باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امامجمعه - نشست خبری معاون آموزش ابتدایی صبح امروز برگزار شد.
رضوان حکیم زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در این نشست گفت: پیش از شروع جنگ تحمیلی سوم معاونت ابتدایی اقداماتی برای آموزش مجازی دانشآموزان همچون ضبط دروس و محتوای کل کتابهای درسی توسط بهترین معلمها، آغاز مدرسه تلویزیونی از دی ماه انجام دادهاند.
معاون آموزش ابتدایی گفت: تاکنون ۹۷۲ جلسه آموزش مدرسه تلویزیونی انجام شده است.
حکیمزاده زاده با بیان این که براساس آمار امسال حدود ۱ میلیون ۱۵۲ هزار ۵۱۸ کلاس اولی داریم؛ افزود: که از این تعداد حدود ۴۳۹ هزار نفر ثبت نام نهایی شدهاند و حدود ۷۰۰ هزار نفر پیش ثبت نام شدهاند.
برگزاری بیش از ۷ هزار کارگاه تابستانی در سراسر کشور برای جبران خلاءهای آموزشی
معاونت آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرد که برای جبران عقبماندگی تحصیلی دانشآموزان ناشی از تعطیلیهای اضطراری سال گذشته، ۷۳۳۱ کارگاه تابستانی در سراسر کشور برگزار خواهد شد.
حکیم زاده با اشاره به اینکه تعطیلی آموزش حضوری در سال گذشته به دلیل شرایط بحرانی نظیر جنگ و آلودگی هوا و نه بر اساس تصمیم آموزش و پرورش بوده است، افزود: با توجه به محدودیتهای فضای مجازی در انتقال مهارتهای سواد پایه و آداب اجتماعی، طرح "حامی" با هدف حمایت از آموزش مستمر یادگیرندگان برای دانشآموزانی که نیاز به تلاش بیشتر دارند، اجرایی میشود.
وی ادامه داد: این برنامههای تقویتی با هدف قرار دادن دانشآموزانی که در ارزشیابی نوبت دوم نیاز به تقویت دارند، در قالب محیطهای یادگیری مثبت انجام خواهد شد.
حکیمزاده گفت: یکی از اولویتهای راهبردی وزارت آموزش و پرورش، جذب بازماندگان از تحصیل، پیشگیری از بازمانی و بازگرداندن دانشآموزان به چرخه مدرسه است.
معاون آموزش ابتدایی با ارائه آماری از وضعیت بازماندگان تحصیلی سال گذشته، اعلام کرد: در سال گذشته، ۱۴۱ هزار و ۸۳۷ نفر در گروه سنی ۶ تا ۱۲ سال در زمره بازماندگان از تحصیل قرار داشتند که از این میان، ۷۸ هزار و ۶۷۰ نفر پسر و ۶۳ هزار و ۱۶۷ نفر دختر بودند؛ بدین ترتیب، دختران حدود ۴۴ و نیم درصد از این آمار را تشکیل میدهند.
حکیمزاده با اشاره به موفقیت در روند جذب، افزود: از مجموع این بازماندگان، ۴۶ هزار و ۷۲ نفر شناسایی، جذب و در مدارس ثبتنام شدهاند که این رقم نسبت به سالهای گذشته بسیار قابل توجه است. وی تأکید کرد که سفرهای استانی رئیسجمهور و تأکید ایشان بر موضوع بازماندگان، نقش بسزایی در تسهیل همکاری سایر دستگاهها و سازمانها برای تحقق این هدف داشته است.
معاون آموزش ابتدایی با اشاره به توزیع سنی بازماندگان تصریح کرد: بیشترین میزان بازماندگی در پایه اول و سن ۶ سالگی مشاهده میشود و پایههای اول، دوم و ششم ابتدایی بیشترین آمار را در این حوزه دارند.
وی در ادامه به چالشهای موجود در فرآیند ردیابی دانشآموزان پرداخت و گفت: برای هر دانشآموز بازمانده، یک پیگیر در سامانه تعریف میشود، اما با موانعی نظیر تغییر محل سکونت (۱۵۷۶ مورد) و اشتباه یا مسدود بودن شماره تماس (۱۸۲۲ مورد) مواجه هستیم. وی افزود: در راستای حل این مشکل، کارگروه مشترکی با وزارت ارتباطات تشکیل شده تا از طریق رصد کد ملی و آخرین محل دریافت خدمات، شناسایی این افراد تسهیل شود.
