باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - سرهنگ عزیز قلاوند، فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان، توسعه یگان پهپادی را یکی از مهم‌ترین برنامه‌های راهبردی این یگان در مسیر هوشمندسازی مأموریت‌های حفاظتی عنوان کرد و گفت: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به‌ویژه سامانه‌های پهپادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش سرعت کشف تخلفات، ارتقای توان عملیاتی نیرو‌های حفاظتی، مدیریت بهینه عرصه‌های منابع طبیعی و حفاظت مؤثر از جنگل‌ها، مراتع و اراضی ملی دارد. 

وی با اشاره به گستردگی عرصه‌های منابع طبیعی استان خوزستان و تنوع اقلیمی و جغرافیایی آن اظهار کرد: بخش قابل توجهی از عرصه‌های منابع طبیعی استان در مناطق کوهستانی، بیابانی و سخت‌گذر قرار گرفته است و حفاظت از این مناطق نیازمند بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته، فناوری‌های روز و روش‌های نوین پایش است. در همین راستا، توسعه یگان پهپادی به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی یگان حفاظت با جدیت دنبال می‌شود. 

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان افزود: پهپاد‌ها با قابلیت تصویربرداری هوایی، ثبت تصاویر با کیفیت بالا، پایش لحظه‌ای و پوشش گسترده مناطق، امکان رصد مستمر عرصه‌های منابع طبیعی را فراهم می‌کنند. اطلاعات حاصل از این پرواز‌ها در کوتاه‌ترین زمان در اختیار مرکز فرماندهی و کنترل قرار می‌گیرد و زمینه تصمیم‌گیری سریع، اعزام نیرو و اجرای عملیات مؤثر را فراهم می‌سازد. 

سرهنگ قلاوند تصریح کرد: استفاده از این فناوری موجب می‌شود تخلفاتی نظیر تصرف اراضی ملی، تخریب جنگل‌ها و مراتع، تغییر کاربری غیرمجاز، قاچاق چوب و زغال، چرای غیرمجاز دام، برداشت غیرقانونی از منابع طبیعی و همچنین وقوع آتش‌سوزی در همان مراحل اولیه شناسایی شده و اقدامات لازم برای جلوگیری از گسترش خسارات در سریع‌ترین زمان ممکن انجام شود. 

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مزایای بهره‌گیری از پهپادها، افزایش ضریب ایمنی نیرو‌های حفاظتی است؛ چرا که بسیاری از مناطق صعب‌العبور، ارتفاعات و نقاطی که دسترسی زمینی به آنها دشوار است، بدون نیاز به حضور فیزیکی نیرو‌ها قابل پایش خواهد بود. این موضوع علاوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی، موجب افزایش بهره‌وری، صرفه‌جویی در زمان و استفاده بهینه از توان نیرو‌های یگان حفاظت می‌شود. 

فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی خوزستان خاطرنشان کرد: تصاویر و داده‌های ثبت‌شده توسط پهپادها، از ارزش فنی و حقوقی بالایی برخوردار بوده و می‌توان از آنها به عنوان مستندات معتبر در تشکیل و پیگیری پرونده‌های مربوط به تخریب، تصرف و تجاوز به اراضی ملی استفاده کرد. این ظرفیت، روند رسیدگی به پرونده‌ها را تسهیل کرده و به صیانت بهتر از حقوق عمومی و بیت‌المال کمک می‌کند. 

وی با تأکید بر اینکه آینده حفاظت از منابع طبیعی بر پایه مدیریت هوشمند است، اظهار داشت: توسعه زیرساخت‌های فناوری، آموزش تخصصی کاربران پهپاد، استفاده از سامانه‌های انتقال برخط داده، بهره‌گیری از سامانه‌های اطلاعات مکانی (GIS)، تلفیق اطلاعات پهپادی با تصاویر ماهواره‌ای و استفاده از فناوری‌های نوین تحلیل داده، از جمله برنامه‌هایی است که در راستای ارتقای توان عملیاتی یگان حفاظت دنبال می‌شود. 

