باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - محمدجواد غزنوی، مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد: ساخت ربات‌های زیرسطحی، به دلیل ماهیت پیچیده عملیاتی در محیط‌های پرفشار، نیازمند تلفیق مجموعه‌ای از تخصص‌های مهندسی پیشرفته است.

 او با تاکید بر نقش کلیدی هوش مصنوعی در این پروژه گفت: ربات دی ایکس ۴ صرفاً یک ابزار کنترلی نیست، بلکه با بهره‌گیری از سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، قادر است فرآیند بازرسی و نظارت بر بدنه و تجهیزات زیر آب را به صورت خودکار و با دقت بالا انجام دهد.

او افزود: این ربات با عبور از محدودیت‌های فیزیکی و ایمنی که همواره فعالیت غواصان انسانی را با چالش رو‌به‌رو می‌کرد، توانسته است دقت بازرسی را در اعماق ۲۰۰ متری تضمین کند؛ محدوده‌ای که پیش‌تر دسترسی به آن نیازمند تجهیزات بسیار گران‌قیمت و تیم‌های تخصصی خارجی بود.

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این دستاورد را بازگشت سرمایه و صرفه‌جویی اقتصادی بی‌سابقه برای کارفرمایان و مالکان کشتی دانست و ادامه داد: طبق اظهارات غزنوی، توقف یک کشتی در مناطق پهلوگیری (دراک‌ها) برای انجام عملیات بازرسی، هزینه‌ای روزانه معادل ۱۰ تا ۱۵ هزار دلار برای مالک به همراه دارد. 

او در تحلیل جزئیات زمانی افزود: در روش‌های سنتی، بازرسی کامل بدنه یک کشتی توسط تیم‌های غواصی ممکن است تا یک هفته به طول بیانجامد. اما با به‌کارگیری ربات دی ایکس ۴، این فرآیند از یک هفته به تنها نیم‌روز کاهش می‌یابد. این یعنی صرفه‌جوییِ معنادار در زمان و جلوگیری از معطل شدن کشتی در بنادر.

از منظر اقتصادی، این فناوری دو مزیت بزرگ را برای شرکت‌های کشتیرانی رقم می‌زند:

۱. کاهش هزینه خرید: قیمت تمام‌شده این ربات نسبت به نمونه‌های خارجی ۶۰ درصد کمتر است.

۲. افزایش بهره‌وری ناوگان: برای یک شرکت با ناوگان متوسط (۴۰ تا ۵۰ شناور)، استفاده از این فناوری می‌تواند سالانه بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون دلار صرفه‌جویی در هزینه‌های عملیاتی ایجاد کند. این صرفه‌جویی از طریق "کاهش زمان توقف" و "سرعت بازگشت کشتی به مسیر جابجایی محموله‌ها" (اعم از نفت یا کانتینر) محقق می‌شود.

بخش استراتژیک و جایگاه منطقه‌ای:

غزنوی همچنین به نقش این فناوری در تقویت جایگاه بنادر داخلی، به‌ویژه بندرعباس، اشاره کرد و گفت: بسیاری از کشتی‌ها به دلیل عدم دسترسی به فناوری‌های بازرسی پیشرفته، ناچار به اعزام به بنادر منطقه نظیر امارات هستند. اما با بومی‌سازی این تکنولوژی، کشتی‌ها می‌توانند در همان دراک‌های بندرعباس، عملیات نظارت، بازرسی و تمیزکاری خود را با سرعت و هزینه بسیار کمتر انجام دهند.

او افزود: این دستاورد نه تنها وابستگی تکنولوژیک ایران به کشور‌های غربی را در حوزه تجهیزات دریایی کاهش می‌دهد، بلکه پتانسیل تبدیل شدن به یک مرکز خدمات دریایی هوشمند در منطقه را فراهم می‌سازد.