باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در جایی که دسترسی به امکانات فرهنگی و آموزشی به دلیل فاصله جغرافیایی یا محدودیتهای زیرساختی با چالش روبهرو است، "کتاب" ممکن است در دسترس نباشد. اما تصور کنید اگر کتاب، نه در انتظار خواننده، بلکه خود به دنبال خواننده برود چه؟ این دقیقاً همان جادویی است که در قالب «کتابخانههای سیار» در دل خاک خوزستان جریان مییابد.
وقتی فاصله، مانعِ اندیشه میشود
خوزستان، با پهناور بودن و تنوع اقلیمی خود، با چالشهای جغرافیایی منحصربهفردی روبهرو است. از روستاهای گرمسیری در نزدیکی تالابها گرفته تا مناطق دورافتاده در حاشیه مرزها، بسیاری از جوامع روستایی از «فقر فرهنگی» رنج میبرند. در این مناطق، نبودِ کتابخانه مرکزی یا فضای فرهنگی، باعث میشود کودکان و نوجوانان، پتانسیلهای ذهنی خود را در تنگنای کمبود منابع از دست بدهند. در واقع، فاصله فیزیکی با مراکز شهر، به شکلی ناخودآگاه به شکلی از «بیعدالتی آموزشی» تبدیل میشود.
کتابخانه سیار (خواه در قالب خودروهای مجهز، ونهای کتاب یا حتی موتورسیکلتهای حامل کتاب) فراتر از یک وسیله حمل کالا است؛ اینها «ایستگاههای امید» هستند.
ورود یک خودروی کتابخانه به یک روستا، اتفاقی است که هیجان را به روستا بازمیگرداند. این خودروها باعث میشوند کودکان، تعامل اجتماعی جدیدی داشته باشند و جهان بیرون از مرزهای روستای خود را از طریق صفحات کتاب ببینند.
برخلاف کتابخانههای ثابت که محدود به موجودی قفسههای خود هستند، کتابخانههای سیار میتوانند با چرخش مداوم، طیف وسیعی از ژانرها (داستان، علمی، هنری و ...) را به دست مخاطب برسانند.
این کتابخانهها فضایی برای یادگیری خودآموز فراهم میکنند و کنجکاوی ذاتی کودکان را در محیطی آزاد و غیررسمی شعلهور میسازند.
کتابخانههای سیار روستاهای خوزستان توسعه مییابند
موالی زاده استاندار خوزستان پیش از این با تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ مطالعه در جامعه، توسعه کتابخانههای سیار در مناطق روستایی و بخشهای استان را یکی از اولویتهای اصلی اعلام کرد.
فرهنگ مطالعه برای جامعه ما یک ضرورت است و رهبر حکیم و فرزانه انقلاب، رهبر شهید و عزیزمان، همواره بر مطالعه تأکید داشتند و ساعات بسیاری را به مطالعه و دقت روی مطالب کتابها اختصاص میدادند.
از منظر توسعه، کتابخانههای سیار در خوزستان تنها یک فعالیت فرهنگی نیستند، بلکه ابزاری برای «توانمندسازی اجتماعی» محسوب میشوند.
سرمایهگذاری بر روی «ذهنها»
حمایت از کتابخانههای سیار در روستاهای خوزستان، هزینهکرد برای یک پروژه گذرا نیست؛ بلکه سرمایهگذاری روی آیندهی این استان است. اگر میخواهیم خوزستان را از یک استان تکیهکننده بر منابع طبیعی، به استانی تکیهکننده بر «منابع انسانی و دانشبنیان» تبدیل کنیم، باید از همین جادهها شروع کنیم. باید اجازه دهیم صدای ورق خوردن کتابها، در سکوت روستاهای دورافتاده، فریادِ امید و آگاهی باشد.