باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - شجاعی کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: ما ابتدا باید موضوع را به دو بخش تقسیم کنیم؛ نخست شفافیت اطلاعاتی و ضرورت افشا. طبق قوانین موجود، وقتی یک شرکت سهامی عام میشود و سهام آن در بورس مورد معامله قرار میگیرد، این سهام توسط تعداد زیادی از مردم خریداری میشود. شرکتهایی مانند ایرانخودرو یا سایر شرکتهای بزرگ گاهی چندصد هزار تا حتی میلیونها سهامدار دارند. طبیعتاً وقتی افراد سهامدار هستند، یعنی بخشی از شرکت متعلق به آنهاست و باید از اتفاقات، تحولات و سایر ابعاد مربوط به شرکت مطلع شوند؛ موضوعی که در همه جای دنیا وجود دارد.
او افزود: این وظیفه مدیران امور سهام شرکتهاست که اطلاعرسانی لازم را به سهامداران و ذینفعان خود انجام دهند و وظیفه سازمان بورس و معاونت نظارت بر ناشران نیز نظارت بر نوع و کیفیت این افشاهاست. متأسفانه در جنگ اخیر، برخی شرکتهای بورسی به صورت مستقیم مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و برخی شرکتهای پتروشیمی و برخی دیگر به صورت غیرمستقیم دچار آسیب شدند. بخشی از عملیات برخی شرکتها ممکن است متوقف شده باشد یا درآمدهایشان کاهش یافته باشد؛ بنابراین تمام این موارد باید افشا شود و شرکتهای فولادی، پتروشیمی و سایر مجموعههایی که مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدهاند باید اطلاعرسانی لازم را انجام دهند.
شجاعی ادامه داد: پس از مرحله افشا، موضوع بعدی بازگشایی بازار سهام است. درباره بازگشایی باید بگوییم که آیا بازگشایی یکباره درست است یا مرحلهای؟ برخی معتقدند بازگشایی بخشی مناسبتر است؛ مثلاً ابتدا شرکتهای سیمانی و دارویی باز شوند و سپس شرکتهای دیگر و در مراحل آخر پتروشیمیها. اما باید دید بازار چه رفتاری خواهد داشت. روند اخیر کاملاً مشخص بوده و بازار مسیر منطقی خود را طی خواهد کرد. اگر فرض کنیم ریسک جنگ باعث شود شاخص کل نیاز به اصلاح ۳۰ تا ۵۰ درصدی داشته باشد، این اصلاح انجام خواهد شد؛ چه بازار بخشی باز شود، چه دامنه نوسان محدود یا گسترده باشد. این اصلاحات جزء ذات بازار است.
او تصریح کرد: تفاوت شرایط فقط در سرعت اصلاح بازار است. اگر دامنه نوسان باز باشد و محدودیت کم باشد، ممکن است ظرف پنج روز شوکی که باید به بازار وارد شود تخلیه شود و بازار به تعادل برگردد. اما اگر دامنه نوسان را یک درصد کنیم، رسیدن بازار به همان نقطه تعادلی ممکن است پنجاه روز طول بکشد و بازار هر روز با صف فروش یکدرصدی مواجه باشد؛ بنابراین از نظر منطقی، نگرانیهایی که اکنون در سازمان بورس یا نهادهایی مانند شورای عالی بورس وجود دارد بیشتر مربوط به افکار عمومی است؛ اینکه اگر بازار باز شود و ریزش شدید رخ دهد، نگرانیهایی برای سهامداران ایجاد شود. اما از نظر فنی هم سازمان بورس و هم شورای عالی بورس و کارشناسان معتقدند که با هیچیک از این تمهیدات نمیتوان جلوی ریزش ناشی از ریسک جنگ را گرفت.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: درباره زمان بازگشایی، اتفاقی مانند آتشبس ، فرصتی برای بازگشایی بازار فراهم کرده است. اکنون نیز همین فرصت وجود دارد. آسیبها به صنایع مشخص شده و شرکتها در حال اطلاعرسانی هستند و صبر بیشتر تغییری ایجاد نمیکند. قرار نیست اگر یک ماه دیگر صبر کنیم، شرکتها بازسازی عمدهای انجام دهند. تنها ریسک موجود این است که دوباره جنگ جدیدی آغاز شود؛ موضوعی که باید میزان نزدیکی آن را بررسی کرد. اما باید توجه داشت که بسته ماندن بازار نیز خود باعث افزایش نگرانی و ریسک برای سهامداران میشود. توقف معاملات در کوتاهمدت میتواند اثرات منفی را کمتر کند، اما طولانی شدن آن خود میتواند خطرآفرین باشد.
او تأکید کرد: از نظر شخصی من، ادامه بسته بودن بازار خود به ریسکها اضافه میکند؛ بنابراین منطقی است که به سمت بازگشایی برویم و این بازگشایی نباید با تمهیدات محافظهکارانه مانند دامنه نوسان یکدرصدی یا بازگشایی بخشی همراه باشد. از طرف دیگر، باید ملاحظات افکار عمومی را هم در نظر گرفت و اقداماتی مانند حمایت صندوق توسعه ملی، حمایت شبکه بانکی و بازار پول از بازار سهام میتواند به کاهش نگرانیهای موجود کمک کند.