حکیمزاده با تشریح دلایل بازمانی از تحصیل، اعلام کرد: بخشی از آمار مربوط به دانشآموزانی است که در پیشدبستانی مشغول به تحصیل هستند اما هنوز به سن قانونی ۶ سال نرسیدهاند (۲۸۲۴ مورد) و بخشی دیگر به دلیل اصرار والدین بر تأخیر در ثبتنام به علت ضعف جثه کودک (۲۵۸۷ مورد) است.
وی همچنین سایر عوامل را از جمله مسائل فرهنگی و ممانعت اولیا (۱۹۵۷ مورد)، بیماری کودک (۱۷۴۹ مورد)، فقر مالی (۹۵۷ مورد)، کودکان بیسرپرست یا بدسرپرست (۸۶۷ مورد)، مدارس مذهبی فاقد مجوز (۶۷۹ مورد)، فوت (۳۱۱ مورد)، اجبار به کار (۱۲۶ مورد)، بیماری اولیا (۱۱۶ مورد) و ازدواج زودهنگام (۶۹ مورد) برشمرد.
حکیم زاده ادامه داد: آمار دقیق بازماندگان به تفکیک استان، جنسیت و پایه تحصیلی در اختیار استانیها قرار گرفته و مسئولیت پیگیری هر دانشآموز به صورت انفرادی بر عهده مسئولان محلی است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به فعالیتهای داوطلبانه فرهنگیان گفت: در بسیاری از شهرها، معلمان در مساجد، حسینیهها، فضاهای باز و حتی منازل شخصی خود کلاسهای آموزشی برگزار کردند. در یکی از بازدیدها از استان آذربایجان شرقی، معلمی را ملاقات کردم که در طول تعطیلی آموزش حضوری، هر روز در منزل خود میزبان تعداد زیادی از دانشآموزان بود و کلاس درس برگزار میکرد.
حکیمزاده افزود: همچنین در نقاط مختلف کشور موکبهای آموزشی برای رفع اشکال دانشآموزان تشکیل شد. در شهر تبریز نیز مادری از تلاش معلمان برای آموزش فرزند کلاس اولی خود قدردانی کرد. این دانشآموز به دلیل مشکلات اقتصادی و نداشتن تلفن همراه از آموزش مجازی محروم بود، اما معلمان بهصورت داوطلبانه آموزش او را برعهده گرفتند و اکنون تمامی مهارتهای مورد انتظار پایه اول را فراگرفته است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه فضای مجازی بهتنهایی بستر مناسبی برای آموزش دانشآموزان ابتدایی نیست، گفت: به دلیل ویژگیهای سنی دانشآموزان این دوره و نگرانی برخی خانوادهها نسبت به میزان یادگیری فرزندانشان، برنامه حامی امسال با دامنه گستردهتری اجرا خواهد شد.
حکیمزاده توضیح داد: تفاوت برنامه حامی امسال با سال گذشته این است که علاوه بر دانشآموزان نیازمند تلاش، دانشآموزان دارای وضعیت «قابل قبول» و حتی سایر دانشآموزانی که خانوادههای آنان تمایل به تقویت مهارتهای سواد پایه فرزندان خود دارند، میتوانند در پایگاههای تابستانی حامی شرکت کنند.
حکیمزاده درباره وضعیت یادگیری دانشآموزان گفت: در شرایطی که هنوز سنجشهای ملی بهصورت کامل در دسترس نیست، نتایج ارزشیابی کیفی ـ توصیفی معتبرترین مرجع برای ارزیابی وضعیت آموزشی دانشآموزان محسوب میشود. بر همین اساس، تحلیل جامعی به تفکیک پایههای تحصیلی، دروس مختلف و استانهای کشور انجام شده و کارنامهای از وضعیت یادگیری دانشآموزان در سطح ملی تهیه شده است.
