باشگاه خبرنگاران جوان -آیا حدیثی در مورد چگونگی انجام نماز پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) داریم؟

پاسخ اجمالی: در روایات به چگونگی بجا آوردن نماز توسط رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) اشاره شده است؛ که برای نمونه به ذکر مواردی بسنده می‌شود:
۱. امام علی (علیه السلام): «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) موقع گفتن تکبیرة الاحرام و همچنین هنگام گفتن تکبیر برای رکوع و نیز هنگامی که سر از رکوع برمی‌داشت، دست‌ها را تا برابر گوش‌ها بلند می‌کرد». [۱]

۲. امام علی (علیه السلام): «هرگاه به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در نماز حالت "خمیازه" دست می‌داد، دست راستش را جلو دهان می‌گرفت». [۲]

۳. امام علی (علیه السلام) به محمّد بن أبی‌بکر نوشت: مراقب رکوع و سجودت باش؛ زیرا رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) - که نمازش را کامل‌تر از همه انجام می‌داد و بهتر از دیگران مراعات می‌کرد - وقتی به رکوع می‌رفت سه بار می‌گفت: «سبحان ربّی العظیم و بحمده» ... و وقتی به سجده می‌رفت، می‌گفت: «سبحان ربّی الاعلی و بحمده». [۳]

۴. همچنین به او نوشت: وقتی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از رکوع بلند می‌شد، می‌گفت: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللّهُمّ لَکَ الْحَمْدُ مِلْ‏ءَ سَمَاوَاتِکَ وَ مِلْ‏ءَ أَرْضِکَ وَ مِلْ‏ءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَیْ‏»؛ [۴]خداوند ستایش کسی را که او را ستود بشنود و اجابت کند، خدایا! تو را سپاس و ستایش به حجم آسمان‌ها و زمینت، و حجم هر چه که خواهی».

۵. امام باقر (علیه السلام): «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در نماز "بسم الله الرّحمن الرّحیم" را آشکار می‌کرد و صدایش را به آن بلند می‌نمود». [۵]

۶. امام باقر (علیه السلام): «دو نفر از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در کیفیت قرائت نماز آن‌حضرت اختلاف کردند، برای روشن شدن آن به ابیّ بن کعب نامه نوشتند که رسول خدا چند بار در نماز مکث می‌کرد؟ او پاسخ داد: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در حال قرائت دو جا مکث می‌کرد: یکی پس از فراغت از فاتحة الکتاب، و دیگری پس از پایان یافتن سوره». [۶]

۷. امام صادق (علیه السلام): «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در نماز صبح سوره‌هایی مانند "عمّ یتسائلون" و "هل اتیک حدیث الغاشیة" و "لا اقسم بیوم القیامة" و مانند آن‌را می‌خواند. در نماز ظهر مانند سوره‌های "سبّح اسم ربّک" و "و الشمس و ضحیها" و "هل اتیک حدیث الغاشیة" و مانند آن‌را قرائت می‌کرد. در نماز مغرب سوره‌های کوتاه‌تری مانند "قل هو الله احد" و "اذا جاء نصر الله و الفتح" و "اذا زلزلت" را می‌خواند؛ و در نماز عشاء آنچه در نماز ظهر و در نماز عصر آنچه در نماز مغرب می‌خواند، قرائت می‌فرمود». [۷]

۸. هشام بن حکم گوید: از امام کاظم (علیه السلام) پرسیدم: به چه علت در رکوع «سبحان ربّی العظیم و بحمده» و در سجده «سبحان ربّی الاعلی و بحمده» گفته می‌شود؟ آن‌حضرت فرمود: «ای هشام! هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را به معراج بردند و در آن‌جا نماز گزارد و متذکر عظمت و بزرگی حق تعالی - که در آن شب دیده بود - شد، بدنش‏ به لرزه افتاد و بی‌اختیار به حالت رکوع در آمد و در آن حال گفت: "سبحان ربّی العظیم و بحمده" و وقتی از رکوع برخاست، به سوی حق تعالی در مقام و جایگاهی بالاتر از حالت قبلی متوجه شد [از ترس و عظمت حق‏]به سجده افتاد و گفت: "سبحان ربّی الاعلی و بحمده". وقتی این ذکر را هفت بار تکرار کرد حالت خوف و ترس از او زایل شد...». [۸]

۹. ابو سعید خدری گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در نماز قبل از اشتغال به قرائت‏ «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم» می‌گفت. [۹]

۱۰. براء بن عازب گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هیچ نماز واجبی را بدون «قنوت» انجام نمی‌داد. [۱۰]

۱۱. محمد بن مسلمه می‌گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در سجده این دعا را می‌خواند: «ِ اللَّهُمَّ لَکَ سَجَدْتُ، وَ بِکَ آمَنْتُ، وَ لَکَ أَسْلَمْت‏، سَجَدَ وَجْهِی‏ لِلَّذِی خَلَقَه‏ و صَوَّرَه، وَ شَقَّ سَمْعَهُ وَ بَصَرَه‏، فَتَبَارَکَ اللهُ أَحْسَنُ الْخالِقِین‏»؛ ‏ [۱۱]خدایا! برای تو سجده کردم، و به تو ایمان آوردم، و تسلیم تو هستم. چهره [و حقیقت]من بر کسی سجده کرد که آن‌را آفرید و تصویرش نمود، و چشم و گوش برایش شکافت، پس مقدس و والاست خدای یکتا که بهترین آفرینندگان است.

[۱]. ابن حیون مغربی، نعمان بن محمد، دعائم الإسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام، ج ‏۱، ص ۱۶۲، قم، مؤسسة آل البیت (علیه السلام)، چاپ دوم، ۱۳۸۵ ق.
[۲]. محدّث نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‏۵، ص ۴۱۶، قم، مؤسسه آل البیت (علیه السلام)، چاپ اول، ۱۴۰۸ ق.
[۳]. ثقفی، ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال، الغارات أو الإستنفار و الغارات، محقق: محدث، جلال الدین، ‏ ج ‏۱، ص ۲۴۶ – ۲۴۷، تهران، انجمن آثار ملی، چاپ اول، ۱۳۹۵ ق.
[۴]. همان، ص ۲۴۶.
[۵]. عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، ج ‏۱، ص ۲۰، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، ۱۳۸۰ ق.
[۶]. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، ج ‏۲، ص ۲۹۷، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.
[۷]. همان، ص ۹۵ – ۹۶.
[۸]. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج ‏۲، ص ۳۳۲ – ۳۳۳، قم، کتاب فروشی داوری، چاپ اول، ۱۳۸۵ ش.
[۹]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج ‏۶، ص ۱۳۵، قم، مؤسسه آل البیت (علیه السلام)، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق.
[۱۰]. ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج ‏۲، ص ۴۲، قم، دار سید الشهداء للنشر، چاپ اول، ۱۴۰۵ ق.
[۱۱]. صالحی دمشقی‏، محمد بن یوسف، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج ‏۸، ص ۱۴۶، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق.
منبع: خبر آنلاین