باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - اواسط هفته بیست‌وچهارمین جلسه شورای عالی مسکن برگزار شد؛ جلسه‌ای که در آن تصمیمات مهمی درباره پروژه‌های مسکن کشور اتخاذ شد و مهم‌ترین خروجی آن، افزایش سقف تسهیلات نهضت ملی مسکن به ۸۵۰ میلیون تومان بود.

پیش از این، میزان تسهیلات نهضت ملی مسکن ۶۵۰ میلیون تومان بود. این در حالی است که طبق قانون، تمامی بانک‌ها موظف هستند ۲۰ درصد از تسهیلات خود را به بخش مسکن اختصاص دهند، اما بررسی‌ها و آمارها نشان می‌دهد بانک‌ها در این زمینه همکاری لازم را نداشته‌اند و بخش عمده‌ای از پروژه‌های نهضت ملی مسکن همچنان چشم‌انتظار تامین تسهیلات بانکی هستند.

براساس این گزارش، اقساط تسهیلات ۶۵۰ میلیون تومانی نهضت ملی مسکن حدود ۱۰ میلیون تومان در ماه بود؛ به‌طوری‌که مجموع بازپرداخت متقاضی در پایان دوره ۲۰ ساله به بیش از ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان می‌رسید. به عبارت دیگر، سود این وام در بازپرداخت ساده حدود یک میلیارد و ۷۵۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد می‌شد.

در روش بازپرداخت پلکانی نیز اقساط ماهانه از حدود ۸.۷ میلیون تومان آغاز شده و در سال بیستم به حدود ۱۵.۲ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کرد. میزان سود در این روش نیز حدود ۲ میلیارد و ۱۵۳ میلیون تومان بود.

 وام ۶۵۰ میلیونی پاسخگوی هزینه ساخت نیست

پیش از این، علی خورسندیان، مدیرعامل بانک مسکن، اعلام کرده بود که مبلغ ۶۵۰ میلیون تومان تسهیلات نهضت ملی مسکن پاسخگوی هزینه‌های ساخت نیست و پیگیری افزایش این مبلغ در شورای عالی مسکن در دستور کار قرار دارد.

وی تاکید کرده بود: «در صورت تصویب و ابلاغ از سوی بانک مرکزی، بانک مسکن آمادگی کامل برای اجرای این افزایش را دارد، اما باید توان بازپرداخت اقساط توسط متقاضیان نیز مورد توجه قرار گیرد.»

مدیرعامل بانک مسکن با اشاره به ناکافی بودن تسهیلات فعلی اظهار داشت: «طبیعتاً هیئت عالی بانک مرکزی نیز باید در این باره نظر دهد. اگر شورای عالی مسکن و بانک مرکزی این افزایش را بپذیرند و ابلاغ کنند، بانک مسکن از هر جهت برای اجرا آمادگی کامل دارد.»

 نگرانی از افزایش اقساط

خورسندیان در عین حال به یکی از چالش‌های مهم این موضوع اشاره کرد و گفت: «اگر مبلغ تسهیلات افزایش یابد و بازپرداخت اقساط در همان شرایط متعارف فعلی انجام شود، میزان اقساط نسبت به وضعیت موجود به‌مراتب بیشتر شده و به حدود ۳۰ میلیون تومان خواهد رسید. این موضوع نیازمند بررسی دقیق توان بازپرداخت متقاضیان است.»

وی همچنین با اشاره به نگرانی‌ها درباره مشکلات بازپرداخت مشتریان در بلندمدت تاکید کرد: «اگر بانک مرکزی این موضوع را ابلاغ کند، ما آماده اجرا هستیم و امیدواریم این اقدام با موفقیت انجام شود.»

