غربت فرزندان تشیع در زادگاه خویش؛ اعدام مدنی پیروان اهلبیت(ع) زیر تیغ سلب تابعیت
سلب تابعیت از شیعیان بحرین، فصلی جانسوز از مظلومیت پیروان اهلبیت(ع) و پاکسازی هویتی مؤمنان است.
باشگاه خبرنگاران جوان - پس از فروکش کردن غبار جنگ رمضان، فصلی تازه و غمبار از مظلومیت پیروان اهلبیت(ع) در جغرافیای همسایگی ما رقم خورده است. سلب تابعیت از دهها شهروند بحرینی، از نخبگان و روحانیون گرفته تا نوزادان بیگناه، تنها به جرم وفاداری به مکتب تشیع و اصالت ایمانیشان، اکنون به بحرانی انسانی مبدل گشته که وجدان بیدار جهان را به درد آورده است. این اقدام که با واکنش صریح سازمانهای بینالمللی همچون دیدهبان حقوق بشر و عفو بینالملل مواجه شده و در رسانههای معتبری چون نیویورک تایمز و فرانس ۲۴ بازتاب یافته، تلاشی نافرجام برای گسستن پیوند عمیق و تاریخی شیعیان با سرزمین مادریشان است. حکام منطقه با ابزار ظالمانه بیوطن کردن، در پی انتقام از مردمی هستند که جرمشان ایستادگی بر باورهای اصیل خویش است؛ ظلمی آشکار که در سایه سکوت مدعیان، ریشههای کهن یک ملت را هدف گرفته است. در ادامه، گزارش خبرگزاری فرانسه از جزئیات این آوارگی و دربهدری خانوادههای شیعه بحرینی را میخوانید:
روایت یک فاجعه؛ وقتی شناسنامهها باطل و آوارگی آغاز میشود
دبی (خبرگزاری فرانسه)- وقتی «علی» در تاریخ ۲۷ آوریل نام خود و دختر سهماههاش را در اخبار مشاهده کرد، از هوش رفت؛ آنها در زمره ۶۹ نفری بودند که در پی پیامدهای جنگ ایران، سلب تابعیت شدند.
اتهام جاسوسی و اخراج اجباری
بحرین ۶۹ نفر را به اتهام جاسوسی یا «تمجید و ابراز همدردی» با ایران سلب تابعیت کرد. در همان روز، تماسی از سوی مقامات با علی گرفته شد و از او خواستند تا مدارک شناسایی خود و نوزادش را تحویل دهد. در روزهای پس از آن، علی ۳۱ ساله به همراه همسر و دخترش مجبور شدند به مقصد ایران از کشور خارج شوند؛ سفری اجباری که دیگر بازگشتی برای آن متصور نبود.
سرگردانی در کشورهای ثالث و فرمان اخراج
او تلاش کرد به بریتانیا پرواز کند، اما در عمان از ورودش ممانعت شد. سپس هفتهها در آذربایجان و گرجستان برای کسب اجازه ورود به اروپا تلاش کرد، اما این تلاشها راه به جایی نبرد. در نهایت، او سر از ایران درآورد؛ کشوری که بحرین او و بسیاری دیگر از این افراد را از طریق یک کشور ثالث به آنجا تبعید کرده بود. دولت منامه با استناد به یک فرمان سلطنتی علیه «خائنانی که امنیت را مختل میکنند»، اعلام کرد که این گروه ۶۹ نفره یا به جاسوسی متهم بودهاند و یا از ایران «تمجید و با آن ابراز همدردی» کردهاند؛ کشوری که در طول جنگ، بحرین را هدف حملات سنگین پهپادی و موشکی خود قرار داده بود.
