باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور -  بر اساس آمار‌های رسمی تا ۱۲ اردیبهشت سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ وضعیت ورودی آب به سد‌های کشور نسبت به سال گذشته با افزایش همراه بوده، در حالی که میزان خروجی آب نیز کاهش یافته است بر اساس این گزارش، کل ورودی آب به سد‌های کشور از ابتدای سال آبی جاری تاکنون به ۳۳.۱۸ میلیارد مترمکعب رسیده است این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۰.۰۸ میلیارد مترمکعب و متوسط ۱۰ ساله ۳۱.۱۹ میلیارد مترمکعب بوده است. بر این اساس، میزان ورودی آب نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۵ درصد افزایش و نسبت به متوسط بلندمدت ۶ درصد رشد داشته است.

همچنین کل خروجی آب از سد‌های کشور در این مدت ۱۸.۹۲ میلیارد مترمکعب ثبت شده است؛ این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۷.۲۹ میلیارد مترمکعب و متوسط ۱۰ ساله ۲۲.۲۹ میلیارد مترمکعب بوده است. بر این اساس، خروجی سد‌ها نسبت به سال گذشته ۹ درصد افزایش، اما نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۱۵ درصد کاهش نشان می‌دهد.

در بخش حجم آب موجود در مخازن سد‌ها نیز آمار‌ها حاکی از آن است که در حال حاضر ۳۲.۹۸ میلیارد مترمکعب آب در سد‌های کشور ذخیره شده است؛ در حالی که این میزان در سال گذشته ۲۷.۳۲ میلیارد مترمکعب و متوسط ۱۰ ساله ۳۱.۶۲ میلیارد مترمکعب بوده است؛ بنابراین حجم ذخایر سد‌ها نسبت به سال گذشته حدود ۲۱ درصد افزایش و نسبت به متوسط بلندمدت ۴ درصد افزایش دارد؛ طبق این گزارش، درصد پرشدگی سد‌های کشور در حال حاضر به حدود ۶۴ درصد رسیده است.

جدیدترین آمار‌ها از وضعیت ریزش‌های جوی کشور نیز نشان می‌دهد که از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر ۱۴۰۴) تا ۱۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، ارتفاع کل ریزش‌های جوی کشور به ۲۲۵.۱ میلی‌متر رسیده است. این در حالی است که در دوره‌های مشابه درازمدت، میانگین بارندگی ۲۱۶.۳ میلی‌متر بوده که نشان‌دهنده افزایش اندکی نسبت به میانگین درازمدت است. با این حال، مقایسه با سال آبی گذشته (۱۴۰۳-۱۴۰۴) حاکی از افزایش است؛ زیرا در دوره مشابه سال آبی گذشته، میزان بارندگی ۱۳۵.۹ میلی‌متر ثبت شده بود.

بر اساس گزارش تجمعی بارندگی استان‌ها از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، وضعیت بارندگی استان تهران همچنان نگران‌کننده به نظر می‌رسد. میزان بارندگی در سال آبی جاری برای استان تهران ۱۶۶.۲ میلی‌متر گزارش شده است. این در حالی است که مقدار بارش متوسط درازمدت (۵۷ ساله) برای این استان ۲۳۴.۱ میلی‌متر بوده که نشان‌دهنده کاهش ۲۹ درصدی بارندگی نسبت به نرمال درازمدت است.

در همین راستا بهنام بخشی سخنگوی آب و فاضلاب با هشدار نسبت به یک باور اشتباه رایج، بر لزوم هوشیاری در روز‌های پیش رو تأکید کرد و افزود: هرچند شاهد بارندگی‌های مناسبی در فصل بهار بودیم، اما نباید این موضوع موجب غفلت ما از واقعیت ذخایر آبی و خشکسالی‌های انباشته سال‌های اخیر شود. فریب بارش‌های مقطعی را خوردن و رها کردن الگوی مصرف، می‌تواند پایداری شبکه را در تابستان با چالش جدی مواجه کند. عبور موفق از فصل گرما تنها در گرو تداوم رفتار منصفانه خوش‌مصرف‌ها و پرهیز از غفلتی است که ممکن است به واسطه بارش‌های اخیر در افکار عمومی ایجاد شده باشد.

با وجود افزایش ورودی آب به سد‌های کشور در سال آبی جاری، کارشناسان معتقدند این شرایط به معنای پایان بحران کم‌آبی نیست و مدیریت مصرف همچنان مهم‌ترین راهکار عبور از تابستان پیش‌رو به شمار می‌رود. آمار‌های رسمی نشان می‌دهد اگرچه حجم ذخایر سد‌ها نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما کاهش بارندگی در برخی استان‌های پرمصرف از جمله تهران، زنگ هشدار تنش آبی را همچنان روشن نگه داشته است.

کارشناسان حوزه آب تأکید می‌کنند بارش‌های مناسب بهاری نباید باعث ایجاد تصور اشتباه درباره رفع خشکسالی شود، زیرا بخش قابل‌توجهی از منابع آبی کشور طی سال‌های اخیر تحت فشار خشکسالی‌های متوالی قرار داشته است. کاهش خروجی سد‌ها نسبت به متوسط بلندمدت نیز نشان‌دهنده تلاش برای حفظ ذخایر راهبردی آب در ماه‌های گرم سال است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد تداوم مصرف بی‌رویه، به‌ویژه در کلانشهرها، می‌تواند شبکه تأمین آب را در تابستان با چالش جدی مواجه کند؛ موضوعی که ضرورت صرفه‌جویی و رعایت الگوی مصرف را دوچندان کرده است.

کارشناسان معتقدند همراهی مشترکان خوش‌مصرف، کاهش مصارف غیرضروری و مدیریت مصرف در بخش‌های خانگی و شهری، نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری منابع آبی کشور خواهد داشت.

در همین حال، تحلیل وضعیت بارندگی‌ها حاکی از آن است که هرچند میانگین بارش کشور نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته، اما توزیع نامتوازن بارش‌ها و افت بارندگی در برخی استان‌ها نشان می‌دهد کشور همچنان در شرایط حساس آبی قرار دارد و عبور ایمن از فصل گرما نیازمند تداوم مدیریت مصرف و پرهیز از غفلت ناشی از بارندگی‌های اخیر است.