باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - وجود منابع آبی مناسب، تجربه‌ی پرورش‌دهندگان، اقلیم مستعد و شکل‌گیری زنجیره‌ای از فعالیت‌های وابسته به شیلات، الیگودرز را به یک قطب تولید ماهی قزل‌آلا تبدیل کرده است. با این حال، این ظرفیت بزرگ در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از مشکلات روبه‌رو شده که اگر برای آنها چاره‌اندیشی نشود، ممکن است بخشی از مزیت‌های رقابتی منطقه از دست برود.

هر مشکلی که شیلات الیگودرز را تضعیف کند، فقط یک واحد تولیدی را دچار اختلال نمی‌کند؛ بلکه به کل اقتصاد محلی و زنجیره ارزش وابسته به آن آسیب می‌زند.

ظرفیت شیلات الیگودرز به ۲۰ هزار تن در سال افزایش می‌یابد 

گودرزی نماینده الیگودرز پیش از این گفت: شهرستان الیگودرز بعنوان یکی از قطب‌های تولید و پرورش آبزیان در سطح استان مطرح است، اما این بخش مهم با مشکلاتی در زمینه اب، برق، گاز و خوراک و از سوی دیگر برند سازی مواجه است که نیازمند همکاری و توجه ویژه مسئولان استانی و شهرستانی است.

اداوی فرماندار الیگودرز نیز از راه اندازی استخر پرورش ماهی به ظرفیت ۲ هزارتن در دریاچه سد رودبار لرستان در آینده نزدیک خبر داد و افزود: اقدامات اولیه آن با همکاری بخش خصوصی انجام شده است 

بیرانوند مدیرکل شیلات لرستان نیز گفت: در حال حاضر این شهر با سالانه تولید ۱۰ هزارتن ماهی یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان در تولید آبزیان است.

وی گفت: با توجه به زمینه‌های خوب در این شهرستان در تلاش هستیم تولید را به بیش از ۲۰ هزارتن برسانیم

تولید قزل آلا در الیگودرز اندر خم نبود بازار فروش پایدار و منسجم

مهم‌ترین مسئله در بسیاری از واحد‌های پرورش ماهی، تأمین آب پایدار و باکیفیت است. کاهش دبی آب، تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های پیاپی و رقابت بر سر مصرف منابع آبی، آینده تولید را تهدید می‌کند. شیلات بدون آب پایدار، عملاً امکان برنامه‌ریزی بلندمدت ندارد. در این شرایط، تولیدکننده نمی‌تواند با اطمینان برای افزایش ظرفیت، توسعه مزرعه یا سرمایه‌گذاری جدید تصمیم بگیرد.

خوراک ماهی، بچه‌ماهی، دارو، واکسن، تجهیزات هوادهی، برق و حمل‌ونقل، همگی طی سال‌های اخیر گران‌تر شده‌اند. از آنجا که تولید قزل‌آلا وابستگی بالایی به نهاده‌های وارداتی یا نیمه‌وارداتی دارد، نوسانات بازار مستقیماً بر سودآوری واحد‌ها اثر می‌گذارد. وقتی هزینه‌ها افزایش می‌یابد، اما قیمت فروش متناسب با آن رشد نمی‌کند، تولیدکننده در آستانه زیان قرار می‌گیرد.

یکی از چالش‌های جدی تولیدکنندگان شیلات الیگودرز، نبود بازار فروش پایدار و منسجم است. در بسیاری از موارد، تولیدکننده ناچار است محصول را به‌صورت فله‌ای و با واسطه‌های متعدد عرضه کند؛ نتیجه این فرایند، کاهش سود واقعی تولیدکننده و افزایش قیمت برای مصرف‌کننده است. نبود برند محلی، ضعف در بسته‌بندی، کمبود سردخانه و ناکافی بودن شبکه توزیع، باعث می‌شود ارزش افزوده‌ی اصلی نصیب واسطه‌ها شود، نه تولیدکننده.

در شرایطی که ماهی یک محصول فسادپذیر است، نبود زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری یکی از آسیب‌های اصلی به‌شمار می‌رود. اگر واحد‌های شیلاتی به سردخانه، بسته‌بندی، فیله‌سازی و حمل‌ونقل سرد مجهز نباشند، مجبور می‌شوند محصول را سریع و با هر قیمتی که بازار می‌پذیرد بفروشند. این مسئله نه‌تنها درآمد تولیدکننده را کاهش می‌دهد، بلکه امکان ورود محصول به بازار‌های دورتر و صادراتی را نیز محدود می‌کند.

بسیاری از واحد‌های شیلاتی در برابر حوادث طبیعی، بیماری‌ها، قطعی برق، کاهش ناگهانی آب یا تلفات گسترده، آسیب‌پذیرند. اگر بیمه کارآمد و تسهیلات مالی مناسب وجود نداشته باشد، یک حادثه می‌تواند کل سرمایه‌ی یک تولیدکننده را از بین ببرد. این موضوع در بخش شیلات، که سرمایه‌بر و پرریسک است، اهمیت دوچندان دارد.

تراکم بالای تولید، کیفیت پایین آب، استرس ماهیان و مدیریت نادرست می‌تواند زمینه‌ساز بروز بیماری شود. در صورت نبود نظارت تخصصی و آموزش‌های به‌روز، خسارت‌های زیستی می‌توانند بسیار سنگین باشند. بنابراین، ارتقای دانش فنی و حضور کارشناسی مداوم در این حوزه، یک ضرورت است نه یک انتخاب.

بسیاری از واحد‌های پرورش ماهی به برق برای پمپاژ، هوادهی و سیستم‌های جانبی نیاز دارند. قطعی برق یا افزایش هزینه انرژی می‌تواند برای تولیدکننده خسارت‌بار باشد. در برخی موارد، نبود تجهیزات پشتیبان مانند ژنراتور یا سامانه‌های کم‌مصرف، واحد‌ها را در معرض تلفات فوری قرار می‌دهد.

شیلات الیگودرز یک ظرفیت ساده و محلی نیست؛ یک سرمایه راهبردی برای اشتغال، تولید، امنیت غذایی و توسعه منطقه‌ای است. اگر امروز برای حل مشکلات آن اقدام نشود، فردا هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی بسیار سنگین‌تری باید پرداخت شود. بنابراین، حمایت از شیلات الیگودرز فقط حمایت از چند تولیدکننده نیست، بلکه حمایت از آینده‌ی اقتصادی یک منطقه و تقویت یکی از مزیت‌های مهم تولید پروتئین در کشور است.

الیگودرز اگر می‌خواهد قطب ماهی قزل‌آلا باقی بماند، باید امروز برای نجات آب، تولید، بازار و سرمایه‌گذاری آن تصمیم‌های جدی گرفته شود.