هدف قرار گرفتن اقلیتها و پرسشهای بیپاسخ
دیدهبان حقوق بشر و مؤسسه حقوق و دموکراسی بحرین (BIRD) مستقر در لندن اعلام کردند که تمامی افراد حاضر در این لیست، از شیعیان ایرانیتبار هستند؛ گروهی که تقریباً ۱۴ درصد از جمعیت بحرین را شامل میشوند. علی در یک گفتگوی تلفنی با خبرگزاری فرانسه، با اشاره به وضعیت دخترش گفت: «او فقط یک نوزاد است. چرا باید مجازات شود؟ او اصلاً چه نوع خیانتی میتوانسته مرتکب شده باشد؟»
تشدید سرکوبها و تکذیب مقامات
از نظر مدافعان حقوق بشر، این سلب تابعیتها جدیدترین نشانه از تشدید سرکوب جمعیت کثیر شیعیان توسط حکومت سنیمذهب بحرین، پس از حملات ایران در منطقه خلیج فارس است. شیعیان بحرین که همکیش اکثریت مردم ایران هستند، مدتهاست که از به حاشیه رانده شدن در این کشور گلایه دارند. در مقابل، دولت بحرین هدف قرار دادن شهروندان بر اساس مذهبشان را تکذیب کرده است. با این حال، بر اساس گزارش مؤسسه BIRD، نام ۳۳ کودک در این فهرست به چشم میخورد.
افراد آسیبدیده در این پرونده، با توجه به حساسیتهای موجود، از خبرگزاری فرانسه درخواست کردهاند که تنها از نام کوچک آنها در گزارش استفاده شود.
در جستجوی امنیت و اتهام «اصالت غیربحرینی»
علی میگوید: «من در تلاش هستم تا کشوری امن برای خودمان پیدا کنم، اما تا به حال هیچکس نتوانسته به ما کمک کند.»
بسیاری از افرادی که نامشان در این فهرست آمده، اکنون یا به اروپا رفتهاند، یا در ایران ساکن شدهاند و یا همچنان در گرجستان سرگردانند و به دنبال راهی برای فرار از زندگی در ایران هستند. در این میان، پنج نفر نیز به اتهاماتی نظیر فعالیت در شبکههای اجتماعی، جاسوسی، فیلمبرداری و تمجید از حملات ایران به زندان محکوم شدهاند.
سید احمد الوداعی، عضو مؤسسه حقوق و دموکراسی بحرین (BIRD) که خود نیز پیش از این سلب تابعیت شده است، در این باره میگوید: «این کارزار کاملاً نژادپرستانه و تبعیضآمیز است؛ چرا که مستقیماً شیعیان و افراد ایرانیتبار را هدف قرار داده است. این اقدامات حتی به کودکان نیز رحم نکرده و باعث فروپاشی خانوادهها شده است.»
بحران بیوطنی و اتهام «اصالت غیربحرینی»
منامه این گروه ۶۹ نفره را افرادی با «اصالت غیربحرینی» توصیف کرده است، اما طبق گزارش مؤسسه BIRD، به نظر میرسد اکثریت قریب به اتفاق آنها تابعیت هیچ کشور دیگری را ندارند؛ موضوعی که دستکم ۴۶ نفر از آنها را در وضعیت «بیوطن» (Stateless) قرار داده است. پادشاهیهای حوزه خلیج فارس سابقهای طولانی در استفاده از ابزار «سلب تابعیت» علیه مخالفان سیاسی دارند، اما افرادی که خبرگزاری فرانسه با آنها گفتگو کرده است، تأکید کردند که هیچگونه فعالیت سیاسی نداشته و حمایت از ایران را نیز تکذیب کردند.
بر اساس دادههای مؤسسه حقوق و دموکراسی بحرین، از زمان آغاز جنگ تاکنون بیش از ۵۰۰ نفر که اکثر آنها از شیعیان هستند، بازداشت شدهاند. بسیاری از این افراد به جاسوسی برای ایران یا انتشار دیدگاهها و مطالبی در حمایت از تهران در فضای مجازی متهم شدهاند.
محکومیت افسر اطلاعاتی و هدف قرار گرفتن روحانیون
اوایل ماه جاری، دادگاهی در بحرین یک افسر اطلاعاتی را به دلیل ضرب و شتم منجر به مرگ یک بازداشتی به حبس ابد محکوم کرد؛ فردی که گروههای حقوق بشری او را یک فعال شیعه ایرانیتبار شناسایی کردهاند. طبق گزارش مؤسسه BIRD، آخرین موارد سلب تابعیت شامل دستکم چهار روحانی شیعه، از جمله پدر «محمد» ۳۸ ساله، بوده است.
