باشگاه خبرنگاران جوان - واشنگتن‌پست روز جمعه (۲۷ شهریور ۱۴۰۵) طی گزارشی مهم و با استناد به «شش مقام آگاه به داده‌های داخلی وزارت جنگ» گزارش داد پنتاگون تعداد واقعی کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ با ایران را کمتر از آنچه رخ داده نشان می‌دهد. این گزارش بازتاب گسترده‌ای در فضای بین‌المللی پیدا کرد و در کنار دیگر گزارش‌ها قرار گرفت که پیش‌تر تلفات اعلامی پنتاگون را زیر سؤال برده بودند. البته درباره آماری که این رسانه‌ها نیز اعلام می‌کنند تردید وجود دارد؛ زیرا این عدد‌ها فاصله چندانی با آمار‌های رسمی ندارند و ممکن است صرفاً برای کوچک‌نمایی تلفات منتشر شده باشند با کمی چاشنی افشاگرایانه. نکته مهم دیگر اینکه چند ساعت بعد، دونالد ترامپ اعلام کرد سی‌ان‌ان،‌ام‌اس‌ناو و پلیتیکو «از همین لحظه» از کاخ سفید اخراج می‌شوند و «رسانه‌های جعلی دیگری هم در نوبت هستند.»

کشته‌هایی که مدام زنده و مرده می‌شوند

واشنگتن‌پست در گزارشی که چهار خبرنگارش نوشته‌اند سراغ پایگاه عمومی تحلیل تلفات وزارت جنگ (DCAS) رفته است. این پایگاه تا جمعه ۱۸ کشته برای نیرو‌های آمریکایی از ابتدای جنگ ثبت کرده و بیش از ۸۰۰ زخمی. اما پنج نفر از شش مقامی که با روزنامه صحبت کردند، گفتند تعداد واقعی کشته‌ها «دست‌کم ۲۲ نفر» است؛ یعنی چهار نفر بیشتر از آمار رسمی. مقام ششم رقم را ۲۳ نفر اعلام کرد.

علاوه بر این، «سه پیمانکار آمریکایی هم در منطقه کشته شده‌اند» که در این آمار محاسبه نمی‌شود. بر اساس این گزارش، از ۱۸ کشته ثبت‌شده، فقط ۱۴ نفر زیر عنوان جنگ با ایران دسته‌بندی شده‌اند و ۴چهار نفر زیر عنوانی جدا به نام «عملیات فرامرزی». دو کشته دیگر اصلاً ثبت نشده‌اند. گروهبان دوین سایبل که ۳۱ مه در «حادثه آموزشی» در پایگاه اربیل عراق کشته شد و سرگرد سورفلی دویوس که ۶ مارس در کویت بر اثر «فوت ناگهانی پزشکی درگذشت». هر دو هم در پایگاه‌هایی بودند که در همین جنگ توسط ایران هدف گرفته شدند.

یک بام و دوهوای آمریکایی‌ها در زمینه سانسور تلفات جنگ مسبوق به سابقه است. در ماه ژوئیه، نیویورک‌تایمز فاش کرد پنتاگون تعداد کشته‌ها را از ۱۸ به ۱۴ نفر کاهش داده است. سه مقام نظامی گفتند چهار سرباز حذف شدند؛ چون بعد از آتش‌بس روی کاغذ که خیلی زود هم شکست، کشته شده‌اند. پنتاگون که متوجه شده بود عملیات سانسورش لو رفته، به «خطای پردازش داده» پناه برد. بعداً این چهار اسم به لیست کشته‌ها اضافه شدند؛ اما این بار زیر دسته‌بندی «عملیات فرامرزی» همراه با حدود ۲۰۷ زخمی که آنها هم به این دسته منتقل شدند.

کنگره نیز به‌صورت جدی پیگیر ماجراست و سناتور‌های دموکرات عضو کمیته نیرو‌های مسلح در اواخر ژوئیه از هگست خواستند «آمار کامل و دقیقی» از تلفات بدهد و صراحتاً نوشتند پایگاه «DCAS» ارقام دروغین منتشر می‌کند. این پیگیری‌ها تا لحظه تنظیم این متن از سوی کاخ سفید و وزارت جنگ بی‌پاسخ مانده است. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا در نخستین ساعات پس از انتشار گزارش در پلتفرم ایکس نوشت: «این حال به‌هم‌زن و دروغ است. یک دروغ کامل. شرم بر واشنگتن‌پست. آنها از رسانه دولتی ایران هم بدترند.»