سرهنگ قلاوند همچنین بر اهمیت پیشگیری در کنار برخورد با متخلفان تأکید کرد و گفت: هدف اصلی یگان حفاظت صرفاً برخورد با تخلفات نیست، بلکه پیشگیری از وقوع تخلف، افزایش بازدارندگی و ایجاد امنیت پایدار در عرصه‌های منابع طبیعی از مهم‌ترین مأموریت‌های این یگان به شمار می‌رود. استفاده از تجهیزات هوشمند و فناوری‌های نوین می‌تواند نقش مؤثری در تحقق این اهداف داشته باشد. 

وی افزود: حفاظت از منابع طبیعی مسئولیتی همگانی است و بدون مشارکت مردم، جوامع محلی، بهره‌برداران قانونی، دوستداران طبیعت و دستگاه‌های اجرایی، دستیابی به حفاظت پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود. گزارش‌های مردمی در کنار پایش هوشمند، ظرفیت ارزشمندی برای افزایش سرعت کشف تخلفات و صیانت از انفال محسوب می‌شود. 

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان در پایان با تأکید بر استمرار روند هوشمندسازی یگان حفاظت گفت: با برنامه‌ریزی انجام‌شده، توسعه یگان پهپادی، ارتقای دانش تخصصی نیرو‌های حفاظتی، بهره‌گیری از تجهیزات نوین و تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول، گام‌های مؤثری در جهت حفاظت پایدار از جنگل‌ها، مراتع، بیابان‌ها و اراضی ملی برداشته خواهد شد تا از این سرمایه‌های ارزشمند برای نسل حاضر و آینده به بهترین شکل صیانت شود.

استان خوزستان به دلیل برخورداری از جنگل‌های زاگرسی، مراتع گسترده، تالاب‌های ارزشمند، رودخانه‌های مهم، کانون‌های بیابانی و تنوع زیستی کم‌نظیر، یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور در حوزه منابع طبیعی به شمار می‌رود. این سرمایه‌های طبیعی در سال‌های اخیر تحت تأثیر عواملی همچون تغییر اقلیم، خشکسالی‌های متوالی، آتش‌سوزی مراتع و جنگل‌ها، چرای بی‌رویه دام، تصرف اراضی، گردوغبار و فشار‌های ناشی از توسعه قرار گرفته‌اند. در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های سنتی حفاظت دیگر پاسخگوی حجم و پیچیدگی تهدید‌ها نیست و حرکت به سمت هوشمندسازی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای مدیریت منابع طبیعی استان محسوب می‌شود. این رویکرد در اسناد و برنامه‌های جدید مدیریت منابع طبیعی کشور نیز مورد تأکید قرار گرفته است. 

هوشمندسازی حفاظت به معنای بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سنجش از دور، تصاویر ماهواره‌ای، پهپادها، اینترنت اشیا، سامانه‌های هشدار سریع و تحلیل داده‌های بزرگ برای پایش، پیش‌بینی و مدیریت تهدید‌های منابع طبیعی است. این فناوری‌ها امکان نظارت مستمر بر عرصه‌های طبیعی را فراهم می‌کنند و زمان واکنش دستگاه‌های اجرایی را در برابر تخلفات و بحران‌ها به شکل قابل توجهی کاهش می‌دهند. 

در نهایت، آینده حفاظت از منابع طبیعی خوزستان در گرو گذار از مدیریت سنتی به مدیریت داده‌محور و هوشمند است. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه سامانه‌های پایش، بهره‌گیری از هوش مصنوعی، استفاده از فناوری‌های سنجش از دور و جلب مشارکت مردم، می‌تواند امنیت اکولوژیک استان را افزایش داده و از منابع ارزشمند آن برای نسل‌های آینده حفاظت کند. هوشمندسازی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی برای تحقق توسعه پایدار، افزایش بهره‌وری و حفاظت مؤثر از سرمایه‌های طبیعی خوزستان است.