باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی - نشست خبری بطحایی رئیس سازمان امور اجتماعی کشور   با حضور خبرنگاران به همراه آیین رونمایی از سامانه "کلان شاخص پیشرفت اجتماعی" و مجموعه کتاب "پیمایش وضعیت اجتماعی کشور"  امروز ۲۶ خرداد برگزار شد. 

سید محمد بطحایی، معاون وزیر و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، صبح امروز در نشست خبری از راه‌اندازی سامانه‌ای برای پایش مستمر وضعیت اجتماعی در سطح ملی، استانی و محلی خبر داد. 

وی افزود: این سامانه با تکیه بر سه رکن اصلی «رفاه اجتماعی»، «سلامت اجتماعی» و «سرمایه اجتماعی» طراحی شده و اطلاعات به‌روز و قابل تحلیلی را در اختیار سیاست‌گذاران و مراکز علمی قرار می‌دهد.

وی عنوان کرد: نخستین رکن این سامانه به داده‌های مرتبط با رفاه اجتماعی اختصاص دارد که شاخص‌های مربوط به وضعیت رفاه در کشور، استان‌ها، شهرستان‌ها و حتی محله‌ها را مشخص می‌کند. رکن دوم به سلامت اجتماعی مربوط است که در آن مجموعه‌ای از شاخص‌ها به یک عدد تبدیل می‌شود تا تصویر روشنی از وضعیت سلامت اجتماعی کشور ارائه دهد و نشان دهد آیا شرایط در حال بهبود است یا در برخی حوزه‌ها نیاز به مداخله جدی وجود دارد. سومین رکن نیز سرمایه اجتماعی است که شاخص‌های مرتبط با آن در سامانه تجمیع می‌شود تا تصویری کلان از وضعیت اجتماعی کشور ترسیم شود.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور تأکید کرد: هدف از راه‌اندازی این سامانه، جلوگیری از تصمیم‌گیری‌های صرفاً مبتنی بر برداشت‌های ذهنی در حوزه اجتماعی و جایگزینی آن با داده‌های دقیق و به‌روز است. به گفته وی، این سامانه به‌صورت مستمر اطلاعات اجتماعی را به‌روزرسانی کرده و داده‌های آن در اختیار سیاست‌گذاران، مدیران و مراکز علمی و دانشگاهی قرار خواهد گرفت تا تحلیل‌های دقیق‌تری از وضعیت اجتماعی ارائه شود.

بطحایی همچنین از همکاری دانشگاه‌های معتبر از جمله دانشگاه تهران در تدوین این سامانه خبر داد و افزود: در این مجموعه، علاوه بر توصیف وضعیت اجتماعی، تحلیل‌های تخصصی و پیشنهاد‌های کارشناسی نیز ارائه شده است. گزارش وضعیت اجتماعی کشور علاوه بر انتشار سالانه، در قالب برش‌های موضوعی مانند زنان، جوانان و روستا‌ها نیز تهیه و منتشر می‌شود.

کاهش ۱۰ درصدی سرمایه اجتماعی در یک دهه

معاون وزیر کشور با اشاره به نتایج پیمایش‌های اجتماعی انجام‌شده، اعلام کرد: شاخص سرمایه اجتماعی از ۴۳.۵ در سال ۱۳۹۴ به حدود ۳۶.۶۶ در سال‌های اخیر رسیده که نشان‌دهنده کاهش حدود ۱۰ درصدی در طول یک دهه گذشته است. این کاهش بیشتر در سطح اعتماد به ساختار‌های حکمرانی رخ داده، در حالی که اعتماد در سطح روابط میان مردم و شبکه‌های اجتماعی خرد افزایش یافته است.

بطحایی در ادامه به برخی یافته‌های دیگر پیمایش‌ها اشاره کرد و گفت: حدود ۶۴ درصد مردم احساس تعلق اجتماعی دارند که نسبت به پیمایش قبلی ۲۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. با این حال، تنها حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری در جامعه دارند و حدود ۶۰ درصد مردم نسبت به بهبود شرایط در آینده امید چندانی ندارند.

وی همچنین تأکید کرد: در جامعه‌ای با دیدگاه‌ها و گرایش‌های مختلف مانند ایران، باید زمینه بیان نظرات موافق و مخالف در فضایی آرام و قانونی فراهم باشد تا گفت‌و‌گو و تعامل اجتماعی تقویت شده و انسجام اجتماعی افزایش یابد.

افتخار ۷۶ درصدی به ایرانی بودن

بطحایی با اشاره به نتایج یک پیمایش ملی گفت: حدود ۷۶ درصد مردم اعلام کرده‌اند که به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنند؛ شاخصی که یکی از سرمایه‌های مهم اجتماعی کشور به شمار می‌رود. این آمار مربوط به دوره پیش از جنگ تحمیلی سوم است.

وی عنوان کرد: بر اساس نتایج پیمایش‌ها، حدود ۷۰ درصد مردم معتقدند سیاست‌های کلان کشور مناسب‌ترین راه برای نجات کشور است، در حالی که حدود ۶۰ درصد مردم اعلام کرده‌اند که دیگر تحمل فشار اقتصادی بیشتر را ندارند. همچنین حدود ۸۰ درصد مردم مخالف برهم خوردن نظم و ثبات اجتماعی هستند که به گفته بطحایی، این موضوع یک سرمایه مهم برای کشور محسوب می‌شود.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور در خصوص آسیب‌های اجتماعی نیز هشدار داد و گفت: در برخی حوزه‌ها از جمله خودکشی، نشانه‌هایی از افزایش در بعضی استان‌ها مشاهده می‌شود که می‌تواند تحت تأثیر ترکیبی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و روانی باشد. به همین دلیل، باید تصمیمات اقتصادی و اجتماعی همراه با پیوست اجتماعی باشد تا از تشدید آسیب‌های اجتماعی جلوگیری شود.