باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری -سیامک طاووسی، مدیر نظارت بر عملیات شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران در برنامه میز اقتصاد، با اشاره به روند فزاینده مصرف بنزین در کشور گفت: در پایان ماده ۴۵ برنامه هفتم، هدف‌گذاری این بود که تولید بنزین به ۱۳۰ میلیون لیتر در روز برسد، اما امروز که در حال صحبت هستیم، میزان مصرف به حدود ۱۳۹ تا ۱۴۰ میلیون لیتر در روز رسیده است؛ یعنی حتی با فرض تولید ۱۳۰ میلیون لیتر، حدود ۱۰ میلیون لیتر در روز عقب هستیم.

وی افزود: از طرف دیگر، رشد سالانه مصرف بنزین حدود ۷ تا ۸ درصد است و تا زمانی که طرح‌های کیفی‌سازی یا پالایشگاه‌های جدید به سرانجام برسند، مصرف دوباره از تولید عبور خواهد کرد.

طاووسی تأکید کرد: گره ناترازی بنزین در بخش تولید نیست؛ چراکه افزایش تولید از طریق احداث پالایشگاه، به معنای مصرف بیشتر خوراک هیدروکربنی و تبدیل آن به سوخت است و در واقع می‌تواند به هدررفت منابعی منجر شود که امکان استفاده از آنها در صنایع پتروشیمی و تبدیل به محصولات صادراتی و ارزآور وجود دارد.

وی تصریح کرد: بنابراین باید بحران یا مشکل مصرف را مدیریت کنیم و صرفاً با افزایش تولید به دنبال حل ناترازی بنزین نباشیم.

 سوخت‌رسانی پایدار خط قرمز شرکت پالایش و پخش است

مدیر نظارت بر عملیات شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با بیان اینکه تأمین سوخت به‌ویژه بنزین موتور همواره خط قرمز شرکت ملی پالایش و پخش بوده است، اظهار کرد: در شرایط اضطرار و بحران ممکن است اولویت نخست، پایداری سوخت‌رسانی باشد، اما الزامات کیفی فرآورده‌ها همواره حفظ شده و کمیت و کیفیت در مقابل یکدیگر تعریف نشده‌اند.

وی ادامه داد: ممکن است در شرایط خاص کشور، به دلیل تغییر مسیرهای تأمین، استفاده از مبادی جایگزین برای تأمین فرآورده مورد نیاز یک شهر یا استان، تغییر در الگوهای پالایشی یا تغییرات فرایندی، الگوی تأمین و توزیع تغییر کند، اما این موضوع به معنای ورود فرآورده بدون کنترل کیفی به شبکه توزیع نیست.

طاووسی گفت: کیفیت سوخت با یک شاخص ثابت یا یک شاخص واحد سنجیده نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از مشخصات فنی مانند چگالی، فشار بخار، محدوده تقطیر و میزان ترکیبات آروماتیک از جمله پارامترهای کیفی هستند که باید در محدوده مشخصی قرار داشته باشند.

وی افزود: ۲۱ آیتم کیفی باید پیش از توزیع بنزین بررسی شود و این موضوع دارای چارچوب و الزامات کیفی مشخصی است. سازمان ملی استاندارد نمونه‌گیری می‌کند و اداره کل نظارت بر صادرات و مبادلات نفتی وزارت نفت نیز حضور دارد و فرآورده‌ها به‌صورت روتین و مستمر کنترل می‌شوند.

 ۶۵ درصد تولید نفت‌گاز استاندارد یورو دارد

طاووسی با اشاره به وضعیت تولید فرآورده‌های استاندارد در کشور گفت: در حال حاضر حدود ۶۵ درصد از تولید نفت‌گاز کشور دارای استاندارد یورو است و حدود ۳۰ درصد از ظرفیت تولید بنزین نیز با استاندارد یورو تولید می‌شود.

