باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان دانشگاه پزشکی کارولینای جنوبی دریافته‌اند که یک داروی رایج آسم، اثربخشی غیرمنتظره‌ای در درمان MASH (سندرم ملانوم آترواسکلروتیک) نشان داده است.

MASH مرحله پیشرفته‌ای از بیماری کبد چرب غیرالکلی است که در آن تجمع چربی در کبد منجر به التهاب مزمن و آسیب پیشرونده بافت می‌شود. با گذشت زمان، می‌تواند به سیروز یا نارسایی کبد منجر شود و گاهی اوقات نیاز به پیوند کبد دارد. این بیماری همزمان با افزایش میزان چاقی و دیابت نوع ۲، به طور فزاینده‌ای در سراسر جهان شایع می‌شود.

این مطالعه نشان می‌دهد که فورموترول، یک آگونیست گیرنده آدرنرژیک بتا-۲ که سال‌ها برای گشاد کردن مجاری هوایی در درمان آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) استفاده می‌شد، ممکن است تأثیر غیرمنتظره‌ای بر کبد داشته باشد.

این داستان در طول تحقیقاتی که در ابتدا بر بیماری کلیوی متمرکز بود، آغاز شد. محققان این دارو را روی مدل‌های موشی با آسیب کلیوی دیابتی آزمایش کردند و بهبود‌هایی را در عملکرد کلیه مشاهده کردند. با این حال، آنها به طرز شگفت‌آوری کاهش تجمع چربی در کبد را نیز کشف کردند.

این کشف، تیم تحقیقاتی را بر آن داشت تا با استفاده از یک مدل موش که با رژیم غذایی پرچرب تغذیه شده بود تا بیماری MASH را تقلید کند، تأثیر مستقیم آن بر کبد را بررسی کنند. نتایج نشان داد که درمان با فورموترول به کاهش چربی در کبد کمک کرده و حتی توانایی معکوس کردن برخی از جنبه‌های بیماری را نشان داده است.

محققان توضیح می‌دهند که این دارو ممکن است با بهبود تولید انرژی در سلول‌ها از طریق افزایش فعالیت میتوکندری‌ها، "نیروگاه‌های" سلول‌ها، منجر به بهبود عملکرد میتوکندری و کاهش آسیب سلولی شود.

این تیم همچنین داده‌های بیمارانی را که قبلاً از دارو‌های مشابه برای درمان بیماری‌های تنفسی استفاده کرده بودند، تجزیه و تحلیل کرد و دریافت که استفاده از این دارو‌ها با میزان پایین‌تر عوارض جدی کبدی مانند سیروز و مرگ همراه است.

با وجود این نتایج دلگرم‌کننده، محققان تأکید می‌کنند که شواهد فعلی هنوز مقدماتی است، زیرا به مطالعات حیوانی و داده‌های مشاهده‌ای متکی است که رابطه علت و معلولی مستقیمی را در انسان برقرار نمی‌کند.

محققان خاطرنشان می‌کنند که در حال حاضر برخی از درمان‌های اخیراً تأیید شده برای MASH، مانند رسمتر و سماگلوتید، وجود دارد، اما اثربخشی آنها همچنان محدود است و بیماری را به طور کامل متوقف نمی‌کنند.

تیم تحقیقاتی تأکید می‌کند که مزیت فورموترول در استفاده طولانی مدت و سابقه ایمنی اثبات شده آن نهفته است که در صورت اثبات اثربخشی در آزمایشات بالینی انسانی، می‌تواند معرفی مجدد بالقوه آن را تسریع کند.

با این حال، سوالات مهمی مانند دوز مناسب برای درمان بیماری کبد، روش تجویز و پایداری طولانی مدت مزایای آن همچنان باقی است.

اگر آزمایشات بالینی در حال انجام موفقیت‌آمیز باشند، این کشف می‌تواند راه را برای یک گزینه درمانی جدید و امیدوارکننده برای بیماران مبتلا به بیماری کبد چرب و دیابت، با استفاده از یک داروی موجود و اثبات شده ایمن، هموار کند.

این مطالعه در مجله npj Metabolic Health and Disease منتشر شده است.

منبع: Medical Express