باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - نان در بسیاری از خانه‌های لرستان فقط یک خوراک روزمره نیست؛ بخش مهمی از سفره‌ی مردم، معاش خانواده و حتی نمادی از انصاف در خدمات عمومی است. وقتی نانوایی‌ها بی‌دلیل تعطیل می‌شوند یا کیفیت نان پایین می‌آید، مسئله فقط «یک وعده غذا» نیست؛ اعتماد مردم، آرامش روزانه و هزینه‌ی معیشت هم آسیب می‌بیند.

مردم لرستان سال‌هاست با دو گلایه‌ی تکراری روبه‌رو هستند: تعطیلی‌های مکرر و بعضاً بی‌موجه نانوایی‌ها و کیفیت نامطلوب نان. این دو مشکل، در کنار هم، نانی را که باید ساده‌ترین و در دسترس‌ترین نیاز باشد، به منبع نارضایتی تبدیل کرده‌اند. 

تعطیلی بی‌مورد؛ ضربه به زندگی روزانه مردم 

یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌های مردم این است که برای خرید نان به نانوایی مراجعه کنند و با درِ بسته روبه‌رو شوند؛ آن هم نه یک‌بار، بلکه بار‌ها و بارها. گاهی نانوایی بدون اطلاع قبلی تعطیل است، گاهی ساعت کارش با واقعیتِ نیاز مردم نمی‌خواند، و گاهی تعطیلی‌های مکرر به‌گونه‌ای است که انگار نانوا خود را ملزم به پاسخ‌گویی به مردم نمی‌داند. 

در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها زندگی‌شان را با برنامه‌ی روزانه‌ی دقیق می‌چرخانند، تعطیلی ناگهانی نانوایی یعنی اتلاف وقت، سردرگمی و مجبور شدن به خرید از نانوایی دیگر با صف طولانی‌تر یا قیمت و کیفیت متفاوت. برای سالمندان، کارگران، خانواده‌های پرجمعیت و افرادی که در محله‌های کم‌برخوردار زندگی می‌کنند، این مسئله حتی از یک ناراحتی ساده هم فراتر می‌رود؛ به یک فشار واقعی تبدیل می‌شود. 

تعطیلی بی‌مورد نانوایی‌ها، وقتی تکرار می‌شود، این پیام را به مردم می‌دهد که حق دسترسی به نان باکیفیت و به‌موقع، چندان جدی گرفته نمی‌شود. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که یک خدمت عمومی از مسیر طبیعی خود خارج می‌شود. 

پایان بهانه‌تراشی‌ها؛ سهمیه آرد کم نشده است 

مدیرکل غله  و اداره بارزگانی لرستان در گفتگو با خبر نگار ما در واکنش به گلایه برخی نانوایان مبنی بر کاهش سهمیه آرد، این موضوع را قاطعانه رد کرد و گفت: «سهمیه آرد استان لرستان کاهش نیافته است؛ اگر نانوایی به بهانه کمبود سهمیه اقدام به تعطیلی خودسرانه یا کم‌فروشی می‌کند، این یک بهانه برای تخلف است.» 

وی افزود: اگر سامانه «نانینو» سهمیه‌ای را از یک واحد نانوایی کسر کرده، بر اساس ارزیابی‌های دقیق و تخلفات ثبت شده بوده است. مردم می‌توانند در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از طریق سامانه ۱۲۴ گزارش خود را ثبت کنند تا به‌صورت مصداقی با متخلفان برخورد شود.

در خصوص تعطیلی زودهنگام یا باز نکردن نانوایی‌ها در ساعات صبحگاهی که گلایه بسیاری از شهروندان است، مدیرکل غله تصریح کرد: هر نانوایی تنها مجاز است یک روز در هفته تعطیل باشد. بازرسی‌ها از این پس به‌صورت جدی‌تر پیگیری خواهد شد تا نانوایان ملزم به رعایت ساعت کاری قانونی باشند. 

