باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به سهمیهبندی ثبت آثار در سالهای اخیر، عنوان کرد که لرستان با ۲۷۰۰ اثر ثبت ملی شده در فهرست آثار ملی، اکنون رتبه دوم کشوری را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که تا سال ۱۳۸۹، این استان پیشگام در این حوزه بوده است.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان با تاکید بر غنای تاریخی این استان، اعلام کرد که لرستان از نظر تعدد آثار تاریخی با بیش از ۵۰۰۰ اثر، رتبه نخست را در میان استانهای کشور داراست. این آمار نشاندهنده عمق و گستردگی تاریخ و تمدن در این سرزمین است که هر کدام داستانی از گذشته پرفراز و نشیب ایران را روایت میکنند.
لرستان؛ پایتخت پلهای تاریخی ایران با قدمتی هزارساله
یکی از برجستهترین ویژگیهای لرستان، وجود تعداد بیشمار پل تاریخی در این استان است.
حسنپور با اشاره به اینکه لرستان با داشتن ۱۰۰ پل تاریخی، مرکز پایگاه پلهای تاریخی کشور محسوب میشود، بر اهمیت این سازههای مهندسی شگفتانگیز تاکید کرد.
وی افزود: عبور رودهای خروشان و پرآبی، چون زال، سیمره و کشکان از این منطقه، موجب شده تا در طول قرون متمادی، پلهای متعددی بر روی آنها ساخته شود.
شکوه پلسازی در قرن چهاردهم؛ اوج هنر مهندسی باستان
دوران طلایی پلسازی در ایران باستان، به ویژه در قرن چهاردهم هجری شمسی (قرن ۱۴ ایران باستان)، شاهد اوج خلاقیت و مهارت معماران ایرانی بود. توپوگرافی منحصربهفرد استان لرستان، با وجود رودخانههای متعدد و عبور آنها از دل درهها و کوهستانها، بستری ایدهآل برای ظهور این شاهکارهای مهندسی فراهم آورده است. این پلها نه تنها شاهدی بر تواناییهای فنی ایرانیان در گذشته هستند، بلکه چشماندازهای طبیعی خیرهکنندهای را نیز به وجود آوردهاند که بازدید از آنها تجربهای فراموشنشدنی است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان در پایان ابراز امیدواری کرد که با تلاشهای بیشتر در زمینه مرمت، معرفی و ثبت آثار، بتوان گامی مؤثر در جهت حفظ و احیای این میراث گرانبها و همچنین توسعه گردشگری استان برداشت.
پلهای تاریخی لرستان: شاهکارهای مهندسی و معماری ایران باستان
استان لرستان، واقع در غرب ایران، گنجینهای از آثار تاریخی و فرهنگی است که در میان آنها، پلهای تاریخی جایگاهی ویژه دارند. این پلها، که یادگاران دوران ساسانیان و دورههای بعد از آن هستند، نه تنها شاهکارهای مهندسی و معماری به شمار میروند، بلکه نشاندهندهی نبوغ و خلاقیت ایرانیان در ساختوساز و مدیریت منابع آبی در طول تاریخ میباشند.
این پلها در زمان خود، نقش حیاتی در ارتباطات، حملونقل و تجارت ایفا میکردند. آنها مسیرهای ارتباطی میان شهرها و روستاها را تسهیل کرده و امکان عبور از رودخانههای خروشان و درههای عمیق را فراهم میآوردند. علاوه بر جنبههای ارتباطی، بسیاری از این پلها در نزدیکی مراکز سکونتی یا راههای تجاری ساخته شده بودند که نشان از اهمیت استراتژیک آنها دارد.
پلهای تاریخی لرستان با استفاده از مصالح بومی مانند سنگ، آجر و ملات گچ و ساروج ساخته شدهاند. معماری این پلها اغلب شامل پایههای مستحکم، موجشکنهای تیز برای مقابله با جریان آب و طاقهای هلالی یا جناغی است که زیبایی و استحکام را در هم آمیختهاند. برخی از این پلها دارای دهانههای متعددی هستند که با توجه به عرض رودخانه و میزان آب در فصول مختلف، مهندسی شدهاند.
پل کشکان (پل شاپوری) یکی از مشهورترین و باشکوهترین پلهای تاریخی ایران است که بر روی رودخانهی کشکان در شهرستان پلدختر قرار دارد. این پل با قدمتی که به دوره ساسانی نسبت داده میشود، دارای هفت دهانه است و عظمت و صلابت آن در کنار طبیعت زیبای اطراف، منظرهای خیرهکننده خلق کرده است.
پل گاومیشان:این پل نیز در نزدیکی پلدختر و بر روی رودخانه سیمره واقع شده است. با معماری منحصربهفرد و پایههای استوار، یکی از پلهای مهم تاریخی منطقه محسوب میشود.
پل کلهر:یکی دیگر از پلهای تاریخی لرستان که در مسیر ارتباطی مهمی قرار داشته است.
پلهای تاریخی لرستان، علیرغم مقاومت بالا، امروزه با چالشهایی، چون فرسایش طبیعی، سیلابهای ویرانگر و گاهی بیتوجهی مواجه هستند. حفاظت و مرمت اصولی این میراث گرانبها، وظیفهی همگانی است تا نسلهای آینده نیز بتوانند از شکوه و عظمت این آثار باستانی بهرهمند شوند. این پلها نه تنها بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی لرستان، بلکه نمادی از توانمندیهای مهندسی و خلاقیت ایرانیان در طول اعصار هستند که باید مورد پاسداری قرار گیرند.