باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - بنابر آمار از آخرین وضعیت سد‌های کشور، میزان ورودی آب مخازن کل کشور از ابتدای سال آبی تا ۶ تیرماه معادل ۴۴.۵۷ میلیارد متر مکعب است که در مقایسه با سال گذشته که عدد آن ۲۴.۷۴ میلیارد مترمکعب بوده است با افزایش ۸۰ درصدی همراه شده است.

میزان کل خروجی سد‌های کشور هم از ابتدای سال آبی تا ۶ تیر ۲۹.۴۱ میلیارد متر مکعب ثبت شده است که نسبت به سال گذشته ۲۱ درصد افزایش داشته است همچنین متوسط ۱۰ ساله هم ۳۰.۵۸ میلیارد مترمکعب بوده است.

حجم آب موجود مخازن سد‌ها بنابر بر آمار در حال حاضر ۳۳.۹۱ میلیارد متر مکعب است سال گذشته در زمان مشابه حجم آب موجود مخازن ۲۴.۸۵ میلیارد مترمکعب بوده است که نشان از افزایش ۳۶ درصدی میدهد همچنین حجم پرشدگی سد‌های کشور ۶۵ درصد اعلام شده است.

حاجی‌کریمی رئیس فدراسیون صنعت آب کشور در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بر اساس اسناد بالادستی از جمله سند امنیت قضایی، نقشه راه آب کشور و سند سازگاری با کم‌آبی، وجه مشترک همه این برنامه‌ها این است که اگر بخواهیم در فلات ایران به زندگی پایدار ادامه دهیم و دچار فروپاشی زیستی نشویم، باید حدود ۳۰ میلیارد مترمکعب از مصرف آب کشور کاهش یابد.

او افزود: فروپاشی زیستی به این معناست که میزان مصرف آب از منابع موجود بیشتر شود و در نتیجه پدیده‌هایی مانند فرونشست زمین رخ دهد. در حالی که در دنیا فرونشست بیش از ۵ میلی‌متر در سال به عنوان بحران شناخته می‌شود، در تهران مناطقی وجود دارد که سالانه تا ۳۶۰ میلی‌متر فرونشست ثبت شده که نشان‌دهنده شرایط بسیار نگران‌کننده است.

حاجی‌کریمی با اشاره به وضعیت بارش‌ها در کشور گفت: امسال در تهران با ۳۴ درصد کسری بارش مواجه هستیم، در قم این کسری حدود ۳۵ درصد است و در استان‌هایی مانند سمنان نیز شرایط مشابهی وجود دارد. در مقابل در برخی مناطق کشور مانند کردستان بارش‌ها افزایش یافته و حتی شهر مریوان امسال رکورد بارش بندر انزلی را ثبت کرده است.

او ادامه داد: شهر تهران که جمعیتی حدود ۱۵ میلیون نفر را در خود جای داده و بخش مهمی از اقتصاد کشور در آن متمرکز است، امسال تنها ۱۷۳ میلی‌متر بارش دریافت کرده در حالی که رکورد ۳۷ ساله بارش این شهر ۳۶۱ میلی‌متر بوده است؛ یعنی عملاً کمتر از نصف میانگین بارندگی را تجربه کرده‌ایم.

رئیس فدراسیون صنعت آب کشور با اشاره به مطالب رسانه‌ها در خصوص پر بودن سد‌ها بیان کرد: یکی از دلایل این موضع این است که بارش برف امسال دیرهنگام و در اسفند ماه رخ داده و هنوز به طور کامل ذوب نشده است. از سوی دیگر به دلیل استفاده بیشتر از نیروگاه‌های برق‌آبی برای جبران کسری تولید برق، مدیریت مخازن سد‌ها به شکل متفاوتی انجام شده و این موضوع باعث شده برخی سد‌ها مانند سد کرج پرآب به نظر برسند، اما این موضوع نباید باعث غفلت از صرفه‌جویی در مصرف آب شود.

او تاکید کرد: در سال‌های اخیر سد‌ها کمتر از ۴۰ درصد آب مورد نیاز تهران را تامین کرده‌اند و بخش عمده تامین آب به منابع زیرزمینی وابسته شده است که همین مسئله باعث تشدید فرونشست زمین شده است.

حاجی‌کریمی با اشاره به وضعیت سفره‌های زیرزمینی گفت: در حال حاضر به دلیل برداشت‌های سنگین سال‌های اخیر و به‌ویژه برداشت‌های شدید سال گذشته، وضعیت سفره‌های زیرزمینی به شدت منفی شده و عملاً ظرفیتی برای بارگذاری جدید وجود ندارد؛ بنابراین مدیریت و صرفه‌جویی در مصرف آب در تهران یک ضرورت دائمی است.

در ادامه نیز هاشم امینی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه ۵۸ شهر در ۲۳ استان کشور با تنش منابع آبی مواجه هستند، از برنامه‌ریزی دولت برای مدیریت این شرایط و جلوگیری از بروز تنش آبی در سال جاری خبر داد.

امینی با اشاره به شرایط منابع آبی کشور اظهار کرد: پس از شش سال خشکسالی متوالی، در سال آبی ۱۴۰۴ میزان بارندگی در برخی مناطق بهبود یافته است، اما استان‌های تهران، مرکزی، همدان و همچنین شهر مشهد همچنان با تنش آبی روبه‌رو هستند.

او با بیان اینکه دولت برای مدیریت تنش آبی برنامه‌ریزی گسترده‌ای انجام داده است، افزود: برای اجرای طرح‌های مرتبط، ۹۰ هزار میلیارد ریال اعتبار مصوب شده که به تدریج برای پروژه‌های اولویت‌دار هزینه خواهد شد تا از بروز تنش آبی در سطح کشور جلوگیری شود.

در نهایت گفتنی است، افزایش ۸۰ درصدی ورودی سد‌ها نباید به عنوان پایان بحران آب تلقی شود؛ چرا که کسری شدید بارش در کلان‌شهر‌هایی نظیر تهران و مشهد، فشار تامین آب را به سفره‌های زیرزمینی منتقل کرده و منجر به ثبت فرونشست‌های شدید ۳۶۰ میلی‌متری (۷۲ برابر استاندارد بحران جهانی) شده است. اختصاص بودجه ۹۰ هزار میلیارد ریالی برای مهار تنش آبی در ۵۸ شهر، یک راهکار موقت و تسکینی است؛ اما پایداری زیستی فلات ایران عملاً در گرو اصلاحات ساختاری و تحقق هدف‌گذاری کاهش ۳۰ میلیارد مترمکعبی مصرف آب قرار دارد.