باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوانپاک منش - اشتغال سالمندان نه به معنای الزام به کار، بلکه فراهم کردن فرصت برای حضور داوطلبانه، مؤثر و متناسب آنان در عرصههای اجتماعی و اقتصادی است.
سالمندان سرمایههای ارزشمند هر جامعهاند. آنان سالها تجربه، دانش، مهارت و سرمایه اجتماعی را با خود حمل میکنند؛ سرمایهای که در صورت بیتوجهی، بهتدریج از چرخه توسعه خارج خواهد شد. بسیاری از کشورها با ایجاد فرصتهای شغلی متناسب، نظامهای مشاوره، آموزش، کارآفرینی و فعالیتهای داوطلبانه، تلاش کردهاند از این ظرفیت در مسیر توسعه بهره بگیرند. چنین نگاهی نهتنها به حفظ عزتنفس سالمندان کمک میکند، بلکه انتقال تجربه به نسل جوان را نیز تسهیل میسازد.
توجه به حفظ کرامت انسانی و پرهیز از ایجاد اختلال در حقوق بیمهای و حمایتی سالمندان است؛ موضوعی که میتواند از مهمترین اصول تدوین این سند باشد. اشتغال سالمندان زمانی موفق خواهد بود که با شرایط جسمی، روحی و تخصصی آنان تناسب داشته باشد و در کنار تأمین امنیت اقتصادی، زمینه افزایش نشاط اجتماعی، احساس مفید بودن و ارتقای کیفیت زندگی را فراهم کند.
با این حال، تدوین یک سند بهتنهایی کافی نیست. موفقیت این برنامه در گرو ارائه طرحهای کاربردی از سوی دستگاههای اجرایی، مشارکت دانشگاهها، سازمانهای مردمنهاد، بخش خصوصی و استفاده از نظرات خود سالمندان است. ایجاد بانک اطلاعاتی از توانمندیهای سالمندان، توسعه مشاغل خانگی، فعالیتهای آموزشی، صنایعدستی، گردشگری، مشاوره تخصصی، کارآفرینی و فعالیتهای فرهنگی میتواند بخشی از ظرفیتهای قابل استفاده در این حوزه باشد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرمانداری شهرستان خرمآباد با تاکید بر لزوم حفظ کرامت و توسعه مشارکت اجتماعی سالمندان، بر ضرورت اهتمام و وظیفه دستگاههای اجرایی جهت تهیه و تنظیم طرحهای کاربردی در راستای تدوین سند اشتغال این قشر تاکید کرد.
مریم پورسرتیپ، سالمندان را سرمایههای ارزشمند انسانی و تجربی جامعه خواند و اظهار داشت: هدف اصلی از تدوین این سند، صرفاً تمرکز بر رویکردهای اقتصادی نیست؛ بلکه ارتقای نشاط، توسعه مشارکت اجتماعی و حفظ استقلال این قشر در اولویت برنامهریزیها قرار دارد.
وی با تاکید بر لزوم تناسب فرصتهای شغلی با شرایط جسمی و روحی سالمندان تصریح کرد: طرحهای پیشنهادی باید بهصورت دقیق کارشناسی شوند تا ضمن صیانت از کرامت انسانی افراد، هیچگونه تداخل یا آسیبی در روند بهرهمندی آنان از قوانین بیمهای و چتر حمایتی تامین اجتماعی ایجاد نکنند.
معاون فرماندار خرمآباد در ادامه، مدیریت پیامدهای پدیده سالمندی را یکی از محورهای مهم در اجرای سیاستهای کلان جمعیتی برشمرد و بر لزوم مشارکت فعال و غیرمنفعلانه تمامی نهادها در تصمیمگیریهای کلان اجتماعی شهرستان تاکید کرد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرمانداری خرمآباد در پایان با ابلاغ دستورالعمل اجرایی این نشست خاطرنشان کرد: تمامی دستگاههای اجرایی ذیربط موظفند پیشنهادات کاربردی و آسیبشناسیشده خود را بر اساس شاخصهای هشتگانه ابلاغی، جهت ارزیابی و تدوین نهایی این سند تهیه و به فرمانداری شهرستان ارسال کنند.
شهرستان خرمآباد نیز با برخورداری از نیروهای متخصص بازنشسته در حوزههای مختلف، ظرفیت مناسبی برای اجرای چنین برنامهای دارد. اگر این سرمایه انسانی بهدرستی مدیریت شود، علاوه بر کاهش پیامدهای اجتماعی سالمندی، میتواند در رشد اقتصادی، توسعه فرهنگی و تقویت سرمایه اجتماعی شهرستان نقش مؤثری ایفا کند.
در نهایت، اشتغال سالمندان نباید تنها یک برنامه اقتصادی تلقی شود، بلکه باید آن را بخشی از سیاستهای توسعه انسانی و عدالت اجتماعی دانست. جامعهای که برای تجربه، دانش و توان سالمندان ارزش قائل باشد، در حقیقت برای آینده خود سرمایهگذاری کرده است. تدوین سند اشتغال سالمندان میتواند نقطه آغاز این نگاه نوین باشد؛ مشروط بر آنکه از مرحله تدوین فراتر رفته و با برنامهریزی دقیق، اجرای مؤثر و ارزیابی مستمر همراه شود.