باشگاه خبرنگاران جوان - نشریه فارین پالسی در گزارشی درباره سفر اخیر دونالد ترامپ به پکن می‌نویسد اگر کسی تنها رسانه‌های رسمی چین را دنبال می‌کرد، شاید اساساً متوجه حضور رئیس‌جمهور آمریکا در پایتخت چین نمی‌شد؛ مسئله‌ای که خود بازتابی معنادار از تغییر توازن روانی و سیاسی میان دو قدرت بزرگ جهان به شمار می‌رود.

فارین پالیسی می‌نویسد روز چهارشنبه، هم‌زمان با ورود ترامپ به پکن، صفحه نخست روزنامه دولتی انگلیسی‌زبان چاینا دیلی نه به دیدار رئیس‌جمهور آمریکا، بلکه به تصویر دست دادن شی جین‌پینگ با رئیس‌جمهور تاجیکستان اختصاص داشت. روزنامه رسمی حزب کمونیست چین، روزنامه مردم، نیز گزارش مربوط به سفر ترامپ را تنها در صفحه سوم منتشر کرد؛ موضوعی که به‌گفته این نشریه، نشان‌دهنده تلاش پکن برای پایین نگه داشتن سطح اهمیت سیاسی این سفر بود.

این گزارش می‌افزاید برنامه خبری شبانه Xinwen Lianbo که پرمخاطب‌ترین بخش خبری تلویزیون دولتی چین محسوب می‌شود، روز دوشنبه تنها در ۱۲ ثانیه به اعلام سفر ترامپ پرداخت؛ زمانی که حتی از گزارش شش‌دقیقه‌ای درباره «پیشرفت‌های جدید در توسعه منطقه دلتای رود یانگ‌تسه» نیز بسیار کمتر بود. دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ نیز در بخش خبری چهارشنبه تنها دو دقیقه و نیم زمان گرفت و در رتبه سیزدهم اخبار قرار داشت.

فارین پالیسی معتقد است همین برخورد سرد رسانه‌ای با واقعیت محتوایی سفر نیز هم‌خوانی داشت، زیرا این دیدار عملاً فاقد دستاورد‌های بزرگ سیاسی یا ژئوپلیتیکی بود. شی جین‌پینگ در سخنان خود بار دیگر بر مواضع تکراری و خطوط قرمز همیشگی چین تأکید کرد؛ از مسئله تایوان و حقوق بشر گرفته تا حق توسعه اقتصادی چین و مخالفت با تلاش‌های آمریکا برای مهار رشد پکن.

این نشریه می‌نویسد رهبر چین همچنین بر مفاهیم آشنای مورد علاقه خود مانند ضرورت ثبات در روابط دوجانبه، پرهیز از «تله توسیدید» میان قدرت مستقر و قدرت در حال ظهور و حرکت مشترک دو کشور به سوی آینده تأکید کرد؛ عباراتی که بیش از آنکه حامل تحول سیاسی باشند، نوعی تکرار دیپلماتیک محسوب می‌شدند.

فارین پالیسی در ادامه می‌نویسد دو طرف در عمل تنها به برخی توافق‌های محدود تجاری دست یافتند؛ از جمله صدور مجوز برای صادرات گوشت آمریکا به چین. حتی همین توافق‌های محدود نیز به‌سرعت با فشار برخی لابی‌های اقتصادی چین دچار ابهام شد. برخلاف گمانه‌زنی‌های اولیه، خبری از قرارداد‌های بزرگ مانند خرید گسترده هواپیما‌های بوئینگ از سوی چین نبود؛ مسئله‌ای که حتی بازار‌ها را نیز ناامید کرد.

این گزارش تأکید می‌کند در موضوعات مهم ژئوپلیتیکی مانند ایران، تایوان یا ژاپن نیز نشانه‌ای از پیشرفت واقعی دیده نشد. ترامپ مدعی شد شی جین‌پینگ «به‌شدت» قول داده است که چین به ایران سلاح ارسال نکند، اما فارین پالیسی می‌نویسد چنین اظهاراتی عملاً معنای چندانی ندارد، زیرا هرگونه همکاری نظامی احتمالی میان تهران و پکن اساساً خارج از چارچوب‌های رسمی انجام می‌شود.