وی افزود: «من به مردم عزیز استان اطمینان می‌دهم که اداره‌کل غله در خط مقدم دفاع از حقوق مصرف‌کننده قرار دارد و با هرگونه کم‌کاری که منجر به کاهش کیفیت یا عرضه نامناسب نان شود، بدون اغماض برخورد خواهد شد

کیفیت پایین نان؛ نظارت‌ها تشدید می‌شود 

دارابی در ادامه گفت‌و‌گو با خبرنگار ما با تأکید بر اینکه کیفیت گندم استان در سطح «متوسط به بالا» قرار دارد، اظهار داشت: برای ارتقای استاندارد‌های نان، اداره‌کل غله به‌صورت روتین و مستمر، گندم‌های داخلی را با گندم‌های باکیفیت خارجی ترکیب می‌کند. 

وی افزود: کمیته‌ای متشکل از سازمان صمت، غذا و دارو، استاندارد و اداره‌کل غله تشکیل شده که وظیفه درجه‌بندی کارخانجات آرد استان را از درجه ۱ تا ۳ بر عهده دارد. خوشبختانه بسیاری از این کارخانه‌ها تجهیزات خود را به‌روزرسانی کرده‌اند و وضعیت فعلی نسبت به گذشته بسیار مطلوب‌تر است. 

دارابی با اشاره به اینکه اصلاح قیمت نان در انتظار ابلاغ وزارت کشور است، تأکید کرد: «حتی با اصلاح قیمت‌ها، اجازه نخواهیم داد نان بی‌کیفیت سر سفره مردم برود.» 

وی از تشدید نظارت‌ها خبر داد و گفت که گشت‌های مشترک به‌صورت روزانه و با حساسیت ویژه بر فعالیت نانوایی‌ها نظارت خواهند کرد. 

مشکل فقط بسته بودن درِ نانوایی نیست. حتی وقتی نانوایی باز است، بسیاری از مردم از کیفیت نان ناراضی‌اند نان خمیر یا نپخته،   نان سوخته یا بیش از حد خشک،   نان کم‌وزن و کم‌حجم،   نان بی‌مزه و بی‌دوام،   نان‌هایی که خیلی زود بیات می‌شوند 

کیفیت پایین نان فقط یک نارضایتی ذائقه‌ای نیست؛ هدررفت پول و زمان هم هست. مردم برای نانی هزینه می‌کنند که باید سالم، به‌صرفه و قابل‌اعتماد باشد. وقتی نان زود خراب می‌شود یا کیفیت پخت پایین است، خانواده مجبور می‌شود دوباره نان بخرد، یعنی هزینه‌ی بیشتری بپردازد. در واقع، نانِ بی‌کیفیت ارزان نیست؛ گران تمام می‌شود. 

از طرف دیگر، کیفیت پایین نان به مرور باعث می‌شود مردم به نانوایی‌ها بی‌اعتماد شوند. این بی‌اعتمادی، خطرناک است؛ چون نان کالایی است که باید پیوسته و روزانه در دسترس باشد. هرچه مردم بیشتر احساس کنند که کیفیت ثابت و قابل قبول نیست، فاصله‌ی آنها با نظام نظارتی و خدماتی بیشتر می‌شود. 

تعطیلی‌های بی‌مورد نانوایی‌ها و کیفیت پایین نان در لرستان، فقط یک گلایه‌ی روزمره نیست؛ نشانه‌ای از اختلال در یکی از ابتدایی‌ترین خدمات عمومی است. مردمی که برای نان به زحمت می‌افتند، طبیعی است که احساس بی‌توجهی کنند. اگر مسئولان، اتحادیه‌ها، ناظران و خود نانوایان این مسئله را جدی نگیرند، شکاف میان مردم و خدمت‌رسانی بیشتر خواهد شد. 

نان باید ساده‌ترین چیز باشد؛ اما وقتی همین ساده‌ترین نیاز به مسئله تبدیل می‌شود، یعنی جایی از کار می‌لنگد؛ و اصلاح آن، نه با وعده‌های کلی، بلکه با نظارت واقعی، پاسخ‌گویی شفاف و احترام عملی به حق مردم ممکن است.