باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - معیشت بسیاری از روستائیان لرستان به کشاورزی، دامداری، باغداری و رفت‌وآمد روزانه به شهر‌ها وابسته است. از این‌رو، کیفیت، ایمنی و دسترسی‌پذیری راه‌های روستایی نه‌تنها بر زندگی روزمره مردم اثر می‌گذارد، بلکه بر رونق اقتصادی، ماندگاری جمعیت در روستا، دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی و حتی جلوگیری از مهاجرت نیز تأثیر مستقیم دارد. 

لرستان به دلیل ویژگی‌های جغرافیایی خاص خود، استانی کوهستانی و تا حدی صعب‌العبور است. وجود ارتفاعات، دره‌ها، رودخانه‌ها و پیچیدگی‌های طبیعی سبب شده است که احداث و نگهداری جاده‌ها در این استان دشوارتر از بسیاری مناطق دیگر باشد. بسیاری از روستا‌های لرستان در مناطق کوهپایه‌ای یا دور از مراکز شهری قرار دارند و همین موضوع باعث می‌شود که یک راه روستایی مناسب، نقش حیاتی در ارتباط آن روستا با شهر‌ها و مراکز خدماتی داشته باشد. 

در روستا‌هایی که راه مناسب وجود ندارد، مردم برای رسیدن به مدرسه، درمانگاه، بازار یا حتی حمل محصولات کشاورزی با مشکلات جدی روبه‌رو می‌شوند. در فصل‌های بارندگی و زمستان نیز این مشکلات چند برابر می‌شود. بنابراین، راه‌های روستایی در لرستان صرفاً مسیر عبور و مرور نیستند، بلکه شریان اصلی توسعه و پایداری زندگی روستایی‌اند.

زیرسازی و آسفالت ۲۰۰ کیلومتر از راه‌های روستایی لرستان

 مهندس عارف امرایی مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای استان لرستان پیش از این اظهار داشت: با هدف برخورداری روستا‌ها از راه مناسب، محرومیت زدایی و افزایش ایمنی در محور‌های روستایی، طی سال ۱۴۰۴، ۱۳۰ کیلومتر عملیات زیرسازی و آسفالت ۷۰ کیلومتر از راه‌های روستایی استان انجام شده است. 

وی به اعتبار هزینه شده اشاره کرد و افزود:  این ۲۰۰ کیلومتر عملیات زیرسازی و آسفالت راه روستایی با اعتباری بالغ بر ۳۵۰ میلیارد تومان انجام شده است. 

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای استان لرستان به ابنیه فنی احداث شده اشاره کرد و گفت: در عملیات زیرسازی ۱۰۰ دستگاه ابنیه فنی شامل پل دهانه زیر ۸ متر، آبنما و دیوار حائل احداث شده است. 

مهندس امرایی اضافه کرد: با احداث این مقدار راه روستایی ۳۲۸ روستا در استان از راه آسفالته بهره‌مند شدند. 

یکی از مهم‌ترین عوامل دشواری در توسعه راه‌های روستایی لرستان، توپوگرافی ناهموار استان است. جاده‌هایی که در دشت‌ها به‌راحتی ساخته می‌شوند، در لرستان اغلب نیازمند عملیات سنگین خاک‌برداری، دیوارسازی، پل‌سازی و تثبیت شیب هستند. همین امر هزینه ساخت و نگهداری را بالا می‌برد. 

از سوی دیگر، بارش‌های فصلی، رانش زمین در بعضی مناطق، سیلاب‌های ناگهانی و فرسایش خاک نیز به تخریب راه‌ها منجر می‌شود. در بسیاری از مناطق، اگر راه‌ها به‌درستی زهکشی نشوند، آب باران در مسیر جمع می‌شود و به سرعت روسازی را از بین می‌برد. همچنین در روستا‌های کوهستانی، یخبندان و لغزندگی در زمستان می‌تواند رفت‌وآمد را مختل کند و خطر تصادف را افزایش دهد. 

ایمنی راه‌های روستایی در مسیر‌های پرپیچ و خم مشکلات 

ایمنی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها در راه‌های روستایی لرستان است. در بسیاری از مسیر‌های روستایی، پیچ‌های تند، عرض کم راه، نبود روشنایی، فقدان گاردریل و علائم کافی، و همچنین عبور دام از جاده، خطر تصادف را بالا می‌برد. در مناطق کوهستانی، سقوط سنگ، رانش زمین و یخ‌زدگی نیز از تهدید‌های جدی به شمار می‌روند. 

برای افزایش ایمنی، لازم است در اولویت‌بندی پروژه‌ها به نقاط پرخطر توجه شود. اصلاح هندسی پیچ‌ها، نصب تابلو‌های هشدار، خط‌کشی مناسب، اجرای شانه‌سازی، و تأمین روشنایی در بخش‌هایی از مسیر می‌تواند اثر زیادی بر کاهش حوادث داشته باشد. آموزش روستاییان و رانندگان محلی درباره رانندگی ایمن در جاده‌های کوهستانی نیز اهمیت دارد.

توسعه متوازن یکی از اصول مهم عدالت منطقه‌ای است. زمانی که راه‌های روستایی در مناطق دورافتاده و کمتر برخوردار بهبود می‌یابد، فاصله خدماتی میان شهر و روستا کاهش پیدا می‌کند. این امر به توزیع عادلانه‌تر فرصت‌ها منجر می‌شود. در استانی مانند لرستان که برخی مناطق آن سال‌ها با کمبود زیرساخت روبه‌رو بوده‌اند، تقویت راه‌های روستایی می‌تواند نماد عملی توجه به عدالت باشد. 

وقتی روستا‌ها به شبکه حمل‌ونقل مناسب متصل شوند، امکان سرمایه‌گذاری، حضور خدمات آموزشی و درمانی، و توسعه گردشگری روستایی نیز بیشتر می‌شود. این یعنی راه روستایی فقط یک مسیر نیست، بلکه پایه‌ای برای رفع محرومیت است.

راه‌های روستایی لرستان ستون فقرات ارتباطی بسیاری از روستا‌های استان هستند و نقش آنها در توسعه اقتصادی، اجتماعی و انسانی بسیار پررنگ است. با توجه به شرایط سخت جغرافیایی، نگهداری اصولی، ایمن‌سازی، مرمت مستمر و توسعه هدفمند این راه‌ها باید در اولویت برنامه‌ریزی‌های عمرانی قرار گیرد. هر کیلومتر راه روستایی که در لرستان بهبود می‌یابد، می‌تواند به معنای دسترسی بهتر به آموزش، درمان، بازار و آینده‌ای پایدارتر برای مردم روستا باشد.