باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- یک مطالعه جدید نشان داده است که یک اسپری بینی مبتنی بر وزیکول‌های خارج سلولی مشتق شده از غشای آمنیوتیک (که جنین را در رحم احاطه کرده است) ممکن است به کاهش برخی از اثرات مرتبط با بیماری آلزایمر کمک کند.

محققان مشاهده کردند که این وزیکول‌ها به مغز رسیده، التهاب عصبی را کاهش داده، از نورون‌ها محافظت کرده و حافظه را در مدل‌های تجربی این بیماری بهبود بخشیده‌اند.

این مطالعه توسط محققانی از موسسات دانشگاهی و تحقیقاتی ایتالیا انجام شده و یافته‌های آن در مجله *Translational Neurodegeneration* منتشر شده است.

این درمان تجربی به وزیکول‌های خارج سلولی متکی است - نانوذراتی که به طور طبیعی توسط سلول‌هایی ترشح می‌شوند که مولکول‌هایی را حمل می‌کنند که قادر به تأثیرگذاری بر سلول‌ها و بافت‌ها هستند. محققان این وزیکول‌ها را از غشای آمنیوتیک استخراج کرده و آنها را به صورت داخل بینی به یک مدل حیوانی که بیماری آلزایمر را شبیه‌سازی می‌کند، تزریق کردند.

آزمایش‌ها نشان داد که این وزیکول‌ها به هیپوکامپ - ناحیه کلیدی مغز که مسئول حافظه است و به طور قابل توجهی تحت تأثیر آلزایمر قرار می‌گیرد - رسیده و وارد نورون‌ها و میکروگلیا‌ها (سلول‌هایی که نقش مهمی در نظارت بر محیط مغز و پاسخ به التهاب دارند) شده‌اند.

نتایج نشان داد که وزیکول‌ها به سازماندهی مجدد محیط التهابی در مغز و تعدیل فعالیت میکروگلیا کمک می‌کنند و شرایطی را برای حفظ نورون‌ها و عملکرد آنها مطلوب‌تر می‌کنند. آنها همچنین بر سیناپس‌ها - نقاط اتصالی که به نورون‌ها اجازه تبادل اطلاعات را می‌دهند - تأثیر می‌گذارند و منجر به افزایش سطح پروتئین‌های مرتبط با نوروپلاستیسیته و بهبود نشانگر‌های انتقال سیناپسی می‌شوند.

این تغییرات در عملکرد شناختی منعکس شدند. مدل‌های حیوانی بهبود‌هایی را در حافظه و توانایی‌های شناختی - از جمله تشخیص، حافظه فضایی و حافظه کاری - نشان دادند. آزمایش‌ها همچنین نشان داد که وزیکول‌ها می‌توانند به جلوگیری از شروع نقص حافظه و کاهش زوال شناختی پس از وقوع آن کمک کنند.

برای اعتبارسنجی بیشتر این یافته‌ها، محققان اثرات وزیکول‌ها را بر نورون‌های انسانی مشتق شده از سلول‌های بنیادی پرتوان القایی، با استفاده از نمونه‌های پوستی بیماران آلزایمر و افراد سالم، آزمایش کردند. این آزمایش‌ها همچنین اثرات محافظتی وزیکول‌ها را بر روی نورون‌ها نشان دادند.

محققان معتقدند که اهمیت این مطالعه در تمرکز آن بر محیط سلولی اطراف نورون‌ها، به جای صرفاً بر پروتئین‌های مرتبط با بیماری آلزایمر، مانند بتا آمیلوئید و تاو، نهفته است. نتایج نشان می‌دهد که تعدیل فعالیت میکروگلیا و سیگنالینگ مولکولی مرتبط با التهاب می‌تواند به محافظت از سیناپس‌ها و حفظ عملکرد مغز کمک کند.

محققان تأکید کردند که این یافته‌ها مقدماتی و پیش‌بالینی هستند؛ این درمان هنوز در انسان اثبات نشده است و در حال حاضر درمانی در دسترس برای بیماری آلزایمر نیست. با این حال، این مطالعه مسیر امیدوارکننده‌ای را برای پژوهش در زمینه بهره‌گیری از سازوکار‌های طبیعی جفت جهت تنظیم التهاب و محافظت از بافت‌ها، و همچنین استفاده از وزیکول‌های خارج‌سلولی برای توسعه درمان‌های جدید برای بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی، می‌گشاید.

منبع: روسیا الیوم