باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در بسیاری از شهرها و روستاهای استان خوزستان خانوادههایی زندگی میکنند که سالهاست از داشتن سرپناه مناسب و مالکیت زمین محروم ماندهاند. این مسئله نهتنها یک موضوع اقتصادی، بلکه یک دغدغه اجتماعی، فرهنگی و حتی امنیتی محسوب میشود.
مسکن یکی از اساسیترین نیازهای انسانی است و در قوانین کشور نیز بر حق برخورداری همه شهروندان از مسکن مناسب تأکید شده است. با این حال، افزایش قیمت زمین، رشد هزینههای ساختوساز، مهاجرتهای دروناستانی و کاهش قدرت خرید خانوارها، دستیابی به مسکن را برای بسیاری از خانوادههای کمدرآمد خوزستان دشوار کرده است.
در سالهای اخیر طرحهای مختلفی از جمله نهضت ملی مسکن، واگذاری زمین در قالب جوانی جمعیت، حمایت از خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی و پروژههای مشارکتی برای خانهدار شدن محرومان اجرا شده است. با وجود این اقدامات، حجم تقاضا همچنان بسیار بیشتر از ظرفیت موجود است و ضرورت دارد برنامهریزیهای جامعتر و هدفمندتری در این زمینه انجام شود.
۱۷۰۰ زمین؛ مرهمی بر زخم مسکن خوزستان
مدیرکل بنیاد مسکن خوزستان در گفتوگو با خبرنگار ما از توافق مشترک با ادارهکل راه و شهرسازی استان خبر داد و گفت: در قالب این همکاری، حدود ۱۷۰۰ قطعه زمین در شهرهای بزرگ استان برای تأمین مسکن محرومان به بنیاد مسکن واگذار شده است.
وی تأکید کرد: این زمینها به صورت اجاره ۹۹ ساله در اختیار متقاضیان قرار میگیرد و در کنار تسهیلات ساخت، فرصت مناسبی برای خانهدار شدن اقشار کمدرآمد فراهم خواهد کرد.
اکبری فضلی در پایان ابراز امیدواری کرد با اجرای کامل این برنامهها، گامهای مؤثری در جهت تأمین مسکن اقشار محروم، توسعه روستاها و بازسازی مناطق آسیبدیده استان خوزستان برداشته شود.
وام ۵۰۰ میلیونی و زمین ۹۹ ساله؛ فرصت طلایی برای محرومان
اکبری فضلی یکی از مهمترین برنامههای بنیاد مسکن را اجرای طرح مسکن محرومان عنوان کرد و گفت: در این طرح، تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت ۲۰ ساله و سه سال تنفس برای متقاضیان روستاها و شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت در نظر گرفته شده است.
وی افزود: خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی (ره) نیز میتوانند علاوه بر این تسهیلات، از کمکهای بلاعوض و حمایتهای تکمیلی بهرهمند شوند که مجموع حمایتها را به حدود یک میلیارد تومان برای برخی خانوارهای واجد شرایط میرساند.
خیز خوزستان برای خانهدار کردن محرومان
یکی از مهمترین راهکارها، شناسایی و آزادسازی زمینهای دولتی بلااستفاده در شهرها و روستاهای استان است. خوزستان به دلیل گستردگی جغرافیایی خود ظرفیت مناسبی برای واگذاری زمین به خانوارهای واجد شرایط دارد. اگر این واگذاریها همراه با تأمین زیرساختهای ضروری مانند آب، برق، گاز، راه دسترسی، مدارس و مراکز درمانی باشد، میتواند به شکلگیری سکونتگاههای پایدار و باکیفیت منجر شود.
موضوع دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، حمایت ویژه از روستاها و مناطق کمبرخوردار است. بسیاری از جوانان روستایی به دلیل نداشتن زمین یا مسکن مناسب مجبور به مهاجرت به حاشیه شهرها میشوند. این روند علاوه بر افزایش حاشیهنشینی، موجب تضعیف تولید کشاورزی و خالی شدن روستاها از نیروی انسانی فعال میشود. واگذاری زمین و تسهیلات ساخت مسکن در روستاها میتواند نقش مهمی در تثبیت جمعیت و توسعه متوازن استان داشته باشد.
از سوی دیگر، همکاری میان دستگاههای اجرایی، بنیاد مسکن، کمیته امداد، سازمان بهزیستی، خیران و بخش خصوصی میتواند روند خانهدار شدن محرومان را تسریع کند. تجربه نشان داده است هر جا این همکاریها به شکل منسجم و هدفمند شکل گرفته، نتایج مطلوبتری حاصل شده است. تأمین منابع مالی ارزانقیمت، کاهش بروکراسی اداری و تسهیل صدور مجوزهای ساختمانی نیز از الزامات موفقیت این برنامههاست.
خوزستان علاوه بر کمبود مسکن، در برخی مناطق با مسئله فرسودگی واحدهای مسکونی نیز مواجه است. بسیاری از خانههای روستایی و مناطق حاشیهای در برابر حوادث طبیعی مقاومت کافی ندارند؛ بنابراین سیاست تأمین مسکن محرومان باید همزمان نوسازی، مقاومسازی و ساخت واحدهای جدید را در بر گیرد.
نباید فراموش کرد که مسکن صرفاً یک ساختمان نیست؛ مسکن مناسب بستری برای رشد فرهنگی، آموزشی و اقتصادی خانوادهها فراهم میکند. کودکی که در خانهای ایمن و مناسب زندگی میکند، فرصت بیشتری برای تحصیل و پیشرفت دارد. خانوادهای که دغدغه اجارهنشینی و بیثباتی سکونت ندارد، بهتر میتواند برای آینده خود برنامهریزی کند.
امروز تأمین زمین و مسکن برای محرومان خوزستان یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. تحقق عدالت اجتماعی، کاهش شکافهای طبقاتی، کنترل آسیبهای اجتماعی و افزایش رضایتمندی عمومی، همگی در گرو توجه جدی به این حوزه هستند. انتظار میرود مسئولان ملی و استانی با بهرهگیری از همه ظرفیتهای قانونی و اجرایی، مسیر خانهدار شدن اقشار محروم را هموارتر کنند تا مردم خوزستان متناسب با جایگاه و ظرفیتهای این استان از رفاه و امنیت سکونتی بیشتری برخوردار شوند.
سرمایهگذاری در حوزه مسکن محرومان، سرمایهگذاری برای آینده استان است؛ آیندهای که در آن هیچ خانوادهای به دلیل فقر و ناتوانی مالی از حق طبیعی داشتن سرپناهی امن و شایسته محروم نباشد.