باشگاه خبرنگاران جوان - یکی از دستاورد‌های نانویی ایران در بخش پزشکی، تولید نسل جدیدی از پانسمان‌های هوشمند است که با الهام از ساختار‌های زیستی طبیعی، فرایند ترمیم زخم را متحول ساخته است. یک شرکت دانش‌بنیان داخلی، اکنون در صف اول این نوآوری در ایران قرار گرفته و با بهره‌گیری از فناوری نانو، پانسمان‌هایی را به بازار عرضه کرده است که نویدبخش بهبود سریع‌تر، مؤثرتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای طیف وسیعی از زخم‌ها، به‌ویژه زخم‌های دیابتی، سوختگی و جراحی است.

قلب تپنده نوآوری در پانسمان‌های این مجموعه دانش‌بنیان، ساختار منحصر‌به‌فرد نانوفیبری آنهاست. این ساختار با تقلید دقیق از شبکه فیبری پوست طبیعی انسان، محیطی ایده‌آل را برای بازسازی بافت آسیب‌دیده فراهم می‌کند. پوست انسان، شبکه‌ای پیچیده از فیبر‌های کلاژن و الاستین است که نقش حیاتی در استحکام، انعطاف‌پذیری و محافظت از بدن ایفا می‌کند. این پانسمان‌های جدید با ایجاد یک داربست سه‌بعدی از نانوالیاف، که شباهت ساختاری بالایی به این شبکه طبیعی دارد، به سلول‌های بدن اجازه می‌دهد تا به راحتی مهاجرت کرده، تکثیر شوند و بافت جدیدی را جایگزین ناحیه آسیب‌دیده کنند. این ویژگی، فرایند اپیتلیال‌سازی (تشکیل لایه جدید پوست) را که یکی از مراحل کلیدی در ترمیم زخم است، به طرز چشمگیری تسریع می‌بخشد.

درحالی‌که بسیاری از پانسمان‌های سنتی تنها نقش پوششی دارند، پانسمان‌های نانوفیبری این شرکت دانش‌بنیان با ارائه یک راهکار درمانی فعال، به طور خاص برای چالش‌برانگیزترین انواع زخم‌ها طراحی شده‌اند:

زخم‌های دیابتی (تداپان): بیماران دیابتی اغلب با مشکلاتی نظیر اختلال در گردش خون، ضعف سیستم ایمنی و کاهش حس درد مواجه هستند که این عوامل، بهبود زخم‌ها را کند و دشوار می‌سازد. زخم‌های دیابتی مستعد عفونت بوده و در صورت عدم رسیدگی صحیح، می‌توانند منجر به قطع عضو شوند. پانسمان تداپان با ایجاد محیطی مرطوب و استریل، جذب ترشحات زخم، جلوگیری از ورود باکتری‌ها و فراهم کردن بستری مناسب برای رشد سلول‌های جدید، روند بهبود را تسریع کرده و خطر عوارض را به حداقل می‌رساند.

سوختگی‌ها (تدابرن): سوختگی‌ها، به‌ویژه سوختگی‌های درجه ۲ و ۳، لایه‌های عمیق‌تری از پوست را تحت تأثیر قرار داده و نیازمند مراقبت‌های ویژه‌ای برای جلوگیری از عفونت و کاهش تشکیل اسکار (بافت جوشگاهی) هستند. پانسمان تدابرن با خاصیت جذب بالای ترشحات و ایجاد یک سد محافظ، به بهبود سریع‌تر سوختگی‌ها کمک کرده و درد و ناراحتی بیمار را کاهش می‌دهد.

زخم‌های جراحی (تداسرج): پس از عمل‌های جراحی، مراقبت صحیح از محل برش برای جلوگیری از عفونت و اطمینان از ترمیم مطلوب ضروری است. پانسمان تداسرج با خاصیت آنتی‌باکتریال و قابلیت تطبیق با انحنا‌های بدن، محیطی استریل را فراهم کرده و به بخیه‌ها اجازه می‌دهد تا با کمترین احتمال ایجاد اسکار، به طور مؤثر بهبود یابند.

یکی از نقاط قوت برجسته این پانسمان‌های جدید، قیمت رقابتی آنها در مقایسه با نمونه‌های وارداتی مشابه است، همکاران این شرکت با تکیه بر توانمندی‌های داخلی در تحقیق، توسعه و تولید، توانسته‌اند محصولاتی با کیفیت هم‌تراز با استاندارد‌های جهانی تولید کنند، اما با هزینه‌ای که به مراتب برای بیماران و سیستم درمانی کشور مقرون‌به‌صرفه‌تر است. این امر دسترسی به درمان‌های نوین را برای قشر وسیع‌تری از جامعه تسهیل کرده و بار مالی ناشی از درمان زخم‌های مزمن و پیچیده را کاهش می‌دهد.

بازار هدف این شرکت شامل درمانگران زخم، کلینیک‌های تخصصی فعال در حوزه زخم‌های دیابتی، سوختگی و زخم بستر، مراکز زیبایی و درمانی، و همچنین بیماران نیازمند به پانسمان‌های پیشرفته برای زخم‌های حاد و مزمن است. با ادامه روند توسعه و تحقق برنامه‌های آتی، انتظار می‌رود این پانسمان‌های نانوفیبری تولید داخل، به زودی به عنوان یک راهکار استاندارد و اثربخش در درمان انواع زخم‌ها در سراسر کشور و حتی منطقه شناخته شوند. این دستاورد، نمونه‌ای درخشان از پتانسیل بالای فناوری نانو در ارتقای سطح سلامت جامعه و تحقق خودکفایی در صنایع پیشرفته است.

منبع: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری