باشگاه خبرنگاران جوان - امنیت آبی کشورهای جنوب خلیج فارس که سالها خود را با درآمدهای نفتی در امنیتی پوشالی میدیدند، این روزها به خطرناکترین نقطه آسیبپذیر آنها تبدیل شده است. جنگ علیه ایران، خواب خوش سرمایهداران عرب را بر هم زده و مقامات و تحلیلگران غربی رسماً اذعان دارند که شبح «روز صفر آبی» بر فراز شهرهای لوکس دبی، دوحه و کویت سایه انداخته است.
تهدید «موشکهای زیستمحیطی» در کمین آب شیرینکنها
بر اساس گزارشی که خبرگزاری آسوشیتدپرس در ۲۴ اردیبهشت منتشر کرده، با افزایش حملات به کشتیها و ظهور لکههای عظیم نفتی در آبهای خلیج فارس، ترس از غیرقابل استفاده شدن آب شیرینکنهای ساحلی به شدت افزایش یافته است.
به نوشته پایگاه تخصصی «نِیچرداتس»، لکههای نفتی همچون «موشکهای زیستمحیطی» خاموش عمل میکنند که میتوانند بدون اصابت یک گلوله، جانشیرینکنها را بگیرند.
تحلیل تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که احتمال ورود آلودگیهای هیدروکربوری به ورودی آب شیرینکنهای کویت، بحرین، قطر و امارات به طرز وحشتناکی افزایش یافته است. کارشناسان هشدار میدهند که طبیعت بسته و نیمهمحصور خلیج فارس، پاکسازی آلودگی نفتی را به فرآیندی پیچیده و چندین ساله تبدیل میکند؛ یعنی اگر یک فاجعه زیستمحیطی رخ دهد، کشورهای عربی برای سالها با بحران آب دست و پنجه نرم خواهند کرد.
وحشت کشورهای عربی از «فلج شدن» شبانه
در این میان، افشاگریهای پایگاه «گلوبال واتر اینتلجنس» نشان میدهد که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با ترس و لرز نظارهگر فلج شدن تردد در تنگه هرمز و افزایش هزینههای عملیاتی هستند. عربهای نفتخیز که تا دیروز از درآمد میلیارد دلاری نفت به عنوان اهرم فشار علیه ایران استفاده میکردند، امروز خود را در برابر «بازندههای اصلی» یک جنگ نیابتی میبینند.
تنگه هرمز که اکنون در کنترل کامل ایران است، به کابوسی برای امنیت آبی ریاض و ابوظبی تبدیل شده است. مقامات غربی به صراحت اعتراف میکنند که در صورت وقوع یک حادثه بزرگ نفتی، میلیونها نفر در این کشورها بیآب خواهند ماند و «روز صفر آبی» دیگر یک نظریه علمی تخیلی نیست، بلکه یک احتمال نظامی است.
«اتصال آبی» پشت میزهای تشریفاتی؛ دوازده سال بلاتکلیفی
گزارشها نشان میدهد که طرح «اتصال آبی خلیج فارس» که میتوانست شبکهای برای تبادل آب شیرین در مواقع بحران باشد، بیش از ۱۳ سال بر روی میز کنفرانسها خاک میخورد. محمد النایر، کارشناس اقتصادی منطقه اذعان کرده که این پروژه حیاتی هنوز به سرانجام نرسیده است. النایر با ابراز تأسف از این بلاتکلیفی میگوید: «دولتهای عرب باید سالها پیش با استفاده از درآمدهای نفتی، شبکه آبی خود را ایمن میکردند. امروز جنگ خیمهشان را برچیده و آنها تنها ماندهاند و آب شور.»
این کارشناس حتی فراتر رفته و فریاد میزند که شورای همکاری خلیج فارس باید فوری تشکیل جلسه دهد و این پرونده را از حالت تعطیلی خارج کند. این فریادهای کمکخواهانه، طعنه تلخی به کشورهایی است که سالها بودجههای میلیاردی خود را صرف خرید سلاحهای گران از آمریکا و اروپا کردند، اما نتوانستند یک خط لوله آب استراتژیک در حیاط خلوت خود بکشند.
رطوبتگیری از هوا و آبهای فسیلی؛ واماندگی تکنولوژیک عربها
در ادامه این عقبماندگی، گزارش پایگاه «پتاسنپ» نشان میدهد که در حالی که ایران با اقتدار کامل تنگه هرمز را مدیریت میکند، کشورهای عربی به دنبال تکنولوژیهای جایگزین مانند «استخراج آب از رطوبت هوا» یا «شیرینسازی آبهای زیرزمینی عمیق» افتادهاند.
تحلیلگران غربی معتقدند این فناوریهای لاکچری که گویا از روی اجبار به سمتش رفتهاند، نمیتواند پاسخگوی شهرهای شیشهای پرجمعیت آنها باشد. در گزارشی از مجمع آتلانتیک، جینجر ماتچیت، کارشناس ارشد، اعتراف کرده است که «ایستگاههای آبشیرینکن در مرکز حملات آینده قرار خواهند گرفت.»
شاید تلخترین اذعان کشورهای عربی در این گزارشها، تحلیل مؤسسه «مجمع آتلانتیک» باشد که در اسفند ۱۴۰۴ منتشر شده است. در این تحلیل به صراحت عنوان شده که «جنگ آینده در خلیج فارس نه بر سر چاههای نفت، بلکه بر سر محافظت از قطرههای آب خواهد بود». این اندیشکده غربی با لحنی هشدارآمیز به کشورهای عربی گوشزد میکند: «آسیبپذیری سواحل شما به حدی است که تنها با یک اقدام خرابکارانه یا حملات دقیق، نه تنها صنعت شما، بلکه تنفس میلیونها نفر متوقف میشود.»
ماتچیت در ادامه با اشاره به «روز صفر آبی» میگوید: «اگر امروز شبکه ربط آبی واحد راهاندازی نشود، ممکن است روزی برسد که ساکنان برجهای دبی و دوحه به دلیل تشنگی مجبور به ترک خانههای خود شوند.» این اظهارات در حالی است که ایران با کنترل تنگه هرمز و اعمال قوانین خود، عملاً امنیت و اقتصاد کشورهای همسایه را در کف دست دارد. در واقع، اگر امروز کشورهای حاشیه خلیج فارس از «شبح صفر آبی» میترسند، به این دلیل است که پایگاههای آمریکایی حاضر در این کشورها نتوانستهاند امنیت لازم را برای آنها تأمین کنند و معادلات جدیدی در منطقه رقم خورده است. این گزارشهای بینالمللی، سند محکمی بر این ادعاست که قدرت اول منطقه، نه در ویترین مراکز خرید دبی، بلکه در کنترل آبراهها و اعمال اراده بر پهنه آبهای استراتژیک خلیج فارس خلاصه میشود.
منبع: فارس