باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - برنامه «رهیافت»  رادیو اقتصاد با حضور کارشناسان صنعت خودرو و اعضای انجمن قطعات و مجموعه‌های خودروسازی کشور و مهدی دادفر دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، به بررسی دلایل افزایش قیمت خودرو و چالش‌های موجود در صنعت و بازار خودرو پرداخت.

 افزایش ۶۰ درصدی دستمزدها و رشد قیمت نهاده‌های تولید

در این برنامه، مهدی دادفر با اشاره به عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت خودرو اظهار کرد: یکی از دلایل افزایش قیمت خودرو، نرخ تورم کشور است. زمانی که افزایش دستمزدها ۶۰ درصد برای حقوق پایه و ۴۵ درصد برای سایر حقوق‌هاست، طبیعتاً هزینه‌های تولید نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی افزود: در کنار افزایش دستمزدها، برخی نهاده‌های تولید از جمله مس، آلومینیوم، آهن و مواد شیمیایی و پلیمری نیز با افزایش قیمت جهانی مواجه شده‌اند و از سوی دیگر، مشکلات ناشی از جنگ و محدودیت‌های ایجادشده، شرایط را برای تولید و واردات دشوارتر کرده است.

دادفر ادامه داد: موضوع دیگر، محدودیت منابع ارزی است. بحث ارز، عرضه و تقاضا و اختلاف نرخ‌ها نیز در این زمینه مؤثر است. همین روزها شاهد هستیم که فاصله نرخ ارز مبادله‌ای یا تالار بانکی با نرخ ارز در بازار آزاد حدود ۴۰ هزار تومان و حتی بیشتر شده است.

 جهش هزینه حمل‌ونقل کانتینری

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل کالا گفت: باید افزایش ریسک و هزینه حمل‌ونقل را نیز در نظر گرفت. در گذشته برای حمل هر کانتینر با کشتی حدود ۳ تا ۴ هزار دلار پرداخت می‌کردیم، اما امروز هزینه حمل همان کانتینر به حدود ۱۶ تا ۲۲ هزار دلار رسیده است.

وی تأکید کرد: وقتی همه این عوامل را کنار یکدیگر قرار می‌دهیم، مشخص می‌شود که قیمت تمام‌شده خودرو تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل افزایش پیدا کرده است.

 سیاست‌گذاری‌های نادرست به صنعت خودرو آسیب زده است

دادفر یکی دیگر از مشکلات صنعت خودرو را سیاست‌گذاری نادرست و نبود برنامه‌ریزی بلندمدت دانست و گفت: به علت سیاست‌های غلط، عدم توانایی در اداره امور، نبود پیش‌بینی بلندمدت و استراتژیک و همچنین تغییرات مداوم قوانین و مقررات، فعالان صنعت و تجارت با مشکلات زیادی مواجه شده‌اند.

وی ادامه داد: از نظر ساختاری نیز تکلیف واردات و تولید مشخص نیست و این بلاتکلیفی به فعالان اقتصادی آسیب می‌زند.

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو خطاب به دولت گفت: اگر قرار است حمایتی صورت گیرد، از تولید حمایت کنید و دست از سر واردات خودرو بردارید. سامانه ثبت سفارش را بدون انتقال ارز باز بگذارید.

 بازار کشش واردات گسترده خودرو را ندارد

دادفر با اشاره به ظرفیت تقاضا در بازار خودروهای وارداتی اظهار کرد: تقاضای خودروی وارداتی در کشور به اندازه‌ای نیست که بتوان هر تعداد خودرو را وارد کرد. حتی اگر همین امشب قانونی تصویب شود که همه ایرانی‌ها بتوانند خودرو وارد کنند، باز هم نمی‌توان ۱۱۰ یا ۱۲۰ هزار دستگاه خودرو را سفارش داد و وارد کرد.