پشت‌صحنه تلفات فیک

اگرچه واشنگتن‌پست و دیگر رسانه‌های آمریکایی هرازگاهی آمار‌های پنتاگون را رد می‌کنند؛ اما این دلیل بر شفافیت این رسانه‌ها نیست و با توجه به آتش سنگینی که طی هفت ماه گذشته و به‌ویژه هفته‌های اخیر بر سر پایگاه‌های آمریکایی در اردن ریخته شده، ناظران بین‌المللی می‌گویند عدد‌های مطرح شده در حداقلی‌ترین حالت است و برای این ادعای خود دلایلی دارند.

اول؛ آمار صعودی

نکته مهم در آمار تلفات آمریکایی‌ها، صعودی بودن آن طی زمان است. در ۲۳ مارس، سرویس پژوهش کنگره این کشور آمار رسمی را ۱۳ کشته اعلام کرد. بعد شد ۱۴، بعد ۱۸، حالا ۲۲-۲۳ و نکته مهم‌تر اینکه هر بار فقط وقتی عدد بالا رفته که رسانه‌ای فاش کرده یا کنگره فشار آورده است. الگویی که تا امروز تکرار شده، چرا نباید باز هم تکرار شود؟

دوم؛ دسته‌بندی کودکانه تلفات

فرم اعلام آمار بسیار کودکانه است و آمریکا سعی می‌کند با دسته‌بندی‌های شیک، واقعیت تلفات را بپوشاند. کشته‌ها بین «خشم حماسی»، «عملیات فرامرزی» و «مأموریت‌های نامرتبط» پخش می‌شوند.

سوم؛ اعدادی که به یکدیگر نمی‌خورند

مقیاس جنگ با این اعداد جور درنمی‌آید. این موضوع جایی روشن می‌شود که به اعداد رسمی خود آمریکایی‌ها نگاه دقیق کنیم، یعنی بیش از ۴۳ میلیارد دلار هزینه تا ۳ سپتامبر که ۲۸ میلیاردش صرف مهمات و آتش شده، آسیب به پایگاه‌های آمریکایی در هشت کشور خاورمیانه و نزدیک ۸۰۰ زخمی رسمی که تنها در یک موج حمله ژوئیه حدود ۲۰۷ نفرش زخمی شدند. جنگی با این حجم آتش و این وسعت پراکندگی جغرافیایی با ۱۸ تا ۲۳ کشته جمع می‌شود؟

چهارم. سابقه ویتنامی

در جنگ ویتنام، جلسات خبری آمریکایی‌ها آن‌قدر پر از آمار خوش‌بینانه و غیرواقعی بود که بعد‌ها مشخص شد ده‌ها هزار آمریکایی در این جنگ کشته‌شده‌اند. همین روند درباره تهاجم علیه عراق و افغانستان هم تکرار شد.

پذیرش بخش کوچکی از حقیقت برای پوشش حقیقت بزرگ

نکته مهم‌تر آنکه پذیرفتن بخش کوچکی از حقیقت برای دفن بخش بزرگ آن تکنیکی است که دیگر قدیمی شده. چند «مقام که نمی‌خواهند نامشان فاش شود» تحت لابی‌های ذی‌نفوذ با نیویورک‌تایمز و واشنگتن‌پست، سی‌ان‌ان یا دیگران گفت‌و‌گو می‌کنند و آماری درباره تلفات می‌دهند که در حد چند نفر با آمار دولت فاصله دارد. اینجا هم لابی کار خودش را کرده و امتیازش را گرفته، هم رسانه به خبری جنجالی دست‌یافته و هم دولت بازوی سرکوبش بر آمار واقعی باقی‌مانده است؛ اعتراف به دروغی کوچک، برای اینکه هیچ‌کس سراغ دروغ بزرگ نرود. تا گزارش مستقل بین‌المللی یا رسیدگی کنگره‌ای و تطبیق اعداد با واقعیت میدان وجود نداشته باشد، هر عددی که از دولت ترامپ خارج شود باید حداقل ممکن فرض شود.

فرامتن اخراج رسانه در مهد لیبرال دموکراسی!