محمد از فروپاشی ناگهانی و تلخ زندگیشان سخن گفت؛ پس از آنکه کل خاندان ۱۱ نفره پدرش، از جمله دختر ۱۱ ماهه خودِ محمد، سلب تابعیت و بیوطن شدند.
از اوج تا سقوط؛ زندگیهایی که یکشبه ویران شد
محمد میگوید: «دو ماه پیش بهترین زندگی ممکن را داشتم؛ یک مدیر اجرایی بودم و خانهای زیبا داشتم، اما ناگهان همه چیز ویران شد. نام ما در تمام روزنامهها چاپ شد، از کارم معلق شدم و مردم به ما به چشم دشمن نگاه میکردند.» این پدر که صاحب سه فرزند است، در ادامه میگوید: «فرزندانمان از رفتن به مدرسه میترسیدند؛ بقیه آنها را تروریست و خائن خطاب میکردند.»
در نهایت، محمد به همراه دو تن از خواهر و برادرانش و خانوادههایشان موفق شدند با پروازی خود را به یک کشور اروپایی برسانند و در حال حاضر در آنجا در انتظار رسیدگی به درخواست پناهندگی خود هستند.
اجبار به خروج و تلاش برای خرید هویت
همسران محمد و علی که تابعیت بحرینیشان سلب نشده بود، میگویند به آنها دستور داده شده که یا کشور را ترک کنند و یا منتظر ابطال مدارک شناسایی خود باشند. محمد در این باره میگوید: «خانواده ما نسلهاست که در بحرین زندگی کردهاند، اما مقامات اصرار دارند ثابت کنند که وفاداری ما متعلق به ایران است و ما را «ایرانی» قلمداد کنند. به همین دلیل است که میخواهند ما را به آنجا بازگردانند.»
او همچنین اشاره کرد که برای رهایی از این وضعیت، حتی تلاش کرده است از طریق طرحهای سرمایهگذاری که هزینهای بالغ بر دهها هزار دلار دارد، برای اعضای خانوادهاش پاسپورت کشور دیگری را خریداری کند.
بنبست قانونی و پیشینه خانوادگی
محمد میگوید: «اما آنها گفتند که برای خرید یک تابعیت جدید، ابتدا باید خودتان تابعیتی داشته باشید. هیچ راه فراری وجود ندارد.» او از خانوادهای متمول است و برخی از بستگانش پیش از این بهطور علنی از پادشاه حمایت کرده بودند؛ موضوعی که نشاندهنده عمق غافلگیری و گستردگی این برخوردها حتی نسبت به خانوادههای وفادار به سلطنت است.
پیامی برای جامعه و فقدان نظارت قضایی
محمد میگوید: «خانواده ما به عبرتی برای سایر بخشهای جامعه تبدیل شد؛ [پیامی با این محتوا که] حتی اگر ثروتمند باشید و حتی اگر از حکومت حمایت کنید، باز هم دستمان به شما میرسد.» مقامات بحرینی برای توجیه این تصمیم به موضوع «امنیت ملی» استناد کرده و نظارت قضایی را از این روند حذف کردهاند. به گفته نیکو جعفرنیا، پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر، این اقدام به این معناست که دولت «هیچ الزامی برای ارائه مدارک و شواهد جهت اثبات این ادعاها نداشته است.»
فقدان حق اعتراض و فروپاشی عاطفی
نیکو جعفرنیا در ادامه تأکید کرد که این وضعیت به این معناست که افراد «هیچ راهی برای اعتراض قانونی به این تصمیم ندارند.»
خانوادههای آسیبدیده میگویند بارها از مقامات بحرینی پرسیدهاند که به چه دلیلی هدف قرار گرفتهاند و مرتکب چه جرمی شدهاند، اما تمام این تلاشها بینتیجه مانده است.
محمد با اندوه میگوید: «ما از نظر روحی کاملاً درهمشکستهایم. تمام زندگی ما در بحرین است؛ خانواده، خانه و دوستانمان همه آنجا هستند. من فقط پاسخ میخواهم. اشتباه من چه بود؟ فرزندانم چه گناهی کرده بودند؟»
منبع: قدس آنلاین