 پیشنهاد افزایش وام تا یک میلیارد تومان

پیش از این، رضا خالقی، مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران نیز اعلام کرده بود که پیشنهاد افزایش تسهیلات نهضت ملی مسکن تا یک میلیارد تومان ارائه شده است؛ چراکه افزایش قیمت مصالح ساختمانی و نهاده‌های تولید، هزینه تمام‌شده پروژه‌های نهضت ملی مسکن را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

اقساط وام ۸۵۰ میلیون تومانی چقدر خواهد بود؟

در صورت تایید نهایی افزایش تسهیلات ۸۵۰ میلیون تومانی از سوی هیئت عالی بانک مرکزی، بازپرداخت این تسهیلات در دوره ۲۰ ساله، ماهانه حدود ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود و طبق برآوردها، مجموع سود پرداختی متقاضی در این دوره به بیش از ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان می‌رسد.

البته با توجه به اینکه سود دوره مشارکت نیز به تسهیلات نهضت ملی مسکن اضافه می‌شود، اقساط ماهانه به حدود ۱۹.۳ میلیون تومان و مجموع سود پرداختی نیز به حدود ۳ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان افزایش خواهد یافت.

بر این اساس، هیئت عالی بانک مرکزی باید این افزایش را تایید کرده و بخشنامه مربوطه را به بانک‌های عامل نهضت ملی مسکن ابلاغ کند.

افزایش وام، راهکاری برای کاهش مشکلات مالی پروژه‌ها

به گفته حسینی کارشناس مسکن، این تصمیم می‌تواند بخشی از مشکلات مالی پروژه‌های در حال ساخت را کاهش داده و روند اجرای طرح نهضت ملی مسکن را تسریع کند.

وی بیان کرد: «در سال‌های اخیر، افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز، رشد قیمت مصالح ساختمانی و افزایش دستمزدها باعث شده بود تسهیلات قبلی پاسخگوی هزینه واقعی ساخت واحدهای مسکونی نباشد. به همین دلیل بسیاری از پروژه‌ها با کندی پیش می‌رفتند یا سازندگان برای تامین منابع مالی با چالش مواجه بودند.»

او افزود: «براساس مصوبه جدید شورای عالی مسکن، افزایش سقف وام به ۸۵۰ میلیون تومان با هدف تقویت توان مالی متقاضیان و سازندگان، کاهش فشار نقدینگی و کمک به تکمیل سریع‌تر پروژه‌های نیمه‌تمام انجام شده است.»

حسینی توضیح داد: «این تصمیم می‌تواند آثار مثبتی بر بازار ساخت‌وساز داشته باشد. افزایش میزان تسهیلات، امکان تامین بهتر هزینه‌های ساخت را فراهم می‌کند و در صورت همراهی شبکه بانکی در پرداخت به‌موقع منابع، بخشی از رکود موجود در پروژه‌های نهضت ملی مسکن کاهش خواهد یافت.»

مخالفت با وام یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی

پیش از این، رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، اعلام کرده بود که میزان تسهیلات نهضت ملی مسکن ممکن است به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان افزایش یابد، اما مهم‌ترین چالش این پیشنهاد، میزان اقساط آن بود که به حدود ۳۰ میلیون تومان در ماه می‌رسید.

به نظر می‌رسد بالا بودن اقساط، یکی از مهم‌ترین دلایل موافقت نشدن با این میزان افزایش تسهیلات بوده است.

نقش بانک‌ها در موفقیت نهضت ملی مسکن

کارشناسان معتقدند تسریع در پرداخت تسهیلات و کاهش بروکراسی بانکی، در کنار افزایش سقف وام، نقش مهمی در موفقیت این سیاست خواهد داشت.

به گفته فعالان صنعت ساختمان، اگر منابع مالی پروژه‌ها به‌صورت منظم تامین شود، سرعت تکمیل واحدها افزایش یافته و عرضه مسکن در بازار نیز تقویت خواهد شد.

طرح نهضت ملی مسکن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دولت در حوزه تامین مسکن، با هدف افزایش تولید واحدهای مسکونی و خانه‌دار شدن اقشار مختلف جامعه در حال اجراست و تصمیم اخیر شورای عالی مسکن می‌تواند یکی از مهم‌ترین حمایت‌های مالی از این طرح محسوب شود.