این نشریه در تحلیل چرایی برخورد سرد رسانه‌های چینی با این سفر می‌نویسد یکی از دلایل اصلی، غیرقابل پیش‌بینی بودن شخص ترامپ است. برخلاف رؤسای‌جمهور قبلی آمریکا که معمولاً طبق دستورکار‌های هماهنگ‌شده عمل می‌کردند، ترامپ همواره احتمال ایجاد بحران رسانه‌ای یا مواضع ناگهانی را با خود به همراه دارد. به همین دلیل، رسانه‌ها و نهاد‌های نظارتی چین ترجیح دادند از برجسته‌سازی بیش از حد این سفر خودداری کنند تا در صورت بروز تنش ناگهانی، متهم به «اشتباه سیاسی» نشوند.

فارین پالیسی می‌افزاید در سفر‌های پیشین رؤسای‌جمهور آمریکا، پکن معمولاً از این دیدار‌ها برای نمایش جایگاه جهانی خود استفاده می‌کرد. در آن دوره‌ها، آمریکا همچنان قدرت بلامنازع جهان تلقی می‌شد و چین تلاش می‌کرد با نمایش روابط نزدیک با واشنگتن، برای خود اعتبار بین‌المللی بیشتری کسب کند. اما اکنون، به‌گفته این نشریه، چین دیگر نیازی به چنین تأییدی از سوی آمریکا احساس نمی‌کند.

این گزارش تصریح می‌کند پکن امروز خود را نه‌تنها یک قدرت صنعتی، بلکه یک ابرقدرت فناوری و علمی می‌داند؛ در حالی که تصویر جهانی آمریکا، به‌ویژه در دوران دولت ترامپ، با بحران‌های داخلی، اختلاف با متحدان و فرسایش قدرت بین‌المللی همراه شده است. فارین پالیسی می‌نویسد بسیاری از متحدان سنتی واشنگتن اکنون در حال ایجاد موازنه میان آمریکا و چین هستند و این مسئله به افزایش اعتمادبه‌نفس پکن انجامیده است.

این نشریه همچنین به لحن شخصی ترامپ در قبال شی جین‌پینگ اشاره می‌کند و می‌نویسد رئیس‌جمهور آمریکا در سخنان خود بار‌ها از رهبر چین تمجید کرد. ترامپ در گفت‌و‌گو با فاکس نیوز حتی اظهار داشت اگر هالیوود می‌خواست برای نقش رهبر چین بازیگری انتخاب کند، «نمی‌توانست فردی مانند شی جین‌پینگ پیدا کند».

فارین پالیسی با اشاره به اینکه شی جین‌پینگ برخلاف برخی رهبران کاریزماتیک، شخصیتی نسبتاً خشک و حزبی دارد، می‌نویسد این تمجید‌های اغراق‌آمیز بیش از آنکه بازتاب قدرت واقعی چین باشد، نشان‌دهنده نیاز روانی ترامپ به کسب تأیید و نمایش موفقیت در شرایط دشوار داخلی است.

این گزارش همچنین به پست ترامپ در شبکه تروث سوشیال اشاره می‌کند که در آن مدعی شده بود شی جین‌پینگ آمریکا را «کشوری در حال افول» توصیف کرده است؛ موضوعی که در روایت رسمی چین از دیدار اصلاً مطرح نشده بود. فارین پالیسی معتقد است این نوع اظهارات بیشتر بازتاب نگرانی‌های شخصی ترامپ درباره کاهش محبوبیت داخلی و فشار‌های ناشی از جنگ ایران است تا یک تحول واقعی در مناسبات راهبردی دو کشور.

در پایان، این نشریه تأکید می‌کند که با وجود همه تنش‌ها، روابط آمریکا و چین فعلاً وارد مرحله‌ای از ثبات نسبی شده است؛ نه به دلیل حل اختلافات، بلکه به این دلیل که هر دو کشور درگیر مشکلات داخلی و بحران‌های خارجی متعددی هستند و در شرایط کنونی تمایلی به ورود به یک تقابل بزرگ و پرهزینه دیگر ندارند.