باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - مراسم تاسوعای حسینی در خوزستان نه‌تنها یک آیین مذهبی، بلکه یک رویداد اجتماعی، فرهنگی و حتی هویتی محسوب می‌شود که در آن مردم با هر قومیت و زبان، در یک فضای مشترک از عشق و ارادت به اهل بیت (ع) گرد هم می‌آیند. 

با شروع ماه محرم، فضای شهرها و روستاهای خوزستان به‌طور کامل تغییر می‌کند. خیابان‌ها، مغازه‌ها و خانه‌ها سیاه‌پوش می‌شوند و پرچم‌های مشکی، نمادهای مذهبی و پارچه‌نوشته‌های عزاداری در همه جا دیده می‌شود. در روزهای منتهی به تاسوعا، هیئت‌های عزاداری به شکل منظم برنامه‌ریزی می‌کنند و هر محله خود را برای برگزاری مراسم آماده می‌سازد. در شهرهای بزرگ مانند اهواز، آبادان و دزفول، این آمادگی با نظم خاصی همراه است و هر هیئت مسیر حرکت و زمان مشخصی دارد. 

جایگاه تاسوعا و حضرت عباس (ع) 

تاسوعا به طور ویژه به حضرت عباس (ع)، علمدار کربلا، اختصاص دارد. در خوزستان، ارادت به حضرت عباس جایگاه بسیار ویژه‌ای دارد و بسیاری از نوحه‌ها، روضه‌ها و اشعار عزاداری بر محور وفاداری، ایثار و غیرت ایشان شکل گرفته است. در این روز، مردم با برگزاری دسته‌های عزاداری، یاد وفاداری یاران امام حسین (ع) را زنده نگه می‌دارند و بر مفهوم “وفاداری تا پای جان” تأکید می‌کنند. 

مراسم تاسوعا معمولاً از صبح آغاز می‌شود و تا شب ادامه دارد. دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی در خیابان‌ها حرکت می‌کنند و نوحه‌خوان‌ها اشعار حزن‌انگیز درباره کربلا و وقایع عاشورا می‌خوانند. در برخی مناطق، به‌ویژه در شهرهای عرب‌نشین خوزستان، نوحه‌ها به زبان عربی نیز خوانده می‌شود که حال و هوای خاصی به مراسم می‌دهد. 

در کنار دسته‌های عزاداری، ایستگاه‌های نذری در سطح شهرها فعال می‌شوند. مردم با توزیع غذا، چای، شربت و خرما از عزاداران پذیرایی می‌کنند. این کار نوعی مشارکت اجتماعی گسترده ایجاد می‌کند و نشان‌دهنده روحیه همدلی و تعاون در میان مردم است. 

آیین‌های سنتی و محلی 

در برخی مناطق خوزستان، آیین‌های سنتی مانند تعزیه‌خوانی، روضه‌های محلی و اجرای نمایش‌های مذهبی نیز برگزار می‌شود. تعزیه‌ها معمولاً داستان واقعه کربلا را به شکل نمایشی بازآفرینی می‌کنند و نقش مهمی در انتقال مفاهیم دینی به نسل‌های جوان دارند. 

همچنین در برخی روستاها، رسم‌هایی مانند حرکت نمادین کاروان‌های عزاداری یا حمل پرچم‌های خاص دیده می‌شود که ریشه در سنت‌های قدیمی منطقه دارد. این تنوع آیینی باعث شده مراسم تاسوعا در خوزستان بسیار غنی و چندلایه باشد. 

تاسوعا در خوزستان فقط یک مراسم مذهبی نیست، بلکه فرصتی برای تقویت پیوندهای اجتماعی است. در این روز، اختلافات و فاصله‌های اجتماعی کم‌رنگ می‌شود و همه مردم در یک فضای مشترک معنوی حضور پیدا می‌کنند. همکاری در برگزاری هیئت‌ها، تهیه نذری‌ها و نظم‌دهی به مراسم، نوعی همبستگی اجتماعی ایجاد می‌کند که در زندگی روزمره نیز تأثیرگذار است.