وی افزود: دلیل این موضوع آن است که کشش تقاضا با توجه به نرخ تعرفه، عوارض و قیمت تمام‌شده خودرو به سقف خود رسیده است. بازار دیگر کشش خودروهای وارداتی با قیمت‌های بالا را ندارد. چند نفر از مردم توان خرید خودروهای چهار، پنج، هشت یا ۱۰ میلیارد تومانی را دارند؟

دادفر با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: شاهد این موضوع، سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ است. در آن زمان در شرکت‌ها برای فروش خودرو به مردم التماس می‌کردیم و حتی خودرو را به صورت اقساطی می‌فروختیم؛ چراکه در آن سال حدود ۱۱۰ هزار دستگاه خودرو توسط شرکت‌های نمایندگی و غیرنمایندگی وارد کشور شده بود.

بی‌برنامگی از کمبود برق و ارز مهم‌تر است

در ادامه این برنامه، حسن کاکایی از اعضای دانشکده مهندسی خودرو و استاد حوزه مهندسی خودرو نیز به بحث پیوست.

در این بخش، با اشاره به مشکلات ساختاری صنعت خودرو عنوان شد: این روزها بسیاری از افراد می‌پرسند مهم‌تر از کمبود برق چیست؟ پاسخ این است که بی‌برنامگی در حوزه برق از کمبود برق مهم‌تر است. مهم‌تر از کمبود ارز نیز بی‌برنامگی در حوزه ارز است.

وی افزود: در بحث عرضه و چندنرخی بودن ارز نیز مسئله اصلی فقط نرخ ارز نیست، بلکه نبود برنامه مشخص است. حتی درباره تعرفه‌ها نیز مشکل این است که فعال اقتصادی نمی‌داند تعرفه چه خواهد بود و چه تصمیمی قرار است گرفته شود.

 بلاتکلیفی، سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان را متضرر می‌کند

این کارشناس صنعت خودرو با انتقاد از تأخیر در تصمیم‌گیری‌ها گفت: شما موضوعی را می‌دانید اما نمی‌خواهید درباره آن تصمیم بگیرید و مدام تصمیم‌گیری را به تعویق می‌اندازید. در چنین شرایطی کارآفرینان در بخش‌های مختلف، چه در تجارت، صنعت، قطعه‌سازی و چه در خودروسازی، بلاتکلیف می‌مانند.

وی ادامه داد: فعالان اقتصادی در این شرایط یک‌سری اقدامات را انجام می‌دهند، اما پشت سر آنها از نظر سیاست‌گذاری و تصمیمات پایدار حمایتی وجود ندارد؛ نه‌تنها پشتوانه‌ای نیست، بلکه گاهی موانع جدیدی نیز ایجاد می‌شود.

 ثبات مدیریتی در صنعت خودرو ضروری است

این کارشناس صنعت خودرو با تأکید بر اهمیت ثبات مدیریتی در صنعت خودرو گفت: ثبات مدیریت در صنعت خودرو بسیار مهم است. از سال گذشته تا امروز چهار جابه‌جایی در سطح مدیران کل داشته‌ایم و باید دید آیا نمی‌توان برای این عدم ثبات مدیریتی کاری انجام داد.

وی افزود: صنعت خودرو برای برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری و افزایش تولید به ثبات در مدیریت و سیاست‌گذاری نیاز دارد و تغییرات مداوم، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را از فعالان این صنعت می‌گیرد.

 تسهیل تأمین ارز قطعه‌سازان برای افزایش تولید

این کارشناس صنعت خودرو در ادامه با اشاره به مشکلات تأمین ارز قطعه‌سازان گفت: اگر واقعاً ارز وجود ندارد و محدودیت‌هایی در این زمینه وجود دارد، باید مکانیزمی ایجاد شود تا قطعه‌سازان بتوانند به‌راحتی، چه از طریق روش بدون انتقال ارز و چه از طریق روش‌های دیگر، ارز مورد نیاز خود را تأمین کنند.

وی تأکید کرد: باید اجازه داد قطعه‌سازان ارز مورد نیاز خود را وارد چرخه تولید کنند تا بتوانند زنجیره تأمین و تولید خود را حفظ کنند.

این کارشناس صنعت خودرو در پایان گفت: اگر بتوانیم زنجیره تولید را حفظ کنیم و تیراژ تولید خودروسازان داخلی را افزایش دهیم، این موضوع می‌تواند به کاهش قیمت خودرو نیز کمک کند.