وی افزود: پالایشگاه‌های امام خمینی(ره) شازند، اصفهان، تبریز، بندرعباس و شیراز بنزین یورو تولید می‌کنند که این بنزین در سطح کلانشهرها توزیع می‌شود.

مدیر نظارت بر عملیات شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: از ابتدای استقرار دولت چهاردهم، چهار طرح کیفی‌سازی به ارزش حدود ۹۰۰ میلیون دلار در پالایشگاه‌های کشور به بهره‌برداری رسیده و در سرویس قرار گرفته‌اند.

وی گفت: واحد ایزومریزاسیون پالایشگاه شیراز، واحد هیدروکراکینگ پالایشگاه شیراز، واحد تصفیه نفت سفید پالایشگاه آبادان و طرح کیفی‌سازی پالایشگاه اصفهان از جمله طرح‌هایی هستند که در راستای بهبود کیفیت فرآورده‌های نفتی اجرا و وارد مدار شده‌اند.

 اجرای آزمایشی اختلاط متانول با بنزین

در ادامه، وحید قانعی‌فرد، مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس، با اشاره به طرح اختلاط متانول با بنزین گفت: این طرح در ابتدا یک طرح آزمایشی است که یک بار نیز به صورت آزمایشی اجرا شده و کاملاً منطبق با استاندارد ملی کشور بوده است.

وی افزود: استاندارد ملی شماره ۲۲۹۲۰ با حضور همه ذی‌نفعان، از جمله خودروسازان، نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست و همه نهادهای مرتبط تدوین شده و در این استاندارد به صراحت سقف مجاز اختلاط متانول با بنزین، سه درصد حجمی تعیین شده است.

قانعی‌فرد تأکید کرد: سقفی که استاندارد ملی برای اختلاط متانول با بنزین مجاز دانسته، سه درصد حجمی است، اما ما در اجرای طرح آزمایشی، کار را با نیم درصد آغاز کردیم که حتی پایین‌تر از سقف تعیین‌شده در استاندارد ملی است.

 استانداردهای جهانی متانول متفاوت است

مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس درباره استانداردهای جهانی استفاده از متانول در بنزین نیز اظهار کرد: در کشورهای مختلف، میزان اختلاط متانول با بنزین متفاوت است؛ برای مثال در چین سوختی با عنوان M85 وجود دارد که به صورت اختصاری به معنای ۸۵ درصد متانول است و در برخی کشورها یا موارد نیز استانداردهایی مانند M15 وجود دارد که بیانگر استفاده از ۱۵ درصد متانول است.

وی ادامه داد: با این حال، استاندارد ملی ایران به شماره ۲۲۹۲۰، استفاده از حداکثر سه درصد متانول در بنزین، تحت عنوان M3، را مجاز دانسته است.

قانعی‌فرد خاطرنشان کرد: طرح اختلاط متانول با بنزین در پالایشگاه ستاره خلیج فارس به صورت آزمایشی و با حداکثر نیم درصد آغاز شده و این طرح به طور کامل منطبق با الزامات استاندارد ملی اجرا شده است.

 مدیریت مصرف در کنار افزایش کیفیت

بر اساس اظهارات مدیران شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و پالایشگاه ستاره خلیج فارس، در شرایطی که مصرف بنزین کشور به حدود ۱۳۹ تا ۱۴۰ میلیون لیتر در روز رسیده و سالانه نیز ۷ تا ۸ درصد رشد می‌کند، صرف افزایش ظرفیت تولید نمی‌تواند به تنهایی مسئله ناترازی را حل کند. از این رو، در کنار اجرای طرح‌های توسعه‌ای و کیفی‌سازی پالایشگاه‌ها، مدیریت مصرف و کنترل روند فزاینده تقاضای بنزین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همزمان، طرح‌های آزمایشی برای استفاده از ظرفیت‌های جدید در تولید و تأمین سوخت، از جمله اختلاط متانول با بنزین، با رعایت استانداردهای ملی در حال بررسی و اجراست.