وی افزود: بر اساس نتایج این پایش، در سطح کشور ۸۱.۲۹ درصد دانشآموزان در سطح «خیلی خوب»، ۱۱.۹۵ درصد در سطح «خوب»، ۴.۲۸ درصد در سطح «قابل قبول» و ۱.۵۴ درصد در سطح «نیازمند آموزش و تلاش بیشتر» قرار گرفتهاند. همچنین کمتر از یک درصد دانشآموزان در وضعیت «نیازمند مداخله آموزشی» هستند.
حکیمزاده با اشاره به وضعیت دانشآموزان در دروس مختلف اظهار کرد: اگر شاخص «نیازمند آموزش و تلاش بیشتر» بهعنوان نشانه ضعف تحصیلی در نظر گرفته شود، این میزان در درس علوم ۲.۲۰ درصد، در درس فارسی ۳.۲۳ درصد و در درس ریاضی ۵.۴۶ درصد بوده است که نشان میدهد بیشترین افت تحصیلی دانشآموزان در درس ریاضی مشاهده میشود.
حکیمزاده ادامه داد: بررسیها نشان میدهد میزان دانشآموزان نیازمند آموزش بیشتر در مناطق شهری ۲.۶ درصد و در مناطق روستایی ۲.۹۲ درصد است که بیانگر وضعیت نامناسبتر مناطق روستایی در این شاخص است.
وی درباره تفاوت عملکرد تحصیلی دختران و پسران نیز گفت: ۱.۲۱ درصد از دانشآموزان دختر و ۱.۸۵ درصد از دانشآموزان پسر در گروه نیازمند آموزش بیشتر قرار گرفتهاند. به همین نسبت، سهم دانشآموزان دختر در سطوح «خیلی خوب» و «خوب» بالاتر از پسران است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش همچنین با اشاره به پایههای تحصیلی دارای بیشترین افت یادگیری اظهار کرد: بیشترین افت تحصیلی در پایههای اول و ششم ابتدایی مشاهده شده است؛ موضوعی که با توجه به جایگاه این دو پایه بهعنوان نخستین و آخرین مقطع دوره ابتدایی قابل توجه است.
وی افزود: برای جبران افت تحصیلی دانشآموزان، برنامههای آموزشی و مداخلهای ویژهای در حال اجراست که بخشی از آن بر پایه اول و ششم متمرکز شده است.
حکیمزاده به موضوع فعالیت برخی مراکز آموزشی تحت عنوان «هوماسکول» اشاره کرد و گفت: بخشی از فعالیت این مراکز ناشی از ناآگاهی خانوادهها نسبت به قوانین و مقررات آموزشی کشور است.
وی افزود: در برخی موارد، مراکز فاقد مجوز با استفاده از عنوان «هوماسکول» اقدام به جذب دانشآموزان میکنند، در حالی که فعالیت آنها هیچگونه پشتوانه قانونی و آموزشی ندارد.
حکیمزاده با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در زمینه آموزش خانگی اظهار کرد: حتی در کشورهایی که آموزش خانگی یا هوماسکول مجاز است، خانوادهها تحت نظارتهای بسیار سختگیرانه قرار دارند و بهصورت مستمر توسط نهادهای مسئول ارزیابی میشوند تا اطمینان حاصل شود کودک آموزشهای لازم را دریافت کرده و سطح یادگیری او با استانداردهای نظام آموزشی کشور مطابقت دارد.
وی ادامه داد: در صورت احراز نشدن شرایط آموزشی، مجوز ادامه آموزش خانگی لغو میشود. بنابراین آنچه در برخی کشورها بهعنوان هوماسکول شناخته میشود، تفاوت اساسی با فعالیت مراکز غیرمجازی دارد که در کشور ما بدون مجوز رسمی اقدام به جذب دانشآموز میکنند.
حکیمزاده هشدار داد: بسیاری از خانوادهها از این موضوع آگاه نیستند که مدارک صادرشده توسط این مراکز فاقد اعتبار رسمی است و فرزندان آنان ممکن است در ادامه تحصیل با مشکلات جدی مواجه شوند.
