باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - سبحان نظری رئیس انجمن حمل ونقل ریلی کشور در پاسخ به باشگاه خبرنگاران در خصوص آخرین وضعیت واردات واگن ریلی باری و مسافری  گفت:  در حال حاضر سهم حمل‌ونقل ریلی از کل جابه‌جایی بار کشور حدود ۸ درصد است، در حالی که در چند برنامه پنج‌ساله توسعه اخیر، هدف‌گذاری شده بود سهم راه‌آهن از کل جابه‌جایی بار به ۳۰ درصد و سهم ریلی در بخش مسافر به ۲۰ درصد برسد؛ اما این اهداف محقق نشده است.

وی افزود: محقق نشدن این اهداف دلایل متنوعی دارد و نمی‌توان همه آن را صرفاً به نبود ناوگان نسبت داد، اما کمبود و نبود ناوگان یکی از دلایل مهم این مسئله است. اگر واردات واگن آزاد شود، بخشی از نیاز کشور به ناوگان ریلی می‌تواند از این طریق تامین شود.

نظری با تاکید بر اینکه ظرفیت تولیدکنندگان داخلی برای ساخت واگن کافی است، گفت: اینکه تصور کنیم واگن‌سازهای داخلی ظرفیت ساخت ندارند، درست نیست. ظرفیت اسمی واگن‌سازان کشور به نظر من برای نیاز کشور کافی است و مشکل اصلی از جای دیگری ناشی می‌شود.

رئیس انجمن حمل‌ونقل ریلی کشور ادامه داد: در یکی دو سال اخیر، سفارش ناوگان واگن در کشور حتی به اندازه ظرفیت تولید داخل نیز نبوده است. علت اصلی این موضوع، اقتصاد بازار و کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در صنعت حمل‌ونقل برای خرید واگن‌های باری و مسافری است.

وی یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در این حوزه را عمل نکردن دولت به تعهدات خود در قالب ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر دانست و تصریح کرد: این قانون در زمان خود بسیار موثر بود و دولت تعهد کرده بود هزینه خرید واگن و سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای خرید ناوگان را طی چند سال پس از آغاز بهره‌برداری پرداخت کند.

نظری افزود: این سازوکار، سرمایه‌گذاری در حوزه حمل‌ونقل ریلی را برای سرمایه‌گذار جذاب می‌کرد؛ به‌عبارت دیگر، نرخ بازده داخلی یا IRR سرمایه‌گذاری را افزایش می‌داد و دوره بازگشت سرمایه را کاهش می‌داد.

وی با بیان اینکه عدم اجرای این تعهدات موجب کاهش انگیزه سرمایه‌گذاران شده است، گفت: وقتی دولت به تعهد خود عمل نمی‌کند، طبیعتاً برای شرکت حمل‌ونقل صرف نمی‌کند که برای خرید ناوگان اقدام کند؛ چه این ناوگان از داخل خریداری شود و چه از خارج وارد شود.

رئیس انجمن حمل‌ونقل ریلی کشور تاکید کرد: حل این مسئله مستلزم آن است که دولت جذابیت سرمایه‌گذاری در این حوزه را با استفاده از ماده ۱۲ یا حداقل یک ابزار جایگزین افزایش دهد.

نظری با اشاره به تاسیس سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی اظهار کرد: به‌ویژه می‌توان از ظرفیت سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی که اخیراً تاسیس شده است، برای ایجاد مشوق‌های جدید استفاده کرد تا سرمایه‌گذار دوباره به سرمایه‌گذاری در صنعت حمل‌ونقل ریلی راغب شود.

وی در پایان گفت: می‌توان ادعا کرد که پس از گذشت مدتی و پر شدن سقف ظرفیت‌ها، در مرحله بعد می‌توان درباره نیازهای جدید و ضرورت استفاده از ظرفیت‌های دیگر از جمله واردات تصمیم‌گیری کرد.