باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - با توجه به چالش‌های فزاینده کمبود آب، تغییرات اقلیمی و افزایش تقاضا برای محصولات غذایی، این رویکرد به یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار در بخش کشاورزی تبدیل شده است. هدف اصلی، رساندن آب مورد نیاز گیاه در زمان و مقدار مناسب، با کمترین اتلاف و بیشترین بازدهی است.

کشاورزی بزرگترین مصرف‌کننده آب شیرین در سطح جهان است و بخش قابل توجهی از این آب به دلایل مختلفی از جمله روش‌های سنتی آبیاری، تبخیر، زهکشی نامناسب و تبخیر و تعرق بالا هدر می‌رود. مدیریت هوشمند آب در کشاورزی به دنبال حل این معضل از طریق اتخاذ تصمیمات آگاهانه مبتنی بر داده و اجرای دقیق و خودکار فرآیند‌های آبیاری است. این رویکرد نه تنها به حفظ منابع آبی کمک می‌کند، بلکه با افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و بهبود کیفیت محصولات، به سودآوری کشاورزان نیز منجر می‌شود.

سند جامع کشاورزی شهرستان سلسله تدوین می‌شود 

فرماندار سلسله پیش از این گفت: سند جامع کشاورزی به‌عنوان راهبرد کلان، با هدف ساماندهی و مدیریت هوشمند آب در شهرستان سلسله تدوین می‌شود.

وی با بیان اینکه کشاورزی در شهرستان سلسله مستقیماً با معیشت مردم و استمرار زندگی خانوار‌ها گره خورده است، افزود: در چنین شرایطی نمی‌توان نسبت به کیفیت و وضعیت منابع آب و پیامد‌های تصمیمات اتخاذشده بی‌تفاوت بود؛ چرا که کوچک‌ترین انحراف از مسیر علمی و مدیریتی می‌تواند به افت معیشت و بروز بحران‌های محلی منجر شود.

فرماندار سلسله بر ضرورت تدوین «سند جامع کشاورزی» برای هر شهرستان و اجرای روشمند آن تأکید کرد و گفت: این سند باید بر پایه اشراف مدیران استانی، شناخت دقیق ظرفیت‌ها و محدودیت‌های منطقه و متناسب با شرایط خاص اقلیمی و هیدرولوژیک تنظیم شود. در این چارچوب، نشست‌های تخصصی برای ساماندهی برنامه‌ها و هم‌افزایی دستگاه‌ها باید در دستور کار قرار گیرد.

 ملکی‌صادقی با تأکید بر اهمیت پایش مستمر کیفیت منابع آبی خاطرنشان کرد: دستگاه‌های مسئول باید «اطلاعات و تحلیل‌های به‌روز هیدرولوژیک» را به شکل منظم ارائه دهند تا بر اساس آن، از حریم منابع آب صیانت و مدیریت هوشمند و داده‌محور در شهرستان تحقق پیدا کند.

وی همچنین با اشاره به اثرات مستقیم مداخلات مدیریتی بر پایداری اراضی کشاورزی، تصریح کرد: تغییرات هیدرولوژیک و استمرار اجرای ناقص یا نامتناسب برخی طرح‌ها طی سال‌های گذشته باعث شده در بخشی از اراضی پایین‌دست، امکان بهره‌برداری و کشت به‌طور جدی تحت تأثیر قرار گیرد.

فرماندار سلسله در ادامه با طرح این دغدغه که برخی برنامه‌ها در مقاطعی رها شده یا به نتیجه عملی نرسیده‌اند، عنوان کرد: برای نمونه از سال ۱۳۸۶ تاکنون در برخی مناطق، پیامد‌های اجرای ناپایدار طرح‌ها موجب ورود خسارت به اراضی شده و در مقابل، در نقاط دیگری نیز خشکی و کم‌آبی، اجرای برنامه‌های کشاورزی را با محدودیت جدی روبه‌رو کرده است.

ملکی صادقی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع «بازآفرینی علمی رودخانه‌ها و سراب‌ها» اشاره کرد و گفت: مطالعات نشان می‌دهد بازگشایی و اعمال حریم‌های قانونی و طبیعی بستر رودخانه‌ها و سراب‌هایی مانند آهنگران و میان‌ولان می‌تواند به احیای آبدهی پایه، کاهش نفوذ آلاینده‌ها و پیشگیری از تخریب و غرق‌آبی اراضی کمک کند.

وی ادامه داد: این رویکرد صرفاً یک بحث زیست‌محیطی نیست، بلکه یک ضرورت برای پایداری منابع آب، بهبود شرایط کشاورزی و حفاظت از سرمایه‌های طبیعی شهرستان محسوب می‌شود. این موضوع را در جلسات آتی با استاندار و مدیران مرتبط پیگیری خواهیم کرد تا به سیاست عملیاتی تبدیل شود.

فرماندار سلسله همچنین با اشاره به جایگاه مدیریت دانشی و هوشمندسازی مصرف آب، یادآور شد: بروکراسی اداری اگرچه می‌تواند نقش داشته باشد، اما تنها راه‌حل نیست و باید منابع اعتباری موجود در استان به سمت «پروژه‌های پیشران» حرکت کند؛ پروژه‌هایی که از مرحله برنامه‌ریزی صرف عبور کرده و اثرگذاری آنها در زندگی مردم قابل مشاهده باشد

آینده این حوزه با ادغام عمیق‌تر هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، تحلیل کلان‌داده بلاک‌چین و رباتیک کشاورزی گره خورده است. انتظار می‌رود با کاهش هزینه‌ها و سهولت استفاده از این فناوری‌ها، شاهد پذیرش گسترده‌تر مدیریت هوشمند آب در کشاورزی در سراسر جهان باشیم.

در نهایت، مدیریت هوشمند آب در کشاورزی صرفاً مجموعه‌ای از فناوری‌ها نیست، بلکه یک تغییر پارادایم در نحوه نگرش به منابع آبی در بخش کشاورزی است؛ پارادایمی که بر مبنای علم، داده و نوآوری، آینده‌ای پایدارتر را برای تأمین غذای جهان ترسیم می‌کند.