نذر محیطزیستی در محرم؛ چرا باید مصرف ظروف یکبار مصرف را کاهش دهیم؟
همزمان با آغاز محرم، کارشناسان و مسئولان بر کاهش مصرف ظروف یکبار مصرف و نذر محیطزیستی تأکید دارند.
باشگاه خبرنگاران جوان - با آغاز ماه محرم، بار دیگر هیئات مذهبی، مساجد، تکایا و موکبهای مردمی در سراسر کشور آماده برگزاری مراسم عزاداری و پذیرایی از عزاداران حسینی میشوند. در این میان، یکی از موضوعاتی که هر ساله همزمان با افزایش نذورات و توزیع غذا و نوشیدنی مورد توجه کارشناسان محیط زیست قرار میگیرد، حجم بالای مصرف ظروف پلاستیکی و یکبار مصرف است؛ موضوعی که علاوه بر آثار منفی زیستمحیطی، امسال به دلیل شرایط خاص کشور و آسیب دیدن بخشی از زیرساختهای تولیدی پتروشیمی، اهمیت مضاعفی پیدا کرده است.
در سالهای گذشته، پایان دهه نخست محرم در بسیاری از شهرها با انبوهی از زبالههای پلاستیکی همراه بوده است؛ لیوانها، قاشقها، چنگالها، ظروف غذا و سفرههای پلاستیکی که تنها چند دقیقه مورد استفاده قرار میگیرند، اما تجزیه آنها در طبیعت گاه صدها سال زمان میبرد.
کارشناسان محیط زیست معتقدند کاهش مصرف این اقلام نه تنها به حفظ منابع طبیعی و کاهش تولید پسماند کمک میکند، بلکه میتواند در شرایط خاص اقتصادی و تولیدی کشور نیز نقش مؤثری داشته باشد.
در همین ارتباط، سمیه رفیعی رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، با اشاره به ضرورت تغییر الگوی مصرف در ایام محرم، بر استفاده از ظروف چندبار مصرف و مشارکت مردمی در کاهش مصرف پلاستیک تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه موفق برخی مناطق کشور گفت: همین الان در یکی از روستاهای اطراف تهران چندین سال است که تمامی ظروف یکبار مصرف از واحدهای پذیرایی جمعآوری شده است. با وجود اینکه مردم هر شب در برنامهها حضور پیدا میکنند، پذیرایی با ظروف دائمی انجام میشود و حتی سفرههای مورد استفاده نیز یکبار مصرف نیست.
رفیعی این تجربه را نمونهای موفق از همافزایی میان حفظ محیط زیست و ارتقای سلامت عمومی دانست و افزود: این اقدام هم به سلامت مردم کمک میکند و هم در حفظ محیط زیست مؤثر است.
موضوع کاهش مصرف پلاستیک امسال، اما تنها به دغدغههای زیستمحیطی محدود نمیشود. در جریان جنگ رمضان، تعدادی از واحدهای تولیدی و صنایع وابسته به پتروشیمی کشور آسیب دیدند؛ موضوعی که میتواند بر زنجیره تولید برخی محصولات پلاستیکی اثرگذار باشد.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به این مسئله گفت: امسال با توجه به اینکه تعدادی از واحدهای تولیدکننده پتروشیمی کشور مورد اصابت قرار گرفتهاند، بازگشت کامل آنها به همه حوزههای تولید با تمام جزئیات ممکن است زمانبر باشد. مشارکت مردم در مدیریت مصرف میتواند بسیار کمککننده باشد.
به گفته وی، یکی از مهمترین راهکارها در این زمینه، ترویج "نذر فرهنگی" در کنار نذورات سنتی است؛ فرهنگی که در آن مردم و هیئات مذهبی علاوه بر اطعام و خدمترسانی، نسبت به کاهش مصرف اقلام یکبار مصرف نیز احساس مسئولیت کنند.
رفیعی در این باره اظهار کرد: آنچه امسال به طور ویژه دنبال میکنیم، نذر فرهنگی است؛ یعنی نذر کاهش مصرف و حتی عدم استفاده از مواد یکبار مصرف. هیئات مذهبی میتوانند در این زمینه پیشگام باشند.
هرچند ظروف یکبار مصرف به دلیل سهولت استفاده، سالهاست به بخش جداییناپذیر بسیاری از مراسم مذهبی تبدیل شدهاند، اما تجربه برخی هیئات نشان داده است که با برنامهریزی مناسب میتوان بدون ایجاد اختلال در روند پذیرایی، مصرف این اقلام را به حداقل رساند.
استفاده از لیوانهای دائمی، ظروف چندبار مصرف، مخازن شستوشوی سیار، توزیع نوشیدنی در لیوانهای شخصی و حذف سفرههای پلاستیکی از جمله اقداماتی است که در برخی هیئات مذهبی کشور با موفقیت اجرا شده است.
رفیعی نیز یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین راهکارها را همراه داشتن لیوان شخصی از سوی عزاداران عنوان کرد و گفت: مردم عزیز میتوانند در این شبها لیوانهای اختصاصی خود را همراه داشته باشند تا نیاز به استفاده از لیوانهای یکبار مصرف کاهش پیدا کند.
کارشناسان محیط زیست معتقدند اگر تنها بخشی از جمعیت شرکتکننده در مراسم مذهبی به استفاده از ظروف شخصی روی بیاورند، میلیونها قطعه پلاستیک کمتر وارد چرخه پسماند کشور خواهد شد؛ اقدامی که علاوه بر کاهش هزینههای جمعآوری زباله، از آلودگی خاک، منابع آب و محیطهای طبیعی نیز جلوگیری میکند.
از سوی دیگر، کاهش مصرف محصولات پلاستیکی در شرایط فعلی میتواند به مدیریت بهتر منابع و کاهش فشار بر زنجیره تولید کشور نیز کمک کند؛ موضوعی که با توجه به آسیب واردشده به بخشی از صنایع پتروشیمی، بیش از گذشته اهمیت یافته است.
محرم همواره نماد فرهنگ ایثار، مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی در جامعه ایرانی بوده است. به نظر میرسد امسال این فرهنگ میتواند در قالب یک «نذر محیطزیستی» نیز جلوه پیدا کند؛ نذری که نه تنها به حفظ طبیعت و سلامت جامعه کمک میکند، بلکه در شرایط کنونی کشور نیز نشانهای از همراهی مردم در مدیریت مصرف و صیانت از منابع ملی خواهد بود.
منبع: تسنیم
