باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - گزارش جهانی شادی ۲۰۲۶ که روز پنجشنبه منتشر شد، اظهار داشت که استفاده بیش از حد از رسانههای اجتماعی به کاهش شدید رفاه در بین جوانان کمک میکند و تأثیرات نگرانکنندهای بر دختران نوجوان در کشورهای انگلیسی زبان و اروپای غربی دارد.
در حالی که مشخص شد برنامههایی که به الگوریتمها و پیمایش بیپایان متکی هستند، مانند اینستاگرام و تیکتاک، تأثیر منفی بر سلامت روان دارند، سایر پلتفرمها مانند فیسبوک و واتساپ که بر ارتباط مستقیم با دوستان و خانواده تمرکز دارند، تأثیر مثبتی بر رضایت از زندگی نشان دادهاند.
گزارش سالانه مرکز تحقیقات رفاه آکسفورد، با همکاری گالوپ و شبکه راهحلهای توسعه پایدار سازمان ملل، نشان داد که استفاده بیش از حد از رسانههای اجتماعی باعث نارضایتی در بین جوانان در سراسر جهان میشود، اگرچه این تأثیر در کشورهای انگلیسی زبان و اروپای غربی بیشتر مشهود است.
این گزارش همچنین نشان داد که فنلاند برای نهمین سال متوالی در صدر فهرست شادترین کشورهای جهان قرار گرفت و سایر کشورهای شمال اروپا مانند ایسلند، دانمارک، سوئد و نروژ نیز جایگاه خود را در بین ده کشور برتر حفظ کردند.
این گزارش کاهش قابل توجه رتبهبندی رضایت از زندگی در بین افراد زیر ۲۵ سال در ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیوزیلند را در طول دهه گذشته برجسته کرد و خاطرنشان کرد که صرف زمان بیش از حد در رسانههای اجتماعی یک عامل اصلی است.
این مطالعه شامل تجزیه و تحلیل عمیقی از رابطه بین نوع برنامههای مورد استفاده و سطح شادی بود. مطالعهای که در ۱۷ کشور آمریکای لاتین انجام شد نشان داد که استفاده مکرر از واتساپ و فیسبوک با رضایت بیشتر از زندگی مرتبط است، در حالی که استفاده از پلتفرمهایی مانند X، اینستاگرام و تیکتاک که بیشتر تحت تأثیر الگوریتمها و محتوای اینفلوئنسرها هستند، منجر به کاهش شادی و بروز مشکلات روانی میشود.
در خاورمیانه و شمال آفریقا، مطالعه دیگری تقریباً همین نتیجه را تأیید کرد و نشان داد که برنامههایی که به مشاهده غیرفعال و محتوای بصری متکی هستند و برنامههایی که عمدتاً متمرکز بر اینفلوئنسرها هستند، بیشترین آسیب را به سلامت روان کاربران وارد میکنند.
پروفسور ژان امانوئل دِ نوو، مدیر مرکز تحقیقات رفاه، در مورد این یافتهها اظهار داشت: «این نشان میدهد که ما باید جنبه اجتماعی را به رسانههای اجتماعی بازگردانیم و هم ارائهدهندگان پلتفرم و هم کاربران را تشویق کنیم تا از این ابزارها برای اهداف اجتماعی و ارتباط با افراد واقعی استفاده کنند.»
به طور شگفتانگیزی، این تحقیق همچنین نشان داد که استفاده محدود از رسانههای اجتماعی - یک ساعت یا کمتر در روز - منجر به رضایت بیشتر از زندگی نسبت به عدم استفاده میشود، به جز برای کسانی که به اینترنت دسترسی ندارند. دِ نوو توضیح میدهد: «در اینجا یک منطقه ایدهآل وجود دارد، نه خیلی زیاد و نه خیلی کم. استفاده متوسط و مثبت بهینه به نظر میرسد. اما مشکل این است که میانگین زمان صرف شده در رسانههای اجتماعی در دادهها یک ساعت یا کمتر نبوده، بلکه حدود دو ساعت و نیم بوده است.»
با این حال، این گزارش در مورد سادهسازی بیش از حد مسئله هشدار میدهد و میگوید که شادی جوانان در سراسر جهان، حتی در کشورهایی که رسانههای اجتماعی به طور مساوی رایج هستند، به طور قابل توجهی متفاوت است. به عنوان مثال، در لیتوانی، رفاه جوانان با وجود دسترسی مشابه به پلتفرمهای رسانههای اجتماعی، به طور قابل توجهی بالاتر از ایالات متحده یا بریتانیا است.
دی نیو نتیجه میگیرد که تصویر پیچیدهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد: «شما نمیتوانید فقط رسانههای اجتماعی را سرزنش کنید؛ عوامل بسیار دیگری نیز در این امر دخیل هستند.»
منبع: گاردین