وی نقش رسانهها را در آگاهیبخشی به خانوادهها بسیار مهم دانست و گفت: بخش قابل توجهی از تبلیغات این مراکز بدون نظارت انجام میشود و ادعاهای مطرحشده از سوی آنها قابل ارزیابی و تأیید نیست. گزارشهایی نیز وجود دارد که برخی خانوادهها پس از اعتماد به وعدههای این مراکز و ثبتنام فرزندان خود، با مشکلات آموزشی و تحصیلی مواجه شدهاند.
حکیمزاده تأکید کرد: خانوادهها باید پیش از ثبتنام فرزندان خود در هر مرکز آموزشی، از داشتن مجوزهای رسمی آن مرکز اطمینان حاصل کنند تا در آینده با مشکلات مربوط به اعتبار مدارک و ادامه تحصیل دانشآموزان روبهرو نشوند.
حکیمزاده گفت: بر اساس مصوبه شماره ۸۸۶ شورای عالی آموزش و پرورش، تراکم مطلوب کلاس درس در دوره ابتدایی ۲۰ دانشآموز و حداکثر تراکم قابل قبول ۲۶ نفر است؛ با این حال در قانون برنامه هفتم توسعه، تراکم ۳۵ نفر به عنوان مبنای برنامهریزی تعیین شده است؛ موضوعی که با مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش و همچنین استانداردهای جهانی فاصله دارد. با وجود این، از آنجا که این موضوع در قانون برنامه هفتم آمده است، وزارت آموزش و پرورش موظف به اجرای آن است.
حکیمزاده ادامه داد: برای ساماندهی وضعیت تراکم کلاسهای درس، کارگروهی در وزارت آموزش و پرورش تشکیل شده که مسئولیت آن از سوی وزیر آموزش و پرورش به معاونت آموزش ابتدایی واگذار شده است. این کارگروه جلسات منظمی را برگزار کرده و در نتیجه اقدامات انجامشده، سال گذشته ۱۹ هزار کلاس درس دوره ابتدایی به زیر تراکم ۳۵ نفر رسید.
وی اظهار کرد: در دستورالعمل ساماندهی نیروی انسانی برای سال تحصیلی جدید نیز تأکید شده است که از ظرفیت نیروهای آموزشی به نحوی استفاده شود که تراکم کلاسها از سقف ۳۵ نفر فراتر نرود. البته هدف اصلی همچنان دستیابی به استاندارد ۲۶ نفر در هر کلاس است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش یکی از موانع کاهش تراکم کلاسها را کمبود فضای آموزشی دانست و گفت: در برخی مناطق به دلیل محدودیت فضا و فعالیت مدارس به
صورت دونوبته، امکان کاهش تراکم کلاسها با دشواری مواجه است. امیدواریم با اجرای نهضت محرومیتزدایی از فضاهای آموزشی و توسعه زیرساختهای آموزشی، شرایط برای کاهش تراکم کلاسها فراهم شود.
حکیمزاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش خانوادهها در فرآیند آموزش مجازی گفت: آموزش مجازی بهویژه در دوره ابتدایی بستر مناسبی برای یادگیری محسوب نمیشود؛ زیرا تمرکز، توجه و تداوم یادگیری دانشآموزان در فضای مجازی با آموزش حضوری تفاوت قابل توجهی دارد.
وی افزود: در همین راستا کارگاههایی با موضوع نقش خانواده در شرایط بحرانی و آموزش غیرحضوری برگزار شده است. در این برنامهها تأکید شده که خانوادهها جانشین معلمان نیستند و مسئولیت آموزش محتوای کتابهای درسی نباید بر عهده والدین قرار گیرد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: دبیرخانه سواد تربیتی والدین با محوریت استان آذربایجان شرقی تشکیل شده و محتوای آموزشی متعددی درباره نقش مؤثر خانوادهها در فرآیند تربیت و یادگیری دانشآموزان تولید کرده است.
وی تصریح کرد: در نظامهای آموزشی دنیا نیز آموزش مستقیم کتابهای درسی بر عهده والدین نیست، بلکه خانوادهها باید با برنامههای درسی و حدود نقش خود در حمایت از فرایند یادگیری آشنا باشند. به همین دلیل، آموزش بایدها و نبایدهای حضور خانوادهها در کنار دانشآموزان در فضای مجازی یکی از برنامههای وزارت آموزش و پرورش در سال تحصیلی جدید خواهد بود.