باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبهکباری -مرتضی زمانیان معاون وزیر اقتصاد با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به موضوع انرژی، گفت: باید از کلیشههای رایج فاصله بگیریم و مسئله مصرف انرژی را در چارچوب سیاستهای اقتصادی و ساختار تصمیمگیری کشور بررسی کنیم.
وی با اشاره به برخی دیدگاهها درباره مصرف انرژی در کشور اظهار کرد: گاهی گفته میشود مشکل اصلی، فرهنگ مصرف جامعه و بد مصرفی مردم است، در مقابل برخی معتقدند جامعه با توجه به امکانات موجود، مصرف مناسبی دارد و مسئله اصلی عواملی مانند خودروهای فرسوده یا قیمتگذاری است؛ هر کدام از این دیدگاهها بخشی از واقعیت را بیان میکنند، اما باید نگاه کلانتری به موضوع داشت.
زمانیان افزود: پرسش اصلی این است که چرا با وجود قوانین و برنامههای مختلف که بسیاری از آنها در ظاهر درست و منطقی هستند، نتیجه مطلوب حاصل نمیشود.
معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه انرژی یک کالا و نهاده تولید است، گفت: وظیفه حاملهای انرژی این است که به عنوان یک نهاده اقتصادی مورد استفاده خانوارها و بخش تولید قرار بگیرند، اما ما انتظارات متعددی از انرژی ایجاد کردهایم؛ از یک سو انتظار داریم بودجه کشور را تأمین کند، از سوی دیگر از آن به عنوان ابزار سیاست صنعتی، حمایت از تولید، کنترل تورم، رفاه عمومی و محرومیتزدایی استفاده میکنیم.
وی ادامه داد: هر زمان که بخواهیم از یک صنعت حمایت کنیم، از انرژی به عنوان ابزار استفاده میکنیم، یا برای توسعه مناطق مختلف اقداماتی مانند توسعه خطوط گاز انجام میدهیم، حتی در شرایطی که شاید از نظر اقتصادی استفاده از روشهای دیگری مانند برق بهینهتر باشد.
زمانیان تصریح کرد: همه این اهداف ممکن است به خودی خود درست باشند، اما مشکل اینجاست که انرژی باید در وهله نخست یک کالای اقتصادی باشد که بتواند روی پای خود بایستد. ما شرایطی ایجاد کردهایم که انرژی به یک سیستم کاملاً ورشکسته تبدیل شده است.
معاون وزیر اقتصاد با اشاره به نقش نهادهای متولی انرژی گفت: دستگاههای مسئول حوزه انرژی، سازمانها و وزارتخانههایی هستند که ماهیت فنی و تولیدی دارند و در عین حال از آنها انتظار میرود مسائل رفاهی، توسعه صنعتی، رضایت عمومی و حتی ملاحظات اجتماعی را هم مدیریت کنند.
وی تأکید کرد: اگر هدف حل مسئله یارانه و حمایتهای اقتصادی است، باید متولی آن اقتصاد باشد؛ اگر هدف حمایت از صنعت است، باید سیاست صنعتی مسیر خودش را داشته باشد، نه اینکه همه مسائل کشور را در حوزه نفت و گاز خلاصه کنیم و انتظار داشته باشیم انرژی همه مشکلات را حل کند.
زمانیان خاطرنشان کرد: نتیجه این رویکرد، شکلگیری سیستمی است که امروز از آن با عنوان جامعه بد مصرف یاد میشود؛ در حالی که مسئله لزوماً رفتار افراد نیست، بلکه ساختار و سیاستهایی است که چنین شرایطی را ایجاد کرده است.