باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان دریافته‌اند مردانی که سطح تیروزین خونشان بالاتر است، حدود یک سال کمتر عمر می‌کنند؛ این یافته نخستین مدرک قوی است که این اسید آمینه را به طول عمر انسان مرتبط می‌سازد.

این کشف حاصل تحلیل داده‌های بیش از ۲۷۰ هزار نفر در پایگاه داده «یو‌کی بایوبانک» (UK Biobank) است. پژوهشگران دانشگاه هنگ‌کنگ و دانشگاه جورجیا، اطلاعات سلامت و ژنتیک شرکت‌کنندگان را با تمرکز بر دو اسید آمینه بررسی کردند: فنیل‌آلانین و تیروزین.

اگرچه هر دو اسید آمینه واحد‌های سازنده پروتئین‌ها هستند، اما تیروزین به بدن در تولید دوپامین، آدرنالین و سایر مواد شیمیایی مغزی مرتبط با خلق و خو، تمرکز و واکنش به استرس نیز کمک می‌کند؛ به‌علاوه، فنیل‌آلانین در داخل بدن به تیروزین تبدیل می‌شود.

برای بررسی اینکه آیا این مواد مغذی در طول عمر نقش دارند یا خیر، محققان ابتدا سطح آنها را در خون شرکت‌کنندگان سنجیدند و با نرخ مرگ‌ومیر و امید به زندگی مقایسه کردند. سپس از روشی ژنتیکی به نام «تصادفی‌سازی مندلی» (Mendelian randomization) استفاده کردند؛ روشی که با بهره‌گیری از تفاوت‌های ژنتیکی طبیعی میان افراد، مشخص می‌کند که آیا یک عامل واقعاً علت بروز عامل دیگری است یا خیر.

این تیم پژوهشی دریافت که مردان دارای سطح بالاتر تیروزین در خون، ظاهراً طول عمر کوتاه‌تری دارند، به‌طوری که سطوح بالای آن با کاهش حدود یک سال از عمر مرتبط است. با این حال، چنین ارتباطی در زنان مشاهده نشد. نویسندگان مطالعه خاطرنشان کردند: «پس از تعدیل داده‌ها بر اساس سطح تیروزین، فنیل‌آلانین هیچ ارتباطی با طول عمر در مردان یا زنان نشان نداد.»

چرا چنین اتفاقی می‌افتد؟

محققان هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چرا سطح بالاتر تیروزین ممکن است با طول عمر کوتاه‌تر در مردان مرتبط باشد، هرچند نظریه‌هایی در این باره دارند. یکی از این موارد به «مقاومت به انسولین» مربوط می‌شود؛ وضعیتی که در آن سلول‌های بدن نسبت به انسولین — هورمونی که به تنظیم قند خون کمک می‌کند — واکنش کمتری نشان می‌دهند. تیروزین نقش حیاتی در فرآیند پیام‌رسانی ایفا می‌کند که به انسولین امکان می‌دهد به سلول‌ها دستور جذب قند از جریان خون را بدهد.

اگرچه این اسید آمینه برای عملکرد طبیعی سلول‌ها ضروری است، اما محققان احتمال می‌دهند که سطح بیش‌ازحد تیروزین در خون ممکن است این فرآیند را مختل کند. مقاومت به انسولین با طیف وسیعی از مشکلات سلامتی مرتبط است که با افزایش سن شایع‌تر می‌شوند — از جمله بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی (نورودژنراتیو)، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی-عروقی و دیابت نوع ۲ — که همگی می‌توانند بر طول عمر تأثیر بگذارند.

تیروزین همچنین ممکن است از طریق مواد شیمیایی مغزی که در تولیدشان نقش دارد — و در تنظیم خلق و خو و واکنش به استرس دخیل هستند — بر طول عمر اثر بگذارد. پژوهشگران مطرح کردند که تفاوت‌های جنسیتی در سطح این مواد شیمیایی ممکن است به توضیح این مسئله کمک کند که چرا ارتباط با طول عمر کوتاه‌تر در مردان مشاهده شده، اما در زنان دیده نشده است. آنها همچنین این فرضیه را مطرح کردند که «تیروزین» ممکن است در شکافِ طول عمر میان مردان و زنان — که موضوعی کاملاً اثبات‌شده است — نقش داشته باشد؛ هرچند تأکید کردند که مطالعه‌شان ثابت نمی‌کند این اسید آمینه عامل اصلی تفاوت در امید به زندگی است.

با وجود اهمیت این یافته‌ها، این نتایج به آن معنا نیست که باید مکمل‌های خود را دور بریزید. پژوهشگران محصولات حاوی تیروزین را مستقیماً آزمایش نکرده‌اند و هیچ مدرکی دال بر اینکه مصرف آنها باعث کوتاهی عمر می‌شود، وجود ندارد. در واقع، تحقیقات دیگر نشان می‌دهند که تیروزین فواید واقعی برای تمرکز ذهنی، بهبود حافظه و عملکرد شناختی در شرایط استرس‌زا دارد. در عوض، نویسندگان این مطالعه پیشنهاد کردند افرادی که غلظت تیروزین در خونشان به‌طور غیرعادی بالاست، ممکن است از تغییرات رژیم غذایی با هدف کاهش این سطح بهره‌مند شوند. مواد غذایی سرشار از تیروزین عبارت‌اند از: گوشت مرغ، بوقلمون، گاو، گوسفند، ماهی، پنیر‌های سفت، تخم‌مرغ، دانه کنجد، سویا و مغز‌ها (آجیل).

منبع: نیویورک پست