باشگاه خبرنگاران جوان - تصویر کارت‌پستالی از فراز ایستگاه‌های پمپاژ «پترلاین» رؤیای اروپایی‌ها برای عبور آسان از بحران انرژی را به خاکستر تبدیل کرد. تصاویر ماهواره‌ای شرکت «ونتور» در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان داد حمله به خط لوله هزارو۲۰۰ کیلومتری شرق به غرب عربستان در مناطق ریاض و مدینه، شکنندگی عمیق ساختار انرژی غرب را آشکار کرده است. این شریان راهبردی که سال ۱۹۸۱ برای دور زدن تنگه هرمز ساخته شد، روزانه ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت (۵ درصد عرضه جهانی) را به بندر ینبع منتقل می‌کرد و تنها سوپاپ اطمینان غربی‌ها پس از مسدود شدن هرمز بود. انهدام این مسیر اثبات کرد راهبرد‌های ادعایی غرب برای تنوع‌بخشی و تأمین امنیت انرژی، امری پوشالی بیش نیست.

پالایشگاه‌های قاره سبز و چالش بر سر «نوع» نفت

پیامد‌های این عملیات، بلافاصله در قالب یک سرگردانی سنگین به تأسیسات پالایشی اروپا سرایت کرد. گزارش‌های مؤسسات بین‌المللی ارزیابی بازار انرژی نظیر «آرگوس» و «بلومبرگ» نشان می‌دهد شرکت آرامکو عربستان لغو یا تعویق سنگین محموله‌های نفتی لنگر انداخته در ینبع را به پالایشگاه‌های اروپایی ابلاغ و رسماً اعلام کرده برخی قرارداد‌های بلندمدت برای ماه اکتبر اصلاً تحویل داده نخواهند شد.

بحران اصلی برای اروپایی‌ها صرفاً کمبود نفت خام نیست، بلکه «نوع» نفت است. پالایشگاه‌های قاره سبز براساس فراوری نفت‌های متوسط و سنگین گوگرددار عربستان طراحی شده‌اند. جایگزین کردن این بشکه‌ها مستلزم مخلوط کردن پیچیده و پرهزینه انواع نفت خام یا تغییر فنی در عملیات پالایشگاهی است؛ روندی کاملاً زمانبر و کمرشکن. غول‌های نفتی نظیر گروه «اورلن» لهستان ناچار شده‌اند برای فرار از تعطیلی کامل خطوط تولید، به‌طور سراسیمه ۱۶ محموله اضطراری و گران‌قیمت را از نروژ، بریتانیا، الجزایر، قزاقستان و قاره آمریکا خریداری کنند. مؤسسه تحلیل داده «کوپلر» هشدار داده بازسازی کامل ایستگاه‌های پمپاژ آسیب‌دیده پترلاین دست‌کم ۶ هفته زمان می‌برد و ذخایر باقیمانده در پایانه ینبع تنها جوابگوی چند روز بارگیری است؛ وضعیتی که پالایشگاه‌های غرب را در آستانه افت شدید تولید یا تعطیلی اجباری قرار داده است.

انفجار قیمت در جایگاه‌های سوخت اروپا

بازتاب مستقیم این خروج ناگهانی از مدار، شورش اعداد در بازار‌های خرده‌فروشی اروپا بوده است. قیمت نفت خام برنت با گذر از مرز ۱۱۳ دلار برای هر بشکه، اوج‌گیری تازه‌ای را ثبت کرد، اما ضربه واقعی به جیب شهروندان غربی، از محل جهش «حاشیه سود پالایش» وارد شد.

براساس داده‌های رسمی کمیسیون اروپا، پر کردن یک باک ۵۰ لیتری بنزین در اتحادیه اروپا به طور میانگین به ۱۰۳ یورو و گازوئیل به ۱۰۸ یورو رسیده است؛ عددی که براساس آمار‌های دو دهه اخیر کمیسیون، یک رکورد تاریخی و بی‌سابقه به شمار می‌رود. قیمت هر لیتر بنزین به ۲.۰۶ یورو و گازوئیل به ۲.۱۵ یورو رسیده که در کشور‌های شمالی نظیر دانمارک و فنلاند حتی مرز ۲.۵ یورو برای هر لیتر را هم رد کرده است. از ابتدای سال ۲۰۲۶، قیمت گازوئیل در اروپا حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و تورم بخش انرژی در منطقه یورو را به رقم سهمگین ۱۴.۳ درصد رسانده است.

این افزایش افسارگسیخته، شریان‌های حمل‌ونقل، کشاورزی و معیشت عمومی در اروپا را به شدت تحت فشار قرار داده و دولتمردان غربی را به دست‌وپازدن انداخته است. بانک مرکزی اروپا (ECB) در بیانیه اخیر خود با ابراز نگرانی شدید هشدار داده اختلال در عرضه انرژی می‌تواند موج تورمی را عمیق‌تر کند. کارشناسان این بانک اذعان کرده‌اند حاشیه سود پالایش دیزل که اکنون ۱۹ درصد از قیمت نهایی پمپ‌بنزین‌ها را تشکیل می‌دهد، در ماه اکتبر به اوج خود خواهد رسید. دولت‌های اروپایی که توان کنترل بازار‌های جهانی را ندارند، دست به اقدام‌های موقتی و تسکین‌دهنده‌ای نظیر کاهش عوارض سوخت و اعطای تخفیف‌های یارانه‌ای زده‌اند؛ اقدام‌هایی که کارشناسان، آن را تنها مثل آب‌پاشیدن روی آتش تورم می‌دانند.

صورتحساب جنگ روی میز بروکسل

تحلیلگران بانک مرکزی اروپا به‌صراحت اعتراف می‌کنند تنها راه مهار این بحران بی‌سابقه و کاهش قیمت بنزین و گازوئیل، توقف جنگ در خاورمیانه، پایان تجاوزات نظامی و بازگشت جریان طبیعی انرژی است. کارت‌پستال پهپادی انصارالله از ینبع به بروکسل، پیام روشن و صریحی داشت: امنیت انرژی برای همه جهان، غیرقابل‌تفکیک از یکدیگر است. کشور‌های اروپایی که با سکوت یا همراهی، از ماجراجویی‌های نظامی واشنگتن و تل‌آویو در منطقه حمایت می‌کنند، نمی‌توانند خود را از ترکش‌های اقتصادی آن مصون نگه دارند. تا زمانی که سیاست‌های تجاوزکارانه غرب در خاورمیانه ادامه داشته باشد، هیچ خط لوله و هیچ مسیر جایگزینی در امان نخواهد بود و هزینه سنگین این باج‌خواهی سیاسی را رانندگان و مصرف‌کنندگان اروپایی پای پمپ‌بنزین‌ها پرداخت خواهند کرد.

منبع: روزنامه قدس