باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی -  تنگه‌های استراتژیک خلیج فارس و هرمز، نه تنها از نظر ژئوپلیتیک، بلکه از نظر زیرساخت‌های دیجیتال نیز یکی از حساس‌ترین نقاط جهان هستند. آسیب دیدن کابل‌های زیردریا در این مناطق، به دلیل چالش‌های فنی نصب و خطرات ناشی از لنگر کشتی‌ها، می‌تواند منجر به اختلال گسترده در ترافیک اینترنت جهانی و قطع کامل ارتباطات در کشورهای منطقه شود

سناریوی بحران: سقوط ترافیک جهانی

برخلاف تصور عموم، آسیب به کابل‌های زیردریا لزوماً به معنای قطع کامل اینترنت نیست، اما پیامدهای آن بسیار ویرانگر است. وقوع هرگونه حادثه در مسیر کابل‌های اصلی منطقه، می‌تواند منجر به افت شدید پینگ (Latency)، کاهش چشمگیر پهنای باند و اختلال در انتقال ترافیک اینترنتی شود. تخمین زده می‌شود که وقوع یک حادثه بزرگ در منطقه تنگه هرمز، می‌تواند تا ۷۰ درصد از جریان اینترنت کل جهان را با اختلال مواجه کند و ارتباطات دیجیتال بسیاری از کشورهای منطقه را به طور کامل از کار بیندازد.

چالش‌های فنی و ساختار کابل‌های زیردریا

بسیاری از مخاطبان با پرسش فنی درباره ماهیت این کابل‌ها روبرو هستند؛ اینکه چگونه کابلی در اعماق دریا نصب می‌شود. در مناطقی مانند تنگه هرمز که عمق دریا میانگین ۶۰ تا ۱۰۰ متر است، از نوع خاصی از کابل‌ها (مانند نوع DLA) استفاده می‌شود. این کابل‌ها پس از کنده شدن ۳ متری از کف دریا، با روکش‌های محافظتی بسیار مستحکم پوشانده می‌شوند تا از آسیب‌های احتمالی در برابر عوامل محیطی جلوگیری شود.

لنگر کشتی؛ تهدید پنهان در کف اقیانوس

اصلی‌ترین تهدید برای این زیرساخت‌های حیاتی، فعالیت‌های دریایی نظیر ماهیگیری و لنگر انداختن کشتی‌هاست. اگر لنگر یک کشتی به دلیل حادثه یا نقص فنی رها شود و به صورت کنترل‌نشده روی کف دریا کشیده شود، می‌تواند مانند یک تیغ تیز، روکش‌های محافظ کابل را شکافته و به هسته اصلی کابل آسیب جدی وارد کند. این نوع آسیب‌ها اغلب در اثر "سایش کف دریا" رخ می‌دهند که شناسایی و ترمیم آن‌ها بسیار دشوار و زمان‌بر است.

درس‌هایی از حوادث اخیر: از باب المندب تا یمن

تجربه تاریخی نشان داده است که این حوادث چقدر می‌تواند طولانی و پرهزینه باشد. در سال ۲۰۲۴، در جریان حوادث مربوط به حملات در منطقه باب المندب، وقوع یک حادثه برای یک کشتی باعث شد تا لنگر آن رها شده و مسیر طولانی را روی کف اقیانوس طی کند. این اتفاق منجر به آسیب دیدن ۵ جفت کابل شد که فرآیند ریکاوری آن‌ها بسیار دشوار بود؛ به‌طوری که پس از گذشت ۶ ماه، تنها چهار کابل به مدار بازگشته و یکی از آن‌ها همچنان تا سال ۲۰۲۵ در وضعیت عدم بازگشت به مدار قرار دارد.

اهمیت استراتژیک منطقه

با توجه به این حساسیت‌ها، حفاظت از مسیر کابل‌های زیردریا در خلیج فارس و تنگه‌های منطقه، تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه یک ضرورت امنیت ملی و جهانی است. هرگونه بی‌دقتی در ناوبری کشتی‌ها یا حوادث ناخواسته دریایی در این نقاط، می‌تواند زنجیره‌ای از اختلالات دیجیتال را در سطح سیاره زمین رقم بزند.