باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - اگرچه وجود حفره‌های کوچک در سیاره‌ای که مرتباً هدف برخورد شهاب‌سنگ‌ها قرار می‌گیرد پدیده‌ای غیرعادی نیست، اما دانشمندان می‌گویند دقیقاً نمی‌دانند این گودال‌های خاص چگونه شکل گرفته‌اند.

برخلاف سایر حفره‌های یافت‌شده در مریخ، حفره‌های پراکنده در میان سنگ‌های «ولی‌گرانده» عریض و کم‌عمق هستند و به گفته دکتر میشل مینیتی، معاون محقق اصلی ابزار MAHLI، «شبیه هیچ‌کدام از چیز‌هایی نیستند که پیش از این دیده‌ایم.» او در یک پست وبلاگی نوشت: «پس از ۱۴ سال حضور کنجکاوی در سطح مریخ، این سیاره همچنان ما را غافلگیر می‌کند. این گودال‌ها معمای جدید و جالبی برای درک فرآیند‌هایی بودند که بر این بخش خاص از سنگ تأثیر گذاشته‌اند.»

راز گودال‌های عجیب

هم در زمین و هم در مریخ، حفره‌های کوچک ناشی از فرسایش سنگ‌ها پدیده‌ای نسبتاً رایج هستند؛ این حفره‌ها معمولاً زمانی شکل می‌گیرند که یک سنگ‌ریزه سخت یا جسمی خارجی در لایه‌ای از سنگ نرم‌تر جای می‌گیرد. وقتی آن جسم سخت سرانجام بر اثر فرسایش از بین می‌رود، فرورفتگی‌های کوچکی از خود بر جای می‌گذارد. با این حال، دانشمندان ناسا از اینکه هیچ‌یک از نشانه‌های معمولِ مرتبط با این فرآیند آشنا را نیافتند، شگفت‌زده شدند.

دکتر مینیتی نوشت: «گودال‌های مشاهده‌شده در این هفته بسیار عریض‌تر و کم‌عمق‌تر از نمونه‌های قبلی بودند و فاقد اجسام مشخصی بودند که در گودال‌های پیشین دیده می‌شد.» مریخ‌نورد کنجکاوی مأموریت یافت تا با استفاده از دوربین MAHLI از فاصله نزدیک از این گودال‌ها عکس‌برداری کند، در حالی که دوربین Mastcam مجموعه‌ای از تصاویر هم‌پوشان از محیط اطراف ثبت می‌کرد؛ این کار به دانشمندان امکان می‌دهد تا نقشه‌ای سه‌بعدی و کامل از گودال‌ها تهیه کرده و شکل و عمق آنها را اندازه‌گیری کنند.

دانشمندان امیدوارند که این کار به روشن شدن نحوه شکل‌گیری این گودال‌های مرموز که در دامنه‌های کوه شارپ پراکنده شده‌اند، کمک کند. این گودال‌ها ممکن است ناشی از ویژگی غیرعادی سنگ‌های اطراف، فرآیند فرسایشی ناشناخته‌ای در گذشته، یا عاملی کاملاً متفاوت باشند. با این حال، انجام این تحقیقات زمان‌بر خواهد بود و بدین معناست که دانشمندان در حال حاضر نمی‌دانند این گودال‌ها چگونه به وجود آمده‌اند.

این گودال‌ها تنها راز و رمزی نبودند که مریخ نورد کنجکاوی در این بخش از کوه مریخی با آن مواجه شد؛ دانشمندان همچنین تغییرات سریع ظاهری بین لایه‌های سنگی مجاور، از جمله مناطق خاکستری جامد که در برابر فرسایش متفاوت از محیط اطراف خود مقاومت می‌کنند، را مشاهده کردند. ناسا می‌گوید این ممکن است نشان‌دهنده تغییرات سریع در شرایطی باشد که این لایه‌ها میلیون‌ها یا حتی میلیارد‌ها سال پیش تحت آن شکل گرفته‌اند.

کنجکاوی از شیمی این لایه‌های غیرمعمول نمونه‌برداری خواهد کرد، اگرچه تجزیه و تحلیل بیشتر به زمان بیشتری نیاز دارد. دانشمندان به ویژه به این منطقه از سطح مریخ علاقه‌مند هستند، زیرا ممکن است اسراری را در مورد گذشته دور سیاره سرخ آشکار کند. اعتقاد بر این است که دهانه گیل تقریباً سه میلیارد سال پیش، زمانی که یک سیارک عظیم به سطح مریخ برخورد کرد، تشکیل شده است. در مرکز آن کوه شارپ قرار دارد که حدود ۵.۵ کیلومتر بالاتر از کف دهانه قرار دارد.

منبع: دیلی میل