابی میشوند که خود زمینهساز آن بودهاند. قرآن از «لعن» و «سعیر» سخن میگوید، نشانهای از طرد کامل از رحمت الهی.این عذاب، نتیجه طبیعی عملکرد خود آنان است. یعنی دشمن، پیش از آنکه به دست مؤمنان مجازات شود در حقیقت با انتخابهای خود، آتش را برای خویش مهیا کرده است. این نگاه، روحیه مقاومت را تقویت میکند، چرا که نشان میدهد ظلم پایدار نیست و سرانجامی جز سقوط ندارد.در صحنهای دیگر، قرآن از گفتوگوی دوزخیان پرده برمیدارد، جایی که پیروان، رهبران گمراهکننده خود را مقصر میدانند. این تصویر، هشداری جدی برای کسانی است که در جبهه باطل، آگاهانه یا ناآگاهانه، در خدمت دشمن قرار میگیرند.
مراقب نفوذیها باشید، دشمن فقط در بیرون نیست
در آیات ۶۹ تا ۷۰، خطاب به مؤمنان، هشدار مهمی داده میشود «مانند کسانی نباشید که موسی را آزار دادند.» این آیه، ناظر به آزارهای درونی و تخریبهای پنهانی است که از درون جامعه مؤمنان شکل میگیرد.در شرایط جنگی، خطر نفوذ و تخریب داخلی کمتر از حمله خارجی نیست. گاه یک شایعه، یک تهمت یا یک اختلافافکنی، میتواند انسجام جبهه حق را از درون متلاشی کند. از همین رو، قرآن مؤمنان را به «قول سدید» فرا میخواند، سخنی استوار، دقیق و مسئولانه.این دستور، نسخهای کاربردی برای امروز نیز هست، در برابر جنگ رسانهای و روانی دشمن، باید با دقت، صداقت و هوشیاری سخن گفت تا راه نفوذ بسته شود.
نسخه پیروزی، صداقت، اصلاح و اطاعت است
در ادامه همین مسیر، وعدهای بزرگ مطرح میشود، اگر مؤمنان تقوا پیشه کنند و درست سخن بگویند، خداوند اعمالشان را اصلاح کرده و گناهانشان را میآمرزد. این وعده، نشان میدهد که پیروزی تنها در میدان نظامی رقم نمیخورد، بلکه به اصلاح درون و صداقت در رفتار نیز وابسته است.این اصلاح الهی، هم شامل سامانیافتن امور دنیوی است و هم نجات اخروی. یعنی جامعهای که بر پایه صداقت و تقوا شکل بگیرد، حتی در دل بحرانها نیز مسیر رشد و پیروزی را طی خواهد کرد.
مقاومت مسئولیت سنگینی است که باید پذیرفت
آیات پایانی این بخش یعنی آیات ۷۲ و ۷۳، افق بحث را گستردهتر میکند و به یک حقیقت بنیادین اشاره دارد یعنی امانت الهی که بر آسمانها و زمین عرضه شد، اما تنها انسان آن را پذیرفت.
این امانت مجموعهای از تکلیف، اختیار و مسئولیت است، همان چیزی که انسان را در معرض امتحان قرار میدهد. در شرایط جنگ و هجوم دشمن، این امانت، به شکل مقاومت، ایستادگی و انتخاب آگاهانه میان حق و باطل جلوهگر میشود.انسان، با پذیرش این امانت، نشان داده که ظرفیت ایستادگی در برابر سختترین شرایط را دارد. اما در عین حال، اگر از این مسئولیت غفلت کند، میتواند به ظلوم و جهول تبدیل شود.
پایان راه دشمن و آغاز امید برای مؤمنان
آخرین آیه این بخش، جمعبندی روشنی ارائه میدهد، سرانجام، منافقان و مشرکان به عذاب گرفتار میشوند و در مقابل، خداوند توبه مؤمنان را میپذیرد.این تقابل پیام روشنی دارد، اینکه جبهه حق، حتی اگر در ظاهر تحت فشار باشد، در نهایت مورد رحمت الهی قرار میگیرد و جبهه باطل، هرچند قدرتمند به نظر برسد، محکوم به نابودی است.
در دل تهدید، بشارت نهفته است
آیات ۶۳ تا ۷۳ سوره احزاب، در اوج فضای جنگی و تهدید، سه پیام کلیدی را به مؤمنان منتقل میکند اول اینکه مجازات دشمن قطعی است، نه از سر انتقام، بلکه نتیجه طبیعی عملکرد او. دوم مقاومت، نیازمند هوشیاری درونی است، دشمن فقط در میدان نبرد نیست و سوم امید، ریشه در وعدههای الهی دارد، وعدههایی که تخلفناپذیرنداین آیات نهتنها روایتی از آیندهاند، بلکه نقشه راهی برای امروز نیز هستند، راهی که از میان سختیها میگذرد، اما به پیروزی و آرامش ختم میشود.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۲۷ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
منبع: فارس
