باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان دریافته‌اند که محدود کردن استفاده از رسانه‌های اجتماعی تنها به مدت دو هفته می‌تواند سلامت روان و تمرکز را تقویت کند و برخی از تعادل شناختی از دست رفته به دلیل استفاده بیش از حد از رسانه‌های دیجیتال را بازیابی کند.

مطالعه‌ای اخیر روی بیش از ۴۶۷ بزرگسال با میانگین سنی ۳۲ سال انجام شد که از آنها خواسته شد به مدت ۱۴ روز دسترسی به اینترنت را در تلفن‌های خود کاهش دهند و فقط تماس و پیامک داشته باشند. محققان از برنامه Freedom برای مسدود کردن دسترسی به اینترنت و برنامه‌هایی که نیاز به اتصال به شبکه دارند، از جمله رسانه‌های اجتماعی، برنامه‌های خبری و برنامه‌های مرور وب، استفاده کردند.

طراحی آزمایش شامل تقسیم شرکت‌کنندگان به دو گروه بود که هر کدام یک دوره خاموشی دو هفته‌ای اینترنت را پشت سر می‌گذاشتند و گروه‌ها پس از آن نقش‌های خود را تغییر می‌دادند. این امر امکان اندازه‌گیری دقیق تغییرات قبل، حین و بعد از آزمایش را فراهم می‌کرد.

نتایج نشان داد که میانگین زمان استفاده از صفحه نمایش به طور قابل توجهی کاهش یافته و از بیش از پنج ساعت در روز به کمتر از سه ساعت رسیده است. شرکت‌کنندگان همچنین بهبود قابل توجهی در شاخص‌های سلامت روان، از جمله کاهش علائم افسردگی و اضطراب و افزایش سطح رضایت از زندگی و احساسات مثبت را گزارش کردند. در حوزه عملکرد شناختی، آزمایش‌های انجام شده روی شرکت‌کنندگان، بهبود قابل توجهی را در توانایی‌های توجه و تمرکز آنها نشان داد. محققان این بهبود را به عنوان معکوس کردن زوال شناختی توصیف کردند که می‌تواند طی ۱۰ سال استفاده بیش از حد از دستگاه‌های دیجیتال انباشته شود و عملکرد را به افراد جوان‌تر نزدیک‌تر کند.

نتایج محدود به دوره آزمایشی نبود. بهبود در سلامت روان و توجه حتی پس از پایان دوره بدون صفحه نمایش ادامه یافت و بسیاری از شرکت‌کنندگان استفاده کمتری از صفحه نمایش نسبت به قبل حفظ کردند.

داده‌ها همچنین نشان داد که شرکت‌کنندگان زمان استفاده از تلفن خود را با فعالیت‌های مفیدتر در زندگی واقعی، مانند تعامل اجتماعی رو در رو، ورزش، مطالعه و گذراندن زمان بیشتر در طبیعت، همراه با کاهش قابل توجه در مصرف محتوای دیجیتال و سرگرمی، جایگزین کردند.

به گفته محققان، حتی شرکت‌کنندگانی که به طور کامل به دوره بدون صفحه نمایش پایبند نبودند، برخی مزایا را نشان دادند، که نشان می‌دهد کاهش مداوم قرار گرفتن در معرض محرک‌های دیجیتال می‌تواند حتی با پایبندی جزئی، تأثیر مثبتی بر سلامت روان داشته باشد.

دکتر کاستادین کوچلف، استاد روانشناسی دانشگاه جورج تاون و یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت که کاهش غرق شدن در دنیای دیجیتال به بازیابی توانایی طبیعی فرد برای تمرکز کمک می‌کند و حواس‌پرتی‌های ذهنی ناشی از استفاده مداوم از تلفن را کاهش می‌دهد.

این یافته‌ها در میان مجموعه‌ای رو به رشد از تحقیقات که استفاده بیش از حد از رسانه‌های اجتماعی را با افزایش اضطراب، افسردگی و کاهش عملکرد تحصیلی، به ویژه در میان جوانان مرتبط می‌دانند، منتشر شده است و دریچه‌ای به سوی بحث گسترده‌تر در مورد تأثیر «اعتیاد دیجیتال» بر سلامت روان باز می‌کند.

این مطالعه در مجله PNAS Nexus منتشر شده است.

منبع: دیلی میل