چند ساعت پس از انتشار گزارش، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «افتخار می‌کنم اعلام کنم که از همین لحظه، خبرنگارِ جعلی سی‌ان‌ان،‌ام‌اس‌ناو و پلیتیکو را به دلیل گزارش‌گیری مداومشان از اخبار جعلی از کاخ سفید اخراج می‌کنم... رسانه‌های جعلی دیگری هم در راهند.» سپس در دفتر بیضی، درحالی‌که هنوز چند ساعت از انتشار گزارش کشته‌ها نگذشته بود، به خبرنگاران گفت: «نیویورک‌تایمز خیلی جعلی است.

واشنگتن‌پست وقیحانه است.» هگست بلافاصله پشت دست ترامپ قرار گرفت و حمایت کرد: «وزارت جنگ به طور کامل از تصمیم رئیس‌جمهور برای لگدزدن به سی‌ان‌ان،‌ام‌اس‌ناو و پلیتیکو و انداختنشان بیرون از کاخ سفید حمایت می‌کند.» ترامپ مدعی شده‌ام‌اس‌ناو «به دلیل نداشتن بیننده و اعتبار» اسمش را عوض کرده؛ درحالی‌که تغییر نام‌ام‌اس‌ان‌بی‌سی به‌ام‌اس‌ناو در سال گذشته صرفاً به‌خاطر جداشدن از شرکت مادرش بوده است. درباره پلیتیکو هم ادعای دریافت بودجه دولتی مطرح شده، درحالی‌که این رسانه اعلام کرده در ۱۸ سال گذشته حتی یک دلار بودجه دولتی نگرفته است. این تصمیم دو معنا دارد.

اول؛ بوی سوختگی انتخاباتی

تا انتخابات میان‌دوره کنگره حدود دو ماه مانده و این جنگ دارد گران‌ترین و نامحبوب‌ترین میراث ترامپ می‌شود. ۴۳ میلیارد دلار هزینه مستقیم، قیمت بنزینی که به ۵ دلار در هر گالن نزدیک شده و دموکرات‌هایی که هزینه جنگ و سانسور تلفات را پاشنه آشیل دولت ترامپ برای فشار به او قرار داده‌اند؛ حتی در داخل حزب جمهوری‌خواه هم توماس مسی علیه هگست طرح استیضاح داده که مایک جانسون، رئیس مجلس، برای اینکه این طرح رأی نگیرد، نمایندگان را زودتر از موعد به خانه‌هایشان فرستاد تا بعد از انتخابات.

در چنین فضایی، اخراج سه رسانه اصلی درست دو ماه مانده به انتخابات در واقع بخشی از مبارزه ترامپ علیه کمپین‌های دموکرات ارزیابی می‌شود. جنگاوری که نتواند از آمار تهاجم دفاع کند، به‌جای آمار، آمارگیران را حذف می‌کند. این رفتار کسی است که زمین زیر پایش را لغزان می‌بیند و دنبال مقصر در جایی غیر از بن‌بست جنگ می‌گردد.

دوم؛ پایان آخرین حلقه‌های اعتبار لیبرال‌دموکراسی

رؤسای‌جمهور بسیاری در کشور‌های مختلف جهان و به‌ویژه آمریکا، نقد‌ها و اقداماتی علیه رسانه‌ها داشته‌اند. اما آنچه ترامپ انجام داده از هر نظر متفاوت است. او بدون هیچ پشتوانه قانونی و صرفاً به دلیل اختیارات ریاست‌جمهوری، رسانه‌های غیرهم‌سو و حتی میانه را به بهانه‌های مختلف آزار می‌دهد و علناً تهدید می‌کند که این رفتار شامل دیگر رسانه‌ها هم خواهد شد. هیچ رئیس‌جمهوری در تاریخ آمریکا چنین حمله بی‌وقفه و علنی به مطبوعات نداشته است. نتیجه این است که شهروند آمریکایی نه می‌تواند به آمار رسمی تلفات اعتماد کند-، چون به طور انکارناپذیری دست‌کاری شده- و نه صدای رسانه‌های ناقد را می‌شنود. آزادی مطبوعات در اتمسفر لیبرال دموکراسی؟! این دیگر خنده‌دارترین جوک آمریکایی است.

یک دهه جنگ با رسانه‌

ترامپ از همان ابتدا رسانه‌های اصلی را «اخبار جعلی» (Fake News) خواند و به طور مکرر مطبوعات را «دشمن ملت» نامید. در ژانویه ۲۰۱۸ یعنی همان ماه‌های ابتدایی آغاز به کار، «جوایز خبر جعلی» برگزار کرد و برای اولین‌بار در تاریخ آمریکا مسابقه‌ای برای مسخره‌کردن مطبوعات راه انداخت! در نوامبر ۲۰۱۸ کارت مطبوعاتی جیم آکوستا، خبرنگار سی‌ان‌ان را به دلیل یک پرسش باطل کرد و برای توجیهش از ویدئوی دست‌کاری‌شده استفاده کرد. سی‌ان‌ان شکایت کرد و کارت برگردانده شد؛ جالب است که آش آن‌قدر شور شده بود که حتی فاکس‌نیوز به‌عنوان اصلی‌ترین حامی رسانه‌ای ترامپ هم از سی‌ان‌ان حمایت کرد. در ادامه دعوا علیه‌ای‌بی‌سی به تسویه ۱۵ میلیون‌دلاری رسید و دعوای علیه سی‌بی‌اس و پارامونت بابت مصاحبه کمری هریس در «۶۰ دقیقه» به تسویه ۱۶ میلیون‌دلاری (ژوئیه ۲۰۲۵).

بعد دعوای ۱۵ میلیارددلاری علیه نیویورک‌تایمز مطرح شد، دعوای علیه وال‌استریت‌ژورنال بابت گزارش نامه اپستین، دعوای علیه بی‌بی‌سی بابت مستند ۶ ژانویه و شکایت به‌خاطر یک نظرسنجی انتخاباتی در روزنامه دس‌موینز رجیستر. برای اولین‌بار یک رئیس‌جمهور از دادگاه به‌عنوان ابزار فشار بر مطبوعات استفاده تمام‌وکمال کرد.

در ادامه همچنین آسوشیتدپرس را، چون از تغییر نام «خلیج مکزیک» به «خلیج آمریکا» پیروی نکرده بود، از دفتر بیضی و هواپیمای ریاست‌جمهوری بیرون کرد و پرونده‌اش هنوز در دادگاه است. بعد رویترز، آسوشیتدپرس و بلومبرگ از «هسته ثابت» کاروان خبری کاخ سفید حذف شدند. در اکتبر ۲۰۲۵ فضای مطبوعاتی باله غربی کاخ سفید به روی خبرنگاران بسته شد. در پنتاگون، هگست دفتر‌های پلیتیکو، واشنگتن‌پست و نیویورک‌تایمز را گرفت و کتابچه‌ای ۲۱ صفحه‌ای از قواعد اعلام کرد که ممنوع می‌کرد خبرنگار حتی اطلاعات غیرطبقه‌بندی‌شده را بدون تأیید وزیر جنگ جست‌و‌جو یا منتشر کند. نتیجه این بود که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵ خبرنگاران ده‌ها رسانه، از سی‌ان‌ان و نیویورک‌تایمز تا حتی خود فاکس‌نیوز، کارت‌هایشان را تحویل دادند و از ساختمان بیرون رفتند؛ اما جایشان را کدام رسانه‌ها گرفتند؟ معلوم است که وفاداران به ترامپ از جمله مایک لیندل، ترنینگ‌پوینت، رداستیت و امثالشان.

اگر نتوانی آمار را مدیریت کنی رسانه را مدیریت کن

واشنگتن‌پست می‌گوید آمار کشته‌های جنگ با ایران کم‌نمایی شده؛ هگست می‌گوید دروغ است و از پاسخ سر باز می‌زند و چند ساعت بعد، ترامپ رسانه‌هایی را که این پرسش را مطرح کرده‌اند اخراج می‌کند و قول می‌دهد نوبت بعدی‌ها هم برسد. پشت در، انتخابات نوامبر است. مؤلفه‌ای که ذهن و ضمیر ترامپ و ترامپیست‌ها را درگیر کرده و سؤالی که بدنه رأی‌دهنده آمریکایی ممکن است از خود بپرسد: «وقتی درباره تعداد کشته‌های سربازانت به تو دروغ گفته می‌شود و رسانه‌ای که این را می‌گوید اخراج می‌شود، دقیقاً به چه چیزی باید رأی بدهی؟»

منبع: فرهیختگان