باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری-  امشب در برنامه «گفت‌وگوی ویژه خبری»، مصوبه هیئت دولت درباره اصلاح قیمت سوخت با حضور کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی، رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت، و مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی، اظهار داشت: مصوبه هیئت وزیران که به تاریخ ۲ آذر ابلاغ شده، یک هدف اصلی دارد و آن هم استفاده حداکثری از کارت سوخت خودروهای شخصی است.

وی ادامه داد: هم‌اکنون با یک مسئله جدی مواجه هستیم. از مجموع ۱۳۳ میلیون لیتر بنزینی که روزانه از ابتدای سال ۱۴۰۴ توزیع شده، ۴۰ درصد آن (حدود ۵۳ میلیون لیتر) با کارت اضطراری جایگاه‌ها مصرف می‌شود. این یعنی روزانه ۵۳ میلیون لیتر با کارت اضطراری سوخت‌گیری می‌شود، در حالی که مردم می‌توانند از کارت شخصی خود استفاده کنند.

او بیان کرد: زمانی که هموطنان از کارت شخصی استفاده می‌کنند، مشخص است چه فردی، با چه خودرویی و در کجا سوخت‌گیری کرده است؛ اما در مورد حدود ۵۳ میلیون لیتر سوخت‌گیری با کارت اضطراری، این اطلاعات مشخص نیست و ممکن است زمینه قاچاق سوخت فراهم شود.

معاون وزیر نفت توضیح داد: هدف اصلی این مصوبه، حداکثر کردن استفاده از کارت هوشمند شخصی و به حداقل رساندن استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌هاست. این موضوع در قانون بودجه سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز مورد تأکید مجلس قرار گرفته بود؛ به‌گونه‌ای که سهم کارت اضطراری باید به ۱۰ و ۵ درصد کاهش می‌یافت، اما اکنون به ۴۰ درصد رسیده است.

هدف از افزایش ۲ هزار تومانی قیمت بنزین تشویق مردم است

او افزود: افزایش ۲ هزار تومانی نرخ بنزین برای کارت‌های اضطراری با هدف تشویق مردم به استفاده از کارت سوخت شخصی اعمال شده است زمان دقیق عرضه بنزین ۵ هزار تومانی اعلام خواهد شد.

ویس‌کرمی تصریح کرد: افزایش ۲ هزار تومانی نرخ بنزین، در شرایطی که نرخ واقعی بنزین از این میزان بالاتر است، می‌تواند تا حدی تشویق‌کننده باشد، اما به تنهایی تغییر محسوسی در رفتار مصرف‌کنندگان ایجاد نمی‌کند. مثلاً اگر نرخ بنزین به ۳ هزار یا ۵ هزار تومان برسد، ممکن است مردم بیشتر به استفاده از کارت سوخت خود ترغیب شوند.

او تأکید کرد: برای افزایش استفاده از کارت سوخت، باید انگیزه کافی به مردم داده شود. در حال حاضر تنها تغییری که مشاهده می‌شود، افزایش استفاده از کارت‌های اضطراری است، در حالی که هدف، افزایش بهره‌برداری از کارت هوشمند شخصی است.

او اضافه کرد: برخی تصور می‌کنند این تغییرات از امشب اجرا می‌شود، اما زمان اجرای آن از نیمه دوم آذرماه امسال خواهد بود. این زمان به‌طور دقیق اعلام و از سوی شورای اطلاع‌رسانی دولت اطلاع‌رسانی می‌شود.

۷۵ درصد مردم نیازی به کارت اضطراری ندارند

ویس‌کرمی گفت: خودروهایی که سهمیه‌های ماهانه و غیرسهمیه‌ای دارند، با استفاده از کارت خود، عملاً تا ۷۵ درصد نیازی به کارت‌های اضطراری پیدا نمی‌کنند و می‌توانند نیاز خود را با سهمیه‌های موجود تأمین کنند. هدف نهایی این تغییرات، ترغیب مردم به استفاده از کارت‌های شخصی و کاهش استفاده از کارت‌های اضطراری است.

او با اشاره به ظرفیت بالای کشور در حوزه CNG افزود: در حال حاضر ۱۶ میلیون مترمکعب ظرفیت استفاده‌نشده داریم و جایگاه‌های موجود توان عرضه روزانه ۳۵ میلیون مترمکعب را دارند.

وی ادامه داد: کشور دارای ۴.۳ میلیون دستگاه خودروی دوگانه‌سوز است و طرح‌هایی برای افزایش استفاده از CNG در حال اجراست. حتی امکان تبدیل رایگان خودروهای شخصی به CNG فراهم شده است. هدف، افزایش سهم CNG در سبد حمل‌ونقل است، زیرا آلودگی آن از بنزین فعلی بیشتر نیست.

او افزود: ماده ۸ مصوبه، کارگروهی را با حضور سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت، وزارت اقتصاد، وزارت اطلاعات، سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی و شورای اطلاع‌رسانی دولت تشکیل داده که اختیارات لازم برای تصمیم‌گیری درباره موضوعاتی مانند ورود خودروهای هیبریدی را دارد.

سخنگوی جایگاه‌داران: شدت مصرف بنزین در ایران بالا است

در ادامه برنامه، رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت، گفت: تمامی خودروهای نو شماره دارای کارت سوخت هستند و سهمیه ۱۶۰ لیتری با نرخ ۵ هزار تومان برای آن‌ها ذخیره شده است.

او افزود: درباره مصرف بالای بنزین نظرات مختلفی وجود دارد؛ برخی نرخ پایین بنزین و برخی پرمصرف بودن خودروها را عامل می‌دانند. اما واقعیت این است که شدت مصرف انرژی در کشور بالاست و ایران در میان بالاترین مصرف‌کنندگان بنزین جهان قرار دارد.

او بیان کرد: از سال ۱۴۰۲ تدبیری برای کنترل مصرف از طریق کارت‌های جایگاه‌ها اجرا شده است. هدف این اقدام، کاهش مصرف و جلوگیری از انحراف و قاچاق است.

او افزود: برای مثال، با باک ۶۰ لیتری، یک خودرو می‌تواند با مراجعه به چند جایگاه در تهران، تا ۲۰۰ لیتر در روز بنزین ذخیره کند و این موضوع عملاً به یک شغل تبدیل شده است.

نواز گفت: دولت برای مقابله با سوءاستفاده، تعداد کارت‌های آزاد و سقف لیتراژ آن‌ها را کاهش داده است تا مردم به استفاده از کارت سوخت شخصی ترغیب شوند. اما پس از سه سال، این سیاست چندان موفق نبوده و هنوز بسیاری از مردم از کارت شخصی استفاده نمی‌کنند.

او افزود: دولت باید مشوق‌های بیشتری ایجاد کند. فاصله قیمتی بین کارت شخصی و کارت آزاد می‌تواند مهم‌ترین عامل تغییر رفتار مصرف‌کنندگان باشد.

شریعتی: توزیع بنزین عادلانه نیست

در بخش پایانی برنامه، مالک شریعتی، نماینده مجلس، گفت: در حال حاضر توزیع بنزین با چالش‌های جدی مواجه است. برای مثال، یک خانواده ممکن است چند خودرو داشته باشد؛ از جمله دنا و خودروهای وارداتی ثبت‌شده به نام اعضای خانواده.

او ادامه داد: این خانواده از بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان استفاده می‌کند، اما خانواده‌ای دیگر که به‌تازگی توان خرید خودرویی مانند ساینا یا تیبا پیدا کرده، با نرخ ۵ هزار تومان سوخت‌گیری می‌کند. آیا این عادلانه است؟

او تأکید کرد: این سیستم توزیع بنزین ناعادلانه و ناکارآمد است و ممکن است با قوانین مجلس نیز مغایرت داشته باشد. بنابراین، اصلاحات جدی ضروری است؛ وضعیت کنونی توزیع بنزین باید بازنگری شود تا عدالت بیشتری برای خانواده‌های متوسط و کم‌درآمد